وتاندىق سپورتتىڭ ولجالى كورسەتكىشتەرى

ءبىز «بالاپاندى كۇزدە سانايتىن» حالىقپىز. بيىل قازاق سپورتىنىڭ جىلناماسى وراسان مول ولجامەن بەدەرلەندى. استاناداعى «Qazaqstan» جەڭىل اتلەتيكا سپورت كەشەنىندە جىلدىڭ قورىتىندى شاراسى ءوتتى. تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەربول مىرزابوسىنوۆ قۇتتىقتاۋ سوزىندە سايىپقىران ساڭلاقتاردىڭ تولايىم تابىسىنا زور العىسىن ءبىلدىردى.

وتاندىق سپورتشىلار بيىل جازعى وليمپيادالىق سپورت تۇرلەرىنەن جىل بارىسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتتارىندا ءتاۋىر ناتيجە كورسەتىپ, جۇلدە جەڭىپ الۋدا رەكورد جاڭارتتى. جىل قورىتىندىسىندا ۇلتتىق قۇراما سپورتشىلارى جاھاندىق دودالاردا سپورتتىڭ سەگىز تۇرىنەن 32 مەدال جەڭىپ الدى. ونىڭ 14-ءى التىن, 5-ەۋى كۇمىس, 13-ءى قولا. اتاپ ايتقاندا, وتانداس­تارىمىز بوكس, دزيۋدو, سەمسەرلەسۋ, گرەك-ريم كۇرەسى, ەركىن كۇرەس, تاەكۆوندو, ساداق اتۋ مەن نىسانا كوزدەۋ سپورتىنان ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىندى. بۇل – تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا تىركەلگەن ەڭ جوعارى ناتيجە. سالماقتار بولساق, بۇعان دەيىنگى ۇزدىك ناتيجە 2023 جىلى تىركەلگەن ەدى. سول جىلى ۇلتتىق قۇراما سپورتشىلارى 22 مەدال (7 التىن, 5 كۇمىس, 10 قولا) جەڭىپ العان. وسىلايشا, 2025 جىلى جالپى جۇلدە سانى 10 مەدالعا ءوسىپ, التىن مەدال سانى ەكى ەسەگە ارتتى.

الەم چەمپيوناتتارىندا ۇزدىك ناتيجە كورسەتكەن سپورتشىلار قاتارىندا بوكس­تان الۋا بالقىبەكوۆا, ايدا ابىكەەۆا, ناتاليا بوگدانوۆا, سانجار تاشكەنباي, ماحمۇد سابىرحان, تورەحان سابىرحان, ايبەك ورالباي, گرەك-ريم كۇرەسىنەن ايدوس سۇلتانعالي, دزيۋدودان ءابيبا ابۋ­جاقىنوۆا, سەمسەرلەسۋدەن ەرلەر قۇراماسى (ەلمير ءالىمجانوۆ, رۋسلان قۇربانوۆ, كيريلل پروحودوۆ, ۆاديم شارلايموۆ), ساداق اتۋدان ايەلدەر قۇراماسى (ۆيك­توريا ليان, ادەل جەكسەنبينوۆا, روكسانا يۋنۋسوۆا), سونداي-اق تاەكۆوندودان ايدانا قۇمارتاەۆا مەن نوديرا احمەدوۆا بار.

2025 جىلعى الەم چەمپيوناتتارىنىڭ قورىتىندىسىندا ازيا ەلدەرى اراسىندا جالپىكوماندالىق ەسەپتە قىتاي قۇراماسى (42 التىن, بارلىعى 120 مەدال) توپ جارسا, جاپونيا (22 التىن, 67 مەدال) ەكىنشى, وڭتۇستىك كورەيا (14 التىن, 46 مەدال) ءۇشىنشى ورىنعا تۇراقتادى. ەلىمىز ازيادا 4-ورىنعا يە بولدى. وتانداستارىمىز 11 الەم چەمپيوناتىندا 32 جۇلدە, ونىڭ ىشىندە 14 التىن مەدال ەنشىلەپ, قۇرلىقتاعى كوشباسشى ەلدەردىڭ ءبىرى ەكەنىن پاش ەتە ءبىلدى.

سپورتشىلارىمىز ولجالاعان 32 جۇل­دەنى جازعى وليمپيادالىق سپورت تۇر­لەرىنە ەنگەن 8 سپورت تۇرىنەن جەڭىپ العانىن ەسكەرسەك, 2026 جىلى جاپونيادا وتەتىن جازعى ازيا ويىندارىنان دا كۇتەر ولجامىز قوماقتى. ازيا ويىندارى وليمپيادادان كەيىنگى ەڭ ماڭىزدى كەشەندى جارىس, ەلدىڭ حالىقارالىق سپورتتىق مارتەبەسىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشى ەكەنى بەلگىلى. بيىلعى ناتيجە ۇلتتىق قۇرامالاردىڭ جۇيەلى دامۋىن, نەگىزگى سپورت تۇرلەرىندەگى ورىنداردىڭ نىعايۋىن ءارى جاڭادان ەنگىزىلگەن باعدارلامالاردان تۇراقتى ناتيجە شىققانىن ايقىنداي تۇسەدى.

وسى جىلى ەلىمىزدىڭ سپورتشىلارى حالىقارالىق ارەنادا 50-دەن استام تاريحي جەتىستىككە قول جەتكىزدى. سونداي-اق ەلىمىز ءىرى حالىقارالىق سپورتتىق جارىستار وتەتىن الاڭعا اينالدى. بيىل شورت-ترەكتەن ۇلتتىق قۇراما ازيا ويىندارىنداعى العاشقى التىن جۇلدەنى جەڭىپ السا, فريستايل-اكروباتيكا مەن سەمسەرلەسۋ سپورت تۇرلەرىنەن تۇڭعىش رەت مەدال بۇيىردى. سونىمەن قاتار دزيۋدو, بوكس, كوركەم گيمناستيكا, مانەرلەپ سىرعاناۋ, ساداق اتۋ مەن پارابياتلون سايىستارىنان جوعارى ناتيجەلەر تىركەلدى.

«قايرات» فۋتبول كلۋبى ءوز تاريحىندا العاش رەت ۋەفا چەمپيوندار ليگاسىنىڭ جالپى كەزەڭىنە شىققانىن ايرىقشا اتاپ وتۋگە بولادى. سونداي-اق 2025 جىلى قازاق توپىراعىندا بوكستان, فريستايلدان الەم كۋبوگى كەزەڭدەرى, دزيۋدودان «Grand Slam» ءتۋرنيرى, بىرقاتار وليمپيادالىق سپورت تۇرىنەن حالىقارالىق جارىستار وتكىزىلدى. بۇعان قوسا, ەلىمىزدە العاش رەت ازيا پاراليمپيالىق كوميتەتىنىڭ كونفەرەنتسياسى مەن باس اسسامبلەياسى ۇيىمداستىرىلىپ, ەلىمىزدىڭ ازياداعى ينكليۋزيۆتى سپورت ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندەگى مارتەبەسىن نىعايتا ءتۇستى.

2025 جىلى ەلىمىزدە 135 سپورت نىسانى پايدالانۋعا بەرىلدى, ولاردىڭ باسىم بولىگى اۋىلدى ايماقتاردا سالىندى. تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ە.مىرزابوسىنوۆ وسى جىلدى قورىتىندىلاۋ بارىسىندا بىرقاتار ءىرى سپورت نىسانىنىڭ بوي كوتەرگەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل يگى ءىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى. ونىڭ ىشىندە تۇركىستانداعى ەسكەك ەسۋ ارناسى مەن قىزىلورداداعى «قاي­سار ارەنا» ستاديونى بار. استا­ناداعى ۇلتتىق سپورت ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ قۇرىلىسى جالعاسىپ جاتىر.

پاراليمپيادالىق, سۋردليمپيادالىق قوز­عالىس جۇيەلى تۇردە دامىپ كەلەدى. العاش رەت «مۇگەدەكتىگى بار سپورتشىنى سۇيەمەلدەيتىن ادام» ۇعىمى زاڭ­مەن بەكىتىلىپ, ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار سپورت­شىلاردىڭ قاتىسۋ مۇمكىندىگى كەڭەيدى.

بيىلعى ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى – حالىقارالىق سپورت ۇيىمدارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋگە باسا نازار اۋدارىلدى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ 81 وكىلى حالىقارالىق, قۇرلىقتىق سپورت فەدەراتسيالارىندا جۇمىس ىستەيدى. بۇدان بولەك, بيىل ەلىمىزگە 22 حالىقارالىق سپورت ۇيىمنان باسشىلار كەلدى. بۇل ەلىمىزدىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق ءارى ينفراقۇرىلىمدىق الەۋەتىنىڭ حالىق­ارالىق دەڭگەيدە مويىندالعانىن دالەلدەيدى. تۇراقتى تۇردەگى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ناتيجەسىندە 2027 جىلى ەلىمىزدە ۇستەل تەننيسى, دزيۋدو, ستەند اتۋ, بوكس پەن دجيۋ-دجيتسۋدان بەس الەم چەمپيوناتىن وتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمدەر جاسالدى. بۇل ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق سپورت الاڭى رەتىندەگى سەنىمدى ءارى باسەكەگە قابىلەتتى مارتەبەسىن ودان ءارى نىعايتۋدا ماڭىزدى بولماقشى.

سپورتتاعى جەتىستىكتەردى تارتۋ ەتكەن ساڭلاقتاردىڭ ءىزىن باسىپ, جولىن جالعار جاس بۋىننىڭ بابىن كەلتىرىپ, باعىن اسىرا دايارلاۋ دا ۋاقىت تالابى. ەندى تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى وليمپيادالىق رەزەرۆتى دايارلاۋعا قويى­لاتىن تالاپتاردى كۇشەيتەدى. ساپالى سپورت رەزەرۆىن قالىپتاستىرۋدا مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ينتەرنات-كوللەدجدەرىنىڭ جۇمىسىن كەشەندى تۇردە قايتا قاراۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. ەلىمىزدە 16 وبلىستىق مامانداندىرىلعان وليمپيادالىق رەزەرۆ مەكتەپ-ينتەرنات-كوللەدجى, 1 رەسپۋبليكالىق سپورت كوللەدجى, 3 رەسپۋبليكالىق مامان­داندى­رىلعان وليمپيادالىق رەزەرۆ مەكتەپ-ينتەرنات-كوللەدجى جۇمىس ىستەيدى. اتالعان ۇيىمداردا سپورتتىڭ 41 تۇرىنەن 6 381 تاربيەلەنۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر. بۇدان بىلاي ۇيىم باسشىلارى ءۇشىن نەگىزگى تيىمدىلىك كورسەتكىشتەرى (KPI) جۇيەسىن ەنگىزۋ ۇسىنىلدى. نەگىزگى ولشەمدەردىڭ ءبىرى رەتىندە وبلىستىق ينتەرناتتاردا وڭىرلىك قۇراماعا, رەسپۋبليكالىق ينتەرناتتاردا ۇلتتىق قۇراماعا ەنگەن سپورتشىلاردىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن قاتار جاتتىقتىرۋشى-پەداگوگيكالىق قۇرامنىڭ قىزمەتىن جان-جاقتى باعالاۋ مىندەتتەلەدى.

سپورتتاعى شىققان بيىگىمىزگە باعا بەرىلگەن سالتاناتتى ءىس-شارادا «ۇزدىك–2025» لاۋرەاتتارى قۇرمەتكە بولەندى. ۇزدىك سپورتشىلار, جاتتىقتىرۋ­شىلار, ماماندار, سپورتتىق ۇيىم جەتەكشىلەرى مەن سالانىڭ وزگە دە وكىلدەرىنىڭ ۇزدىكتەرى ءوز اتالىمدارىندا ماراپاتتالدى. ارنايى قۇرىلعان كوميسسيانىڭ ۇيعارىمىمەن «جىلدىڭ ۇزدىك سپورتشىسى» اتالىمىندا گرەك-ريم كۇرەسىنەن الەم چەمپيونى ايدوس سۇلتانعالي ۇزدىك شىقتى. 1998 جىلدان بەرى ەرەسەكتەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا قازاق بالۋاندارىنا جالىنان ۇستاتپاي كەلگەن التىن مەدالدى وتانداسىمىز ولجالادى. وسى اتالىمدا قىزدار اراسىندا بوكس­تان ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى الۋا بالقىبەكوۆانىڭ دا مەرەيى ۇستەم بولدى.

«جىلدىڭ ۇزدىك جاتتىق­تىرۋشىسى» رايىمبەك عابي­دەن, دولكۋنجان كامەكوۆ (ايەلدەر بوكس­ى) اتانسا, «جىلدىڭ ۇزدىك بالالار جات­تىقتىرۋشىسى» اتالىمى جاسوس­پىرىمدەر اراسىنداعى (U17) الەم چەمپيونى مادحيا ۋسمانوۆانى باپتاعان بىلىكتى باپكەر حيسلات ماممەتوۆكە بەرىلدى.

«اۋىلدىق جەردەگى ۇزدىك دەنە شىنىق­تىرۋ جانە سپورت ادىسكەرى» اتالىمىمەن اقتوبە وبلىسى ىرعىز اۋدانىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبىندە قىزمەت ەتەتىن التىنبەك ساربۋلين ماراپاتتالدى. ول كۇرەس ءتۇرىن دامىتۋعا, سونىمەن قاتار ادىستەمەلىك جۇمىسقا بىرنەشە جىلدان بەرى ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.

ەلىمىزدىڭ بوكس فەدەراتسياسى «جىلدىڭ ۇزدىك اككرەديتتەلگەن سپورت فەدەراتسياسى» اتاعىنا يە بولدى. فەدەراتسيا ۇلتتىق قۇرامانىڭ 2025 جىلعى الەم چەمپيوناتىنداعى جوعارى ناتيجەلەرى مەن سپورتشىلاردى جۇيەلى تۇردە قولداعانى ءۇشىن ماراپاتتالدى.

الماتى وبلىسىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ ۇلتتىق جانە ات سپورتى تۇرلەرى بويىنشا سپورتتى دامىتۋ ديرەكتسياسى «جىلدىڭ ۇزدىك سپورت ۇيىمى» اتاندى. جىل قورىتىندىسىندا ۇيىم 12 ۇلتتىق, سونىمەن قاتار ات سپورتى تۇرىنەن 837 سپورتشىنى دايىنداپ, 53 رەسمي جارىستا 85 مەدال جەڭىپ العان. ونىڭ 28-ءى – التىن.

«جىلدىڭ ۇزدىك سپورت ءوڭىرى» اتالىمىندا قىزىلوردا وبلىسى جەڭىمپاز دەپ تانىلدى. قازىردە وڭىردە 377 مىڭ ادام, ياعني تۇرعىنداردىڭ 44,6%-ى سپورتپەن جۇيەلى تۇردە اينالىسادى. كەيىنگى جىلدارى وبلىستا سپورت ينفراقۇرىلىمى قارقىندى دامىپ, ءوڭىر سپورتشىلارى رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق جارىستاردا جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ ءجۇر.

«اۋىلدىق جەردەگى ۇزدىك دەنە شىنىق­تىرۋ جانە سپورت نۇسقاۋشىسى» اتالىمى جامبىل وبلىسى, تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانى, قۇمارىق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ سپورت نۇسقاۋشىسى سەرجان بادەنوۆكە بۇيىردى. بىلىكتى مامان بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا, جارىستار ۇيىمداستىرۋعا, اۋىل جاستارىن جۇيەلى تۇردە سپورتقا تارتۋعا ەلەۋلى ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.

«اۋداندىق ۇزدىك دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمى» اتالىمىندا قارا­عاندى وبلىسى, قارقارالى اۋدانىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمى ۇزدىك دەپ تانىلدى. قارقارالى اۋدانىندا رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق دەڭگەيدەگى سپورتتىق ءىس-شارالار جۇيەلى تۇردە وتكىزىلىپ, سپورتپەن تۇراقتى اينالىساتىن تۇرعىنداردىڭ ۇلەسى 41,3%-عا جەتكەن.

«جىلدىڭ ۇزدىك اۋىل جاتتىقتى­رۋشىسى» اتالىمىندا قوستاناي وبلىسى, بەيىمبەت مايلين اۋدانىنىڭ بالالار-جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبىنىڭ شاڭعى جارىسى جاتتىقتىرۋشىسى ۆلاديمير شالىگين جەڭىمپاز اتاندى. تاجىريبەلى مامان سپورتشىلاردى ۇلتتىق, وبلىستىق قۇرامالارعا, سونداي-اق ەل بىرىنشىلىگىنىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرىن دايىنداعان.

«دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت سالاسىنىڭ ۇزدىك مامانى» ماراپاتى استانا قالاسىنىڭ «سپورتتى دامىتۋ ديرەكتسياسى» رمك ينسپەكتورلىق-تالدامالىق ءبولىمىنىڭ ادىسكەرى مەيرام نۇرتازينگە تابىستالدى. ول حالىقارالىق جارىستاردا, سونىڭ ىشىندە ازيا ويىندارىندا كورسەتكەن تالدامالىق قولداۋى ءۇشىن ۇزدىك دەپ تانىلدى.

«سپورتتاعى جىل سەرپىنى» اتالىمى «قايرات» فۋتبول كلۋبىنىڭ ويىنشىسى داستان ساتپاەۆقا بۇيىردى.

«جاسوسپىرىمدەر جانە جاستار قۇرا­ماسىنىڭ سپورتشىسى» اتالىمىندا كوركەم گيمناستيكادان ەلىمىزدىڭ ءابسوليۋتتى چەمپيونى, ازيا, الەم چەمپيونى اقمارال ەرەكەشوۆا, فريستايل-اكروباتيكادان الەم چەمپيونى دىنمۇحاممەد رايىمقۇلوۆ, اۋىر اتلەتيكادان الەم چەمپيونى كسەنيا پروزوروۆا لاۋرەات اتاندى.

«جىلدىڭ ۇزدىك سپورت مەتسەناتى» اتالىمى FREEDOM كومپانياسىنا بەرىلدى. كومپانيا سپورت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا, سونىڭ ىشىندە پاۆلودار قالا­سىندا «بىرلىك» كۇرەس ورتالىعىن سالۋعا ۇلەس قوسىپ, وراسان قولداۋ تانىتتى.

سونىمەن قاتار سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ اتىنداعى «ۇزدىك سپورت ءجۋرناليسى» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى انىقتالدى. ەل سپورتىنداعى قاداۋ-قاداۋ وقيعالاردى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ناسيحاتتاپ, كوپشىلىككە ايگىلەگەن ارىپتەستەرىمىزدىڭ دە ەڭبەگى باعالاندى. «ۇزدىك تەلەجوبا» اتالىمىمەن Qazsport تەلەارناسىنىڭ باس رەداكتورى ازات سماعۇلوۆ ماراپاتتالسا, «ۇزدىك سپورتتىق جاريالانىم» اتالامىندا قانات بايۇزاقوۆ (Elordainfo.kz) پەن اسەل ابىلبەك (Baq.kz) ۇزدىك دەپ تانىلدى. «ۇزدىك فوتورەپورتاج» اتالىمى تۇرار قازانعاپقا بۇيىردى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس مينيسترلىك جىل بويى بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا, سپورتشىلاردى دايارلاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن ەنگىزۋگە, جوعارى جەتىستىكتەر سپورتىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان كەشەندى شارالاردى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىردى. ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى – «دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت تۋرالى» جاڭارتىلعان زاڭ كۇشىنە ەندى. جاڭا زاڭ سالاداعى باسقارۋدىڭ جاڭا قاعيدالارىن ەنگىزىپ, باسىم سپورت تۇرلەرىن ايقىنداپ, بيۋدجەت قاراجاتىن نەعۇرلىم نىسانالى پايدالانۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتەدى. جاڭا زاڭعا سايكەس سپورتتىڭ 65 ءتۇرى جوعارى جەتىستىكتەر سپورتىنا ەنگىزىلىپ, ونىڭ 46-سى باسىم باعىت رەتىندە ايقىندالدى. الدا دا اسقارالى اسۋلار بار. كەلەسى جىلقى جىلىندا دا سپورتشىلارىمىز ەل مارتەبەسىن اسىرادى دەپ سەنەمىز.