ساراپشى, PhD, Astana IT University اسسيستەنت-پروفەسسورى باقىتجان ساريەۆتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاندا جاس عالىمدارعا ارنالعان گرانتتار مەن قولداۋ باعدارلامالارى بولسا دا, جۇيە تۇراقتى تۇردە باسەكەگە قابىلەتتى زەرتتەۋشىلەردى شىعارا الماي وتىر. باستى كەدەرگى – عىلىمي مانساپ جولىنىڭ ناقتى قۇرىلماۋى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا «ناعىز عىلىم ماگيستراتۋرادان كەيىن باستالادى» دەگەن ەسكى تۇسىنىك بار. الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە باكالاۆرلار ءبىرىنشى كۋرستان باستاپ زەرتحانادا ناقتى مىندەتتەر الادى جانە عىلىمي ماقالالارعا اۆتور رەتىندە قاتىسادى.
«بىزدە ماگيستراتۋراعا كەلگەن ستۋدەنت عىلىمي ماقالا قالاي جازىلاتىنىن, گيپوتەزانى قالاي قويۋ كەرەگىن بىلمەيدى. سودان كەيىن ەكى جىل ماگيستراتۋرا, ءۇش جىل دوكتورانتۋرا ىشىندە دايىن زەرتتەۋشى بولۋدى تالاپ ەتەمىز. بۇل مۇمكىن ەمەس», دەيدى ساراپشى.
ساراپشى جاس عالىمداردى ەرتە جاستان زەرتحاناعا تارتۋدى ماڭىزدى دەپ سانايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ستۋدەنتتى ءبىرىنشى-ەكىنشى كۋرستان باستاپ كومانداعا الۋ كەرەك. داعدىسى از بولسا دا, عىلىمدى تۇسىنبەسە دە تاجىريبە جيناۋى ماڭىزدى, كادر سولاي وسەدى. سونداي-اق ستۋدەنتتى ەرتە جاستان جاريالانىم جوبالارىنا قوسۋ ولاردىڭ موتيۆاتسياسىن ارتتىرادى جانە زەرتتەۋشىلىك ويلاۋىن قالىپتاستىرادى.
قازاقستان عىلىمىندا ۇرپاق الماسۋ ماسەلەسى دە وزەكتى. ب. ساريەۆتىڭ سوزىنشە, زەرتحانالار مەن ۋنيۆەرسيتەتتەر اراسىندا كولدەنەڭ بايلانىس ءالسىز, ءار جەتەكشى كادردى نولدەن باستاپ وسىرەدى. ونىڭ تۇسىندىرۋىنشە, دايىن ماماندار جۇيەدەن كەتىپ جاتادى, سەبەبى توپتار اراسىندا اشىق كوشۋ تەتىگى جوق. ءبىر مەنتوردان ەكىنشىسىنە «تاربيەلەنگەن» ستۋدەنتتى بەرۋ مادەنيەتى قالىپتاسپاعان.
ساراپشى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ مەن باعدارلامالىق-ماقساتتى قارجىلاندىرۋدى PhD كورسەتكىشىنە قاتاڭ بايلاۋ عىلىمعا زيان تيگىزەتىنىن دە ەسكەرتتى.
«جوبا شارتىنا بەس PhD دايىنداۋ دەپ جازىلادى. ەگەر ءۇش جىلدا ەكى مىقتى دوكتور شىعارساڭ, بىراق بەسەۋ بولماسا, جوبا ورىندالماعان بولىپ سانالادى. ناتيجەسىندە دايىن ەمەس ادامدار كەلەدى, كەيدە جەتەكشىلەر ديسسەرتاتسيانى وزدەرى جازادى. قاعاز جۇزىندە حالىقارالىق دارەجە بار, بىراق زەرتتەۋشىلىك داعدى جوق», دەيدى باقىتجان ساريەۆ.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە, جوبا جەتەكشىسى كۆوتا باقىلاۋشى ەمەس, مەنتور بولۋى ءتيىس. ونىڭ مىندەتى – جاس زەرتتەۋشىنى ءوسىرۋ, ەسەپ ءۇشىن سان جيناۋ ەمەس. قازاقستانعا ەسەپ ءۇشىن «شتامپتالعان» دوكتورلار ەمەس, الەمدىك دەڭگەيدەگى زەرتتەۋشىلەر كەرەك. PhD بويىنشا كۆوتالىق تاسىلدەن باس تارتۋ جانە ستۋدەنتتەردى ەرتە جاستان شىنايى عىلىمعا تارتۋ عانا شىن مانىندە عالىم وسىرەتىن ەكوجۇيە قۇرا الادى.
ساراپشى: ەلدەگى دەموگرافيالىق ءوسىم گەوگرافيالىق تۇرعىدا تارىلىپ بارادى