«اقىلدى قالا»: جامبىل وبلىسىندا تسيفرلاندىرۋ بويىنشا قانداي جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر؟

«اقىلدى قالالار» قۇرۋ ادىستەمەسىنە سايكەس, 2024 جىلعى 13 قىركۇيەكتە وبلىس اكىمىنىڭ №141-وكىمىمەن جول كارتاسى بەكىتىلدى. جول كارتاسى اياسىندا 22 نەگىزگى جانە 5 قوسىمشا جوبا قاراستىرىلعان. بۇگىنگى تاڭدا 22 نەگىزگى جوبانىڭ 12-ءسى ورىندالىپ, 10-ى ورىندالۋدا, قوسىمشا 5 جوبانىڭ ەكەۋى ورىندالىپ, 3 جوبا ورىندالۋدا.

«اقىلدى قالالاردى» دامىتۋ ستراتەگياسى مەن ونى ىسكە اسىرۋدىڭ جول كارتاسىن بەكىتۋ ماقساتىندا وبلىس اكىمىنىڭ 2025 جىلدىڭ 19 قاراشاسىنداعى №143-وكىمىمەن «اقىلدى قالانى» دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. اتالعان جۇمىس توبىنىڭ ۇسىنىستارى مەن ساراپتامالىق قورىتىندىلارى نەگىزىندە «2026-2030 جىلدارعا ارنالعان وبلىستا «اقىلدى قالالاردى» دامىتۋ ستراتەگياسى جانە ونى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسى» بەكىتىلدى. جول كارتاسىندا تاراز قالاسى بويىنشا 13 نەگىزگى جانە 2 قوسىمشا, ال اۋداندار بويىنشا 8 باستاما قاراستىرىلعان.

بۇگىنگى تاڭدا تسيفرلىق ترانسفورماتسيا مەن تەحنولوگيالىق شەشىمدەردىڭ قارقىندى دامۋىنا بايلانىستى ءىت ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ءوڭىردىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى فاكتورى بولىپ وتىر. اتالعان باعىتتاردى ىسكە اسىرۋ اياسىندا شەرحان مۇرتازا اتىنداعى حالىقارالىق تاراز ۋنيۆەرسيتەتى, وبلىس اكىمدىگى جانە «Astana Hub» حالىقارالىق تەحنوپاركى اراسىندا وڭىرلىك IT-حابتى دامىتۋ جونىندە ۇشجاقتى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. وسى مەموراندۋم نەگىزىندە 2023 جىلدىڭ 4 اقپانىندا ۋنيۆەرسيتەت اۋماعىندا «ZhambylHub» وڭىرلىك IT-حابى قۇرىلدى. بۇگىندە بۇل حاب وڭىرلىك ستارتاپتارعا, جاس كاسىپكەرلەرگە, سونداي-اق ءىت سالاسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتقان جاستارعا قولداۋ كورسەتەتىن, يننوۆاتسيالىق يدەيالاردى ىلگەرىلەتۋگە جاعداي جاسايتىن ماڭىزدى پلاتفورماعا اينالدى. حاب قۇرىلعالى بەرى 150-دەن اسا ءىس-شارا وتكىزىلىپ, 4 000-نان اسا قاتىسۋشى قامتىلدى. ونىڭ ىشىندە 2024 جىلى 68 ءىس-شارا, بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بۇگىنگى كۇنگە دەيىن 103 ءىس-شارا وتكىزىلدى. 2025 جىلدىڭ 19 ناۋرىزىندا «ZhambylHub» جامبىل وبلىسى بويىنشا رەسمي تۇردە «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» اكق-نىڭ فيليالى رەتىندە تىركەۋدەن ءوتتى.

قازىرگى ۋاقىتتا ءىت-حابتىڭ قىزمەتىن ودان ءارى دامىتۋ ماقساتىندا تاراز قالاسىنداعى «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» اۆتونومدى كلاستەرلىك قورى فيليالىن 2025 جىلى دامىتۋعا ارنالعان جول كارتاسى بەكىتىلدى. جول كارتاسى اياسىندا ءىس-شارالارعا قولداۋ كورسەتۋگە قىزىعۋشىلىق تانىتقان دەمەۋشىلەر تارتىلدى, Innovate Taraz Hackathon, Pizza Pitch, Idea Battle سىندى ۆوركشوپتار مەن ستارتاپتاردى ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان ينكۋباتسيالىق باعدارلامالار ىسكە اسىرىلدى. سونداي-اق وبلىستا «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» وڭىرلىك IT حابى Astana Hub بەلگىلەگەن ەڭ تومەنگى تالاپتارعا سايكەس قاجەتتى عيماراتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى شەشىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا عيماراتتى بەيىمدەۋ, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتاۋ جانە حابتىڭ قىزمەتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا جۇمىستار بەكىتىلگەن جوسپارعا سايكەس كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا.

بۇگىندە وبلىستىڭ 2026-2030 جىلدارعا ارنالعان تسيفرلىق دامۋ ستراتەگياسى ازىرلەنىپ, بەكىتۋ پروتسەسىندە. اتالعان ستراتەگيادا تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋگە باعىتتالعان بىرنەشە ماڭىزدى جوبا قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, 109 ءنومىرى بويىنشا ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن تالداۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ (iKomek109), كت (كومپيۋتەرلىك توموگرافيا) سۋرەتتەرىن تالداۋ ارقىلى ينسۋلت پەن نەۆرولوگيالىق اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋدىڭ دالدىگى مەن جىلدامدىعىن ارتتىرۋ, ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەرتە دياگنوستيكالاۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار, ءوڭىردىڭ بىرىڭعاي تالدامالىق داشبوردىن دامىتۋ جانە ينتەگراتسيالاردى كەڭەيتۋ, وبلىستىڭ اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرىن تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىسىنە قوسۋ, 5G بايلانىس جەلىسىن كەڭەيتۋ, اۆتوكولىك جولدارى بويىنشا انتەننا-قۇرىلىمدىق نىساندار سالۋ جانە جوعارى جىلدامدىقتى ۇيالى ينتەرنەت جەلىسىن دامىتۋ جوسپارلانعان. وڭىرلىك مونيتورينگ ورتالىعىن قۇرۋ, ينتسيدەنتتەرگە ارەكەت ەتۋ مەحانيزمدەرىن ەنگىزۋ جانە ۇلتتىق كيبەرقاۋىپسىزدىك ورتالىقتارىمەن ۇيلەستىرۋ, تسيفرلىق ساۋاتتىلىق پەن كيبەرگيگيەنانى ارتتىرۋ دا نازاردا. سونىمەن بىرگە, iQala جوباسى اياسىندا تابيعي مونوپوليا سۋبەكتىلەرىنىڭ ساندىق قىزمەتتەرىن ينتەگراتسيالاۋ جانە كەڭەيتۋ, «كەزەكشى كارتا» جۇيەسىندە «جەر بالانسى» اۆتوماتتاندىرىلعان جۇمىس ورنىن قۇرۋ, اۋداندىق اۋرۋحانالاردا تەلەمەديتسينا جۇيەسىن ەنگىزۋ, پرواكتيۆتى دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ, «e-Jambyl» اقپاراتتىق جۇيەسى نەگىزىندە ءبىرتۇتاس ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسىن قۇرۋ, ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىن قايتا جوبالاۋ جانە ولاردىڭ پرواكتيۆتى فورماتتاعى كورسەتىلۋىن دامىتۋ, تسيفرلىق نومادتاردى تارتۋ جانە ولاردى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ, وڭىرلىك تسيفرلىق ەكونوميكاعا كادرلاردى دايىنداۋدى قولداۋ, وڭىرلىك IT-قوعامداستىق پەن ستارتاپ-ەكوجۇيەسىن دامىتۋعا قولداۋ كورسەتۋ جوسپارلانعان. بۇل باستامالار «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» اۆتونومدى كلاستەرلىك قورىنىڭ تاراز قالاسىنداعى فيليالىنىڭ باستامالارىن قولداۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

ەلدى مەكەندەردى ساپالى ينتەرنەتپەن قامتۋ جۇمىستارى دا قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگى تاڭدا 353 ەلدى مەكەننىڭ 43-ءى (12,2 پايىز) – 2G, 51-ءى (12,2 پايىز) – 3G, ال 259 ەلدى مەكەن (73,4 پايىز) 4G ءموبيلدى ينتەرنەتىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ال, تالشىقتى وپتيكالىق بايلانىس جەلىسىمەن 357 ەلدى مەكەننىڭ 189-ى (50,9 پايىزى) قامتاماسىز ەتىلگەن, قالعان 168 (49,1%) ەلدى مەكەن قامتىلماعان.

بۇگىنگە تاڭدا وبلىس اۋماعىنداعى 54 ەلدى مەكەنگە تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جۇيەسىن تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار, «قولجەتىمدى ينتەرنەت» ۇلتتىق جوباسىنا سايكەس 2023-2025 جىلدارى «موبايل تەلەكوم-سەرۆيس» جشس 68 ەلدى مەكەنگە 4G بازالىق ستانساسىن ورناتۋى جوسپارلاعان. بۇگىنگە 23 ەلدى مەكەندە جۇمىستار اياقتالدى. ال «Kcell» اق 2023-2025 جىلدارعا جوسپارلانعان 51 ەلدى مەكەننىڭ 47-سىندە جۇمىستاردى ءتامامدادى. «كار-تەل» جشس 2023-2025 جىلدارى جوسپارلانعان 89 ەلدى مەكەننىڭ 73-ىندە جۇمىستاردى ورىنداپ ءبىتتى. اتالعان جول كارتاسىنا سايكەس, 2023-2025 جىلدارى 208 ەلدى مەكەندە ءموبيلدى ينتەرنەت جەلىسىنىڭ ساپاسىن 4G-گە ارتتىرۋ جوسپارلانىپ, بۇگىنگى كۇنگە 143 ەلدى مەكەندە ءتيىستى جۇمىستار اياقتالدى. «موبايل تەلەكوم-سەرۆيس» جشس-مەن (تەلە2) تاراز قالاسىندا 5G/IMT بەسىنشى بۋىنداعى 5G تەحنولوگياسىن دامىتۋ بويىنشا 2024-2025 جىلدارى 53 بازالىق ستانسا ورناتۋ جوسپارلانعان. قازىرگى تاڭدا 32 بازالىق ستانسا ىسكە قوسىلعان. بارلىق اتقارىلعان جانە جوسپارلانعان جۇمىستار جامبىل وبلىسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ ماڭىزدى قادامى بولىپ وتىر.