بالىق شارۋاشىلىعىندا بەرەكە بار

ەلىمىزدە حالىقتىڭ جان باسىنا شاققانداعى بالىق تۇتىنۋ كورسەتكىشى وسكەن. ارينە, قاجەتتى مولشەر سانالاتىن 14–15 كيلوعا دەيىن ءالى ءبىراز بار. بىراق ەلىمىزدە بالىقتى قولدان ءوسىرۋ قار­قىن السا, بۇل مەجەگە دە كوپ ۇزاماي جەتىپ قالارمىز. وسى كۇنى تاۋارلى كول شارۋاشى­لىقتارى الماتى, تۇركىستان, جەتىسۋ وڭىرىندە كوبەيگەنى بايقالادى. ال اتىراۋ, قى­زىل­وردا, الماتى, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا كاسىپتىك بالىق اۋلاۋ قارقىن العان. 

اۋداندىق اۋىل شارۋا­شىلىعى جانە جەر قاتىناس­تارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى جانىبەك جۇبانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر ارالدا جىلدىق قۋاتى 24 مىڭ تونناعا جۋىق­تايتىن 9 زاۋىت بار. بىلتىر كۇزدە جىلىنا 6 مىڭ توننا بالىق وڭدەيتىن «قاراشالاڭ بالىق» زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. 

تەڭىزدى وڭىردەگى «Agrofish 2020», «ارال سدو», «كامبالا – بالىق» بالىقشىلار وندى­رىستىك ورتالىعى», «سدو قارا­شالاڭ», «Aral Sea food», «قارا­شالاڭ بالىق» جشس زاۋىتتارى بالىقتى تەرەڭ وڭدەۋمەن, «ار-م-كون», «بوگەن سدو», «قۋانىش», «Zhal gasbay» سەكىلدى شاعىن كاسىپورىندار بالىقتى قاتىرىپ, مۇزداتىپ, ىستاۋمەن اينالىسادى.

«اۋدانداعى «ارال با­لىق وڭدەۋ زاۋىتى» مەن «ارال سەرۆيستىك دايىنداۋ ورتا­لىعى» جشس بالىق وڭدەۋ زاۋىتىندا عانا ەۋروكود بار. جاڭاعى ءوندىرىس ورىندارىنان بولەك, بالىقتى سۇرىپتاپ قاتىرىپ, ساقتايتىن تسەحتار دا از ەمەس. بىلتىرعى 11 ايدا 4 190 توننا بالىق اۋلانىپتى. بۇرناعى جىلى 2 847 توننا ءونىم وڭدەلسە, بىلتىر بۇل كورسەتكىش 4 731 تونناعا جەتتى. ونىڭ 2 080 تونناسى شەت مەملەكەتتەرگە ەكسپورتتالدى», دەيدى ءبولىم باسشىسى.

اۋدانداعى قامىستىباس بالىق تالىم­باعى كىشى ارال تەڭىزى مەن كاسىپورىن اينا­لاسىنداعى سۋ ايدىندارىنا شاباق ءوسىرىپ, جىبەرەدى. مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەبىنەن وندا جىل سايىن 15 ملن 220 مىڭ شاباق وسىرىلسە, ونىڭ ىشىندە 14 ملن 800 مىڭ  ءبىر جىلعى, 420 مىڭ ەكى جىلعى شاباق كۇتىمگە الىنادى.

ال اقشاتاۋ ەلدى مەكەنىن­دەگى «جامبىل» وندىرىستىك كووپە­راتيۆىندە بالىق دەر­نا­سىلدەرىن شىعاراتىن ين­كۋ­باتسيالىق تسەح جۇمىس ىستەپ تۇر. تسەحتان شىق­قان دەر­نا­سىلدەر جەرگىلىكتى سۋ قوي­ما­لارىن بالىقتاندىرۋعا كەتە­­دى. بۇدان بولەك, «ارال رىب­تورگ» جشس امانوتكەل اۋى­لىنان 15–20 ملن شا­باققا ارنالعان ينكۋباتسيالىق تسەح قۇرۋ جۇمىسىن باس­تاپتى.  

اۋداندا توعان شارۋا­شى­ل­ىعى با­عىتىندا جاقسى باس­تاما بار. اقيرەك تاۋىنىڭ باۋ­رايىنداعى 380 گەكتار جەردەن توعان قازىلىپ, گيد­رو­قۇرىلىسى اياقتالدى. قا­زىر توعانعا اۋدانداعى «قا­­مىستىباس» بالىق تالىم­با­عىندا وسىرىلگەن اق امۋر, ءدوڭماڭداي, سازان شاباقتا­رىنىڭ 50 مىڭى جىبەرىلىپ جاتىر. قۇنى 685 ملن تەڭگە بولاتىن جوبا ءۇشىن «بايقوڭىر» اكك» اق ارقىلى 513 ملن تەڭگە نەسيە الىنىپتى. جىلدىق قۋاتى 300 تونناعا جە­تەتىن توعاندا الداعى ۋا­قىتتا سازان تۇقىمداس بالىق­تار وسىرىلەدى. 

«بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2021–2030 جىل­دار­عا ارنالعان وڭىرلىك باع­دار­لاما­سى­نا سايكەس تاۋار­لىق بالىق ءوندىرى­سىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا «اقشا­تاۋ-سورعاق», «دو­مالاق», «تۇششى», «قاراكول», «الاشا», «اقبى­لەك»,  «شومىشكول» تىزىم­گە ەنىپ وتىر. جالپى, اۋداندا بۇل با­عىت بو­يىنشا جۇمىس ىستەيتىن 16 شا­رۋا­­شى­لىق بار.  

قىزىلوردا وبلىسى,

ارال اۋدانى