اقمولالىقتاردىڭ العاداي پەيىلى

– بۇگىن ەل بولاشاعىن ايقىن­داي­تىن كۇن بول­عاندىقتان, ءوز داۋ­سىمدى بە­رۋدى ۇي­عاردىم. بۇل – ءبىزدىڭ مىن­­دەتىمىز. نە­گىزىن­دە اعا بۋىن مۇنداي شار­ۋا­لارعا بەلسەنە ارا­­لاسىپ وتىرادى, – دەي­دى تەلمان ءشارىپ ۇلى.

اقساقال اۋزىن جيىپ بول­عانشا 80-نەن اسقان ۆيكتوريا مۇحامەد­جا­نوۆا دا كەلە قال­دى. ەكەۋى دە ءاردايىم ەل بولاشاعىنا الاڭداپ جۇ­رە­تىن, وزدەرىنىڭ جۇرەك قالاۋ­لا­رىن بۇكپەسىز جەتكىزەتىن جاندار ەكەن­دەرىن تۇيسىندىك.

داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسىنە كەلۋشىلەر سانى ءسات سايىن ارتا باستادى. تاڭعى ساعات 8.00-دەن اسا 68 ادام داۋىس بەرىپ ۇلگەردى. ۋچاسكەگە تىركەلگەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 15 ادام بار ەكەن. ولاردىڭ ۇشەۋى ۇيلەرىندە داۋىس بەرەدى.

وڭىردەگى داۋىس بەرۋ ۋچاسكە­لە­رىن­دە «توسىن قوشەمەت» دەپ اتالاتىن ادەتتەن تىس اكتسيا وتكىزىلدى. ءىس-شارا­­نىڭ باس­تى ماقساتى – داۋىس بەرۋگە كەلگەن ادام­دار­دىڭ كوڭىل كۇيىن كوتە­­رۋ. اكتسيا شەڭ­بە­رىن­دە داۋىس بەرۋگە كەل­گەندەر الدەبىر تىلەك جا­­زىل­عان قاعازداردى قالاۋىنشا سۋىرىپ الادى. مۇنداي اكتسيا ءوڭىردىڭ بۇلاندى, اقكول, اتباسار, ەگىندىكول اۋدان­دارىندا ۇيىم­داس­تى­رىل­دى.

ماكينسك قالاسىنىڭ تۇرعىنى لاريسا سوكولوۆا رەفەرەندۋم  ۋچاس­كەسىنە ءبىرىنشى بولىپ كەلىپ, اقجارما تىلەككە يە بولسا, قوسشى قالاسىنىڭ №750 رەفەرەندۋم ۋچاسكەسىندە سوعىس ارداگەرى نۇرقاسىم اجىتاەۆ ءوز تاڭداۋىن جاسادى. نۇرقاسىم اقساقال – مارشال مالينوۆسكيدىڭ قولباسشىلىعىمەن كەرچ قالاسىن جاۋ قولىنان ازات ەتۋگە قاتىسقان جاۋىنگەر. 1945 جىلى تامىز بەن قىركۇيەك ايلارىندا جاپونيامەن سوعىساتىن جاۋىنگەرلەرگە ىلەسىپ, 293-اتقىشتار ديۆيزياسىمەن كەلەسى قان مايدانعا اتتانعان. تۋعان جەرگە اراعا سەگىز جىل سالىپ, 1951 جىلى ورالعان. ءنۇرزيلات قۇسايىنقىزىمەن شا­ڭىراق كوتەرىپ, بۇگىندە جەتى بالاسىنان ون نەمەرە, توعىز شوبەرە ءسۇيىپ وتىر.

وبلىس ورتالىعىنداعى «دوس­تار» مادە­نيەت ۇيىندە وزگەشە كورىنىس ەل نازارىن اۋدار­دى. ەرتەگى كەيىپ­كەر­لە­رىنىڭ كيىمىن كيگەن كاسىبي انيماتورلار داۋىس بەرۋگە كەلىپتى. تىل­دەس­كە­نى­مىزدە ولار كاسى­بي جۇ­مىس­تارى مەن ازاماتتىق بورىشتا­رىن ۇش­تاستىرا وتىرىپ, كوپشىلىكتىڭ كوڭى­­لىن كوتە­رۋگە نيەتتەنگەنىن ايتتى.

– رەفەرەندۋم – وتە ماڭىزدى ۋاقيعا. داۋىس بەرۋگە كەلگەندەر ەل بو­لا­شاعىن ايقىنداۋعا تاڭداۋ جاساي وتىرىپ, ءبىر سەر­پىلىپ قالسىن دەپ ويلادىق. ال ءبىزدىڭ كوس­­تيۋم­دە­رى­مىز اسا ماڭىزدى ىسكە ەشبىر بوگەت ەتپەيدى, – دەيدى ەلزا بەينەسىندەگى انيماتور.

رەفەرەندۋم كوميسسياسى مۇشە­لەرىنىڭ پىكى­­رىن­شە, مۇنداي باستامالار ەش ءتار­تىپتى بۇز­بايدى, كەرىسىنشە داۋىس بەرۋ­شىلەرگە كوتەرىڭكى كوڭىل كۇي سىيلايدى.

اقمولا وبلىسى