الماتىداعى ۇلتتىق ورتالىق مۋزەيدە «التىن وردا» ەكسپوزيتسيالىق زالى اشىلدى. ماڭىزدى مادەني وقيعا قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ باستاۋلارىن جاڭاشا پايىمداۋعا باعىتتالعان مازمۇندى باستاما دەپ ايتۋعا بولادى.
تاعىلىم ورداسىنداعى جاڭا زال مۋزەي قوناقتارىن XIII–XV عاسىرلاردا ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى اسا ىقپالدى مەملەكەت التىن وردا تاريحىنىڭ باي مادەني مۇراسىمەن جۇيەلى تۇردە تانىستىرادى. مۋزەي ماماندارى ەكسپوزيتسيا ەلىمىزدى التىن وردانىڭ تىكەلەي مۇراگەرى رەتىندە تانىتۋعا باعىتتالعانىن ايتادى.
مۇندا مۋزەي قورلارىنان الىنعان XIII–XIV عاسىرلارعا جاتاتىن 200-دەن استام ارتەفاكت قويىلعان. بۇل جادىگەرلەر ارقىلى التىن وردانىڭ تۇرمىسى, قولونەرى, اسكەري ونەرى مەن مەملەكەتتىك قۇرىلىمى تۋرالى مول ماعلۇمات الامىز. ايشىقتى زالدىڭ سالتاناتتى تانىستىرىلىمىندا جوبا مازمۇنى جوشى ۇلىسىنىڭ مۇراسىن عىلىمي نەگىزدە تانىتىپ, تاريحي ادىلەتتىلىكتى قالپىنا كەلتىرۋگە جانە مەملەكەتتىلىك ساباقتاستىعىن ناقتى دەرەكتەرمەن دالەلدەۋگە باعىتتالعانى اتاپ ءوتىلدى.
الەمدىك تاريحنامادا التىن وردا مەملەكەتى – XIII–XV عاسىرلاردا ەۋرازياداعى ەڭ ءىرى ءارى ىقپالدى دەرجاۆالاردىڭ ءبىرى. ءدال وسى كەزەڭدە كوشپەلى قوعامعا ءتان جوعارى ۇيىمداسقان مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى قالىپتاسىپ, قۇقىقتىق ءتارتىپ, اسكەري قۇرىلىم جانە ديپلوماتيالىق مادەنيەت ورنىقتى. بۇل تاجىريبە كەيىن قازاق حاندىعى داۋىرىندە زاڭدى جالعاسىن تاپقانى كورمە مازمۇنىندا ايقىن كورسەتىلدى.
ەكسپوزيتسيادا قازىرگى قازاقستان اۋماعى التىن وردانىڭ نەگىزگى ساياسي, ەكونوميكالىق جانە مادەني وزەگى بولعانى ناقتى دەرەكتەرمەن ايشىقتالعان. كەرەي مەن جانىبەك حاندار نەگىزىن قالاعان قازاق حاندىعىنىڭ التىن وردا مەملەكەتتىلىك ءداستۇرىنىڭ تىكەلەي مۇراگەرى ەكەنى تاريحي ساباقتاستىق تۇرعىسىنان جۇيەلى باياندالادى.
370 شارشى مەتر اۋماقتى قامتىعان زال بىرنەشە بولىمنەن جاساقتالعان. XIII–XIV عاسىرلارداعى قالالىق مادەنيەتكە ارنالعان بولىمدە تۇرمىستىق بۇيىمدار, زەرگەرلىك اشەكەيلەر, سونداي-اق الماتى وبلىسىنىڭ شەڭگەلدى اۋىلى ماڭىنان تابىلعان شاعاتاي اۋلەتىنىڭ جوعارى كوشپەلى اقسۇيەكتەرىنە تيەسىلى سالتاناتتى كيىمدەردىڭ جىبەك ماتالارىنىڭ فراگمەنتتەرى ۇسىنىلدى. بۇل جادىگەرلەر سول كەزەڭنىڭ ماتەريالدىق مادەنيەتى مەن ساياسي قۇرىلىمىن ايقىن بەينەلەدى.
التىن وردانىڭ اسكەري ونەرىنە ارنالعان بولىمدەگى جەبە ۇشتارى, قىلىش, قورامساق جانە وزگە دە قارۋ-جاراق تۇرلەرى وزىق جاۋىنگەرلىك ءداستۇر مەن اسكەري قۋاتتى ايگىلەيدى. ال مەملەكەتتىك قۇرىلىم ءبولىمى بيلەۋشىلەر شەجىرەسىن جانە قازاق حاندىعىمەن تاريحي ساباقتاستىقتى اشىپ كورسەتەدى.
«ەكسپوزيتسيانى جاساقتاۋدا كارتوگرافيالىق ماتەريالدار, فوتودەرەكتەر, بەينە جانە اۋديو كونتەنت كەڭىنەن قولدانىلدى. زاماناۋي مۋزەيلىك تەحنولوگيالار, سونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرى پايدالانىلدى. زالدىڭ ەكسپوزيتسيالىق قۇرال-جابدىقتارى مەن ۆيترينالارى تولىقتاي وتاندىق ءوندىرىستىڭ تۋىندىسى. باس مەردىگەر – «ارلەم.kz» كومپانياسى. بارلىق جابدىق كومپانيانىڭ ءوز وندىرىستىك تسەحتارىندا جاسالدى», دەيدى مۋزەيدىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ءىس-شارادا «التىن وردا» ەكسپوزيتسيالىق زالىنىڭ تانىستىرىلىمى قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ تاريحي تامىرىن تەرەڭنەن تانىتاتىن, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتاتىن ماڭىزدى مادەني وقيعا رەتىندە باعالاندى. بۇل باستاما التىن وردا مۇراسىن عىلىمي تۇرعىدا جۇيەلى تانىتۋ ارقىلى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ رۋحاني نەگىزدەرىن بەكەمدەۋگە قىزمەت ەتەتىنى ايتىلدى.
الماتى