وسى كۇنى تاۋداي تالابى بار جاستار الىنبايتىن اسۋداي كورىنەتىن بيىكتەردى باعىندىرىپ ءجۇر. سونى كورگەندە كەۋدەڭدى قۋانىش كەرنەيدى. بويىڭدى ماقتانىش سەزىمى بيلەيدى. ءبىز بۇگىن الەمنىڭ ماڭدايالدى وقۋ ورنى – ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنا (MIT) وقۋعا تۇسكەن وزات وقۋشى تۋرالى اڭگىمەلەمەكپىز.
مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنا جول سالعان نۇرگۇل ەگەنبەرگەنوۆا ەلورداداعى «Nurorda» مەكتەپ-ليتسەيىندە وقيدى. ۇزدىك وقۋشىنىڭ فيزيكا ءپانى بويىنشا جەتىستىكتەرى تاڭداي قاقتىرادى: رەسپۋبليكالىق وليمپيادانىڭ ءۇش دۇركىن التىن مەدال يەگەرى, حالىقارالىق جاۋتىكوۆ وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى, فرانتسيادا وتكەن (IPhO) حالىقارالىق فيزيكا وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى. كەيىپكەرىمىزدىڭ وسى ەڭبەگى ەلەنىپ, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جەكە قابىلداۋىندا بولىپ, ارنايى سىياقى سەرتيفيكاتىن يەلەنگەن ەدى. ەندى, مىنە, ءمىت-گە وقۋعا ءتۇستى.
شىن مانىندە, بۇل بەدەلدى ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسۋ – كەز كەلگەن تالاپكەرگە وڭاي ەمەس. ماسەلەن, بيىلعى وقۋ جىلىندا 29 مىڭنان اسا ۇمىتكەردىڭ ىشىنەن تەك 4-5%-ى عانا شاقىرتۋ العان. ال وزگە ەلدەردىڭ ستۋدەنتتەرىنە ىرىكتەۋ بۇدان دا قاتاڭ. شەتەلدىك تالاپكەرلەردىڭ نەبارى 2%-ى وقۋعا قابىلداندى. سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ وتانداسىمىز بار. وزات وقۋشىنىڭ وسى جەتىستىگى – جاي عانا ءسۇيىنشى حابار ەمەس, وتاندىق ءبىلىم جۇيەسى مەن جاس دارىننىڭ كوپجىلدىق ەڭبەگىنىڭ جەمىسى ءھام جەڭىسى. ءبىز نۇرگۇلدىڭ جەتىستىك قۇپياسىن ونىڭ ۇستازدارى مەن ءوزىنىڭ ۇستانىمدارى ارقىلى تانىپ كورۋگە تىرىستىق.
حالىقارالىق دەڭگەيدەگى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ بارىسىندا نۇرگۇلگە باعىت-باعدار بەرگەن سەرجان جۇرماعامبەتوۆ شاكىرتىنىڭ ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, MIT-كە ءتۇسۋ – كەزدەيسوق ساتتىلىك ەمەس, جۇيەلى جۇمىستىڭ ناتيجەسى. «نۇرگۇل – ەرەكشە وقۋشى. ول – تەك دارىندى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وتە ءتارتىپتى, جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى جان. ونىڭ فيزيكاعا قىزىعۋشىلىعى جاي ءپان دەڭگەيىندە ەمەس, ناعىز زەرتتەۋشىلىك دەڭگەيدە قالىپتاسقان. نۇرگۇل – دايىن شەشىم كۇتەتىن وقۋشى ەمەس, كەرىسىنشە, سۇراق قوياتىن, ىزدەنەتىن, تەرەڭ تۇسىنۋگە تىرىساتىن ادام. مۇنداي مىنەز بەن توزىمدىلىك ونى الەمدىك باسەكەدە وق بويى وزىق شىعاردى», دەيدى سەرجان.
ونىڭ جەتەكشىسى ءارى مەنتورى ارنۇر قازىبەكوۆ شاكىرتىنىڭ كۇندەلىكتى كەستەسى كاسىبي سپورتشىلاردان كەم بولماعانىن ايتادى. «نۇرگۇل 8-سىنىپتان باستاپ جوعارى ماتەماتيكانى, ديففەرەنتسيالدىق تەڭدەۋلەردى يگەرىپ, مەكتەپ باعدارلاماسىنان الدەقايدا العا وزدى. ءبىزدىڭ دايىندىعىمىز اپتاسىنا 6 كۇن, كۇندە كەشكى ساعات 20.30-عا دەيىن جالعاساتىن. ەڭ باستىسى – نۇرگۇل ءوزى عانا دامىپ قويماي, اينالاسىنا دا پايداسىن تيگىزەدى. قازىردىڭ وزىندە ول 8-سىنىپتىڭ ەكى وقۋشىسىنا مەنتور بولىپ, ولاردى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيگە شىعاردى. بۇل ونىڭ تۇلعالىق كەمەلدىگىن كورسەتەدى», دەيدى ارنۇر.
كەيىپكەرىمىزدىڭ تاربيەشىلەرى مەن جاقىندارى ونىڭ سابىرلى مىنەزى مەن قاراپايىمدىلىعىن ايرىقشا اتايدى. ونى وزگەلەردەن ەرەكشەلەندىرەتىن قاسيەتى – جەڭىسكە ماستانباي, قاتەلىكتەن ساباق الا ءبىلۋى. ال نۇرگۇلدىڭ وزىنەن بولمىسىن 3 سوزبەن سيپاتتاۋدى سۇراعانىمىزدا ارمانشىل, ءوزىنىڭ ىشكى مەنىمەن سىرلاساتىن, ارقاشان وزىنە ەسەپ بەرەتىن, تالاپشىل ادام ەكەنىن ايتتى. «ۇلكەن ادام بولۋ ءۇشىن عالامدا, ۇلكەن ارمان كەرەك ەكەن ادامعا», دەپ اقىن مۇحتار شاحان ۇلى جىرلاعانداي, ونىڭ بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعى بالا ارمانىنان باستاۋ العان.
– وزبەكستاننىڭ ناۋاي وڭىرىندە دۇنيەگە ەسىگىن اشتىم. 6 جاسىمدا اتاجۇرتقا وتباسىممەن كوشىپ كەلدىك. اۋىلدا وسكەندىكتەن, تۇنگى اسپانداعى جۇلدىزداردى انىق كورە الاتىنمىن. سوندىقتان عارىشتى زەرتتەگىم كەلەتىن. بىراق تەك استرونومياعا بايلانىپ قالعانىم جوق. فيزيكا عىلىمىنىڭ باسقا دا باعىتتارىنا قىزىعامىن. سول سەبەپتى دە الەمدەگى ەڭ ۇزدىك تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسۋدى ماقسات ەتتىم. ءمىت-كە ءوتىنىش تاپسىرۋدى وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا باستادىم. ءوز كەزەگىندە «IELTS», «SAT» سياقتى سەرتيفيكاتتارىن تاپسىرىپ, موتيۆاتسيالىق ەسسەلەر جازدىم. ەڭ قيىن ءسات وتكەن جىلى جەلتوقسان ايىندا بولدى. سول كەزدە حالىقارالىق ەمتيحاندار دا, سۇحباتتار دا, ءوتىنىمدى تاپسىرۋ مەرزىمى دە, وليمپيادالارىم دا ءبىر مەزگىلگە ءتۇسىپ قالدى. وسىنىڭ بارلىعىن بىرگە الىپ ءجۇرۋ قيىن بولدى. بىراق ەڭبەگىمنىڭ ءبىر كۇنى اقتالارىنا سەنىپ, ءوزىمدى جىگەرلەندىردىم, – دەيدى تاباندى وقۋشى.
ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ كاسىبي جولداعى تاڭداۋى بالا كۇنگى ارمانىنان الىستامادى. فيزيكا باعىتىن تاڭدادى. ول ۋنيۆەرسيتەتتە تەك ءبىلىم الىپ قويماي, جاقسى تاجىريبە جيناپ, ونى باكالاۆردان باستاپ جاڭا تەحنولوگيالارعا اينالدىرۋعا ۇلەس قوسۋدى كوزدەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, سول ماقساتىن ىسكە اسىرۋعا MIT ءدال كەلەدى. ويتكەنى وسى جوعارى وقۋ ورنىندا «پراكتيكالىق يننوۆاتسيا» جاعىنا كوبىرەك كوڭىل بولىنەدى.
ەندى نۇرگۇل ەگەنبەرگەنوۆا ءمىت-تە فيزيكا جانە ينجەنەرلىك باعىتتى تەرەڭدەتىپ وقۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ارمانى – الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىمدى يگەرىپ, ەلىمىزدىڭ تەحنولوگيالىق الەۋەتىن كوتەرۋگە ۇلەس قوسۋ.