ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي كيەۆتىڭ حالىقارالىق سەرىكتەستەرىمەن قانداي قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرىن تالقىلاپ جاتقانىن ءمالىم قىلدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۋكراينا ءۇشىن ماڭىزدى قاۋىپسىزدىكتىڭ بىرنەشە كەپىلدىك بلوگى بار, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى
بۇل تۋرالى ول 16 جەلتوقساندا نيدەرلاندىدا جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ايتتى.
«بىزدە ۋكراينانىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن اجىراماس بىرنەشە كەپىلدىك بلوگى بار. بۇل – «قالاۋلىلار كواليتسياسى». ەۋروپا ۇسىنا الاتىن مۇمكىندىكتەر بار, سونداي-اق كواليتسيا قۇرامىندا مارتەبەسى مەن كونستيتۋتسياسى ءارتۇرلى باسقا ەلدەر دە بار. بۇگىندە كواليتسيا مۇشەلەرى قاتارىندا كانادا مەن جاپونيا دا بار», دەدى ۆ.زەلەنسكي.
ۋكراينا پرەزيدەنتىنىڭ سوزىنشە, ءبىرىنشى كەپىلدىك – اقش تاراپىنان بەرىلەتىن ەكىجاقتى قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى.
«ناتو جارعىسىنىڭ بەسىنشى بابىنا نەگىزدەلگەن اقش-تىڭ ەكىجاقتى قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى. ءبىز بۇل ماسەلە بويىنشا ەگجەي-تەگجەيىنە دەيىن جەتتىك, جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. بۇل «بۋداپەشت» نەمەسە «مينسك» فورماتىنداعى ەمەس, اقش كونگرەسى قولداۋى ءتيىس, زاڭدى تۇرعىدا مىندەتتەيتىن مىقتى كەپىلدىكتەر بولۋى كەرەك», دەدى ول.
سونىمەن قاتار ول ەۋروپالىق وداقتان كەلەتىن كەپىلدىكتەردى دە ماڭىزدى دەپ اتادى.
«ەڭ الدىمەن – ەكونوميكالىق كەپىلدىكتەر. بۇل – ەۋروپالىق وداققا مۇشەلىك. مۇنىڭ بارلىعىن ءبىز قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرىنىڭ ءبىرتۇتاس بلوگى رەتىندە قاراستىرامىز», دەپ تۇيىندەدى ۋكراينا باسشىسى.
دونباسس
بۇعان دەيىن بەرليندە جۋرناليستەرمەن سويلەسكەن زەلەنسكي اقش ۇسىنعان بەيبىت جوسپار اياسىندا اۋماق ماسەلەسى تالقىلانىپ جاتقانىن, الايدا كيەۆ دونباستى رەسەي اۋماعى رەتىندە مويىندامايتىنىن ايتقان.
«بۇل – دونباسسقا قاتىستى كەز كەلگەن فورمات ءۇشىن مەن ءۇشىن ماڭىزدى ۇستانىم. ءبىز دونباستى رەسەيدىڭ اۋماعى دەپ مويىندامايمىز. اڭگىمە ۋاقىتشا وككۋپاتسيالانعان بولىكتەر تۋرالى بولىپ وتىر. دەگەنمەن اۋماق ماسەلەسىن تالقىلايمىز, ويتكەنى بۇل – نەگىزگى سۇراقتاردىڭ ءبىرى. ازىرگە ورتاق كەلىسىم جوق», دەدى ۆ.زەلەنسكي.
ول رەسەي تاراپىنان ۇستانىم وزگەرمەگەنىن دە اتاپ ءوتتى.
«رەسەيلىكتەر دونباستى قالايدى – بۇل ولاردىڭ ۇستانىمى. ال ءبىزدىڭ ۇستانىم – پراكتيكالىق, ناقتى جانە ادىلەتتى. ءبىز دونباستى بەرگىمىز كەلمەيدى. امەريكالىقتار ىمىرا تابۋعا تىرىسىپ جاتىر, ولار ەركىن ەكونوميكالىق ايماق ۇسىنىپ جاتىر. الايدا ەركىن ەكونوميكالىق ايماق دەگەنىمىز – رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ باسقارۋىنداعى اۋماق دەگەن ءسوز ەمەس», دەدى ۋكراينا پرەزيدەنتى.
مەرەكە كەزىندە مايدان توقتاي ما؟
وسى ۋاقىتتا كرەمل مايدانداعى اتىستى روجدەستۆو مەرەكەسى كەزىندە توقتاتۋ تۋرالى ۇسىنىستى قابىلدامادى.
«بىزگە ۋاقىتشا ءبىتىم ەمەس, ناقتى بەيبىتشىلىك كەرەك. ۋكرايناعا دەمالىپ, سوعىستى جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋ ءۇشىن ەمەس. ءبىز سوعىستى توقتاتقىمىز كەلەدى, ماقساتتارىمىزعا جەتىپ, ءوز مۇددەلەرىمىزدى قورعاپ, ەۋروپاداعى بولاشاق بەيبىتشىلىكتى قامتاماسىز ەتكىمىز كەلەدى», دەپ ريا نوۆوستي رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆتىڭ ءسوزىن كەلتىرەدى.
ايتا كەتەلىك, بەرليندەگى كەلىسسوزدەردەن كەيىن گەرمانيا كانتسلەرى فريدريح مەرتس رەسەيگە كەم دەگەندە روجدەستۆو كەزىندە ۇرىس-قيمىلدى توقتاتۋدى ۇسىنعان.
ۆ.زەلەنسكي ۋكراينا مەن اقش روجدەستۆو جانە جاڭا جىل مەرەكەلەرى كەزىندە ۋاقىتشا ءبىتىم يدەياسىن قولداعانىن, الايدا ءبارى ماسكەۋدەگى ساياسي ەرىك-جىگەرگە بايلانىستى ەكەنىن ايتتى.