رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمنىڭ داۋىس بەرۋ ۇدەرىسىن باقىلاۋ قورىتىندىلارى بويىنشا «حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز بايقاۋشىلار توبى الدىن الا ەسەبىن جاريالاپ, الماتىدا بريفينگ وتكىزدى. بايقاۋشىلاردىڭ مالىمەتىنشە, داۋىس بەرۋ راسىمدەرىنىڭ نەگىزگى بولىگى قولدانىستاعى زاڭناما تالاپتارىنا سايكەس ۇيىمداستىرىلعان.
رەفەرەندۋم كۇنى «حالىق ءۇنى» قوزعالىسىنىڭ بايقاۋشىلارى ەلىمىزدىڭ 11 قالاسىنداعى 1 200-دەن اسا سايلاۋ ۋچاسكەسىندە مونيتورينگ جۇرگىزگەن. ولار بايقاۋدىڭ اۋقىمدىلىعى ەلدىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىندەگى داۋىس بەرۋ بارىسىن جان-جاقتى باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىن ايتادى. قوزعالىستىڭ نەگىزگى شتابى الماتى قالاسىندا ورنالاسىپ, بايقاۋشىلار جەلىسى ەلدىڭ كوپتەگەن ايماعىن قامتىعان.
«بايقاۋ ميسسياسىنا دايىندىق بارىسىندا 11 قالادا 2 مىڭنان اسا ازامات ارنايى وقىتۋدان ءوتتى. بايقاۋشىلاردى وقىتۋدى قوعامدىق-ساياسي ۇدەرىستەر سالاسىنداعى تانىمال ساراپشىلار – بەلگىلى ساياساتتانۋشى دوس كوشىم جانە قوعام قايراتكەرى بەكنۇر كيسيكوۆ ىسكە اسىردى. وقىتۋ ناتيجەسىندە دايىندىقتان وتكەن ازاماتتاردىڭ اراسىنان 1 200 بايقاۋشى ىرىكتەلىپ, ولار سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن رەسمي جولداما الدى. رەفەرەندۋم كۇنى بايقاۋشىلار تاڭەرتەڭنەن داۋىس بەرۋ اياقتالعانعا دەيىن ۋچاس-كەلەردە جۇمىس ىستەپ, ازاماتتىق باقىلاۋدى تولىق ءارى جۇيەلى تۇردە جۇرگىزدى», دەيدى «حالىق ءۇنى» تاۋەلسىز باقىلاۋشىلار توبىنىڭ جەتەكشىسى نۇربولات نىشانباي.
بايقاۋشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, سايلاۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىگى جوعارى بولعان. ۋچاسكەلىك كوميسسيا مۇشەلەرى دە داۋىس بەرۋ راسىمدەرىن ۇيىمداستىرۋدا قاجەتتى كاسىبي جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق دايىندىق دەڭگەيىن كورسەتە بىلگەن.
سونىمەن قاتار بايقاۋ بارىسىندا ءارتۇرلى سيپاتتاعى 200-دەن اسا زاڭبۇزۋشىلىق فاكتىسى تىركەلگەن. بايقاۋشىلاردىڭ مالىمەتىنشە, ولاردىڭ باسىم بولىگى – تەحنيكالىق نەمەسە راسىمدىك سيپاتتاعى ماسەلەلەر.
«اتاپ ايتقاندا, ەڭ ءجيى كەزدەسكەن جاعدايدىڭ ءبىرى – بىرنەشە ادامنىڭ ءبىر مەزگىلدە داۋىس بەرۋ كابينالارىنا بىرگە كىرۋى. بۇل داۋىس بەرۋ قۇپيالىلىعى قاعيداتىنا قايشى. سونىمەن قاتار كەيبىر ۋچاسكەلەردە بايقاۋشىلاردى تىركەۋدەن باس تارتۋ نەمەسە ولاردىڭ قىزمەتىنە نەمقۇرايدى قاراۋ فاكتىلەرى تىركەلگەن. بۇعان قوسا سايلاۋشىلار مەن ۋچاسكەلىك كوميسسيا مۇشەلەرى اراسىندا تۇسىنبەۋشىلىكتەر, جەكە كۋالىكسىز داۋىس بەرۋگە تالپىنىستار جانە وزگە دە جەكەلەگەن راسىمدىك بۇزۋشىلىقتار بولدى. ءاربىر تىركەلگەن جاعداي بويىنشا بايقاۋشىلار ءتيىستى اكتىلەر مەن حاتتامالار راسىمدەپ, انىقتالعان فاكتىلەردى رەسمي تۇردە تىركەگەن. قازىرگى ۋاقىتتا جينالعان اقپاراتتى جۇيەلەۋ جانە قوسىمشا تەكسەرۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر», دەيدى تاۋەلسىز بايقاۋشىلار توبىنىڭ وكىلدەرى.
بايقاۋشىلاردىڭ مالىمەتىنشە, جاقىن ارادا بارلىق ماتەريال قورىتىندىلانىپ, ءارى قاراي تالقىلاۋ ءۇشىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنا جولدانادى. قوزعالىس وكىلدەرى انىقتالعان كەمشىلىكتەر ەلەكتورالدىق ۇدەرىستەردى جەتىلدىرۋ باعىتىنداعى كونسترۋكتيۆتى ديالوگكە نەگىز بولادى دەگەن سەنىم ءبىلدىرىپ وتىر.
سونىمەن قاتار «حالىق ءۇنى» توبى جۇرگىزىلگەن بايقاۋ ميسسياسى رەفەرەندۋم ناتيجەلەرىنە كۇمان كەلتىرمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ۇيىم وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, ولاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – داۋىس بەرۋ ۇدەرىسىن بايقاۋ, كەمشىلىكتەردى انىقتاۋ جانە ولاردىڭ جويىلۋىنا ىقپال ەتۋ.
ساراپشىلار ازاماتتىق بايقاۋ زاماناۋي دەموكراتيانىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قوعام وكىلدەرىنىڭ سايلاۋ راسىمدەرىن بايقاۋعا بەلسەندى قاتىسۋى مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنىمدى نىعايتىپ, ەلەكتورالدىق مادەنيەتتىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى.
«حالىق ءۇنى» باقىلاۋشىلار توبى جۇرگىزىلگەن ميسسيانى قازاقستانداعى دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردىڭ دامۋىنا ازاماتتىق قوعام تاراپىنان قوسىلعان ماڭىزدى ۇلەس دەپ باعالايتىنىن جەتكىزدى. ۇيىم وكىلدەرى الداعى ۋاقىتتا دا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى جانە وزگە دە مۇددەلى تاراپتارمەن ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرىپ, ەلەكتورالدىق ۇدەرىستەردىڭ اشىقتىعى مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا كۇش سالاتىنىن مالىمدەدى.
الماتى