ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە احمەت بايتۇرسىن ۇلى وقۋلارىنىڭ ءداستۇرلى باعدارلاماسى جالعاسىن تاۋىپ, تۇركولوگ نەمات كەلىمبەتوۆتىڭ عىلىمي مۇراسىن تالداۋعا ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. جيىنعا ەلىمىزدەگى تۇركيا مەن وزبەكستاننان ءتىلتانۋشى, ادەبيەتتانۋشى, تۇركىتانۋشى عالىمدار قاتىسىپ, كونە تۇركى جازبالارى, ءتىل تاريحىن كەزەڭدەۋ, ورتاق تەرمينولوگيا, ءالىپبي جانە تاريحي تىلدىك دەرەكتەردى قايتا قاراۋ سياقتى وزەكتى ماسەلەلەردى ورتاعا سالدى.
ءىس-شارا ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆتىڭ, سونداي-اق اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى بولات تىلەپتىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىمەن باستالدى.
نەمات كەلىمبەتوۆ جايىندا پىكىر بىلدىرگەن بەلگىلى عالىم, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ عالىمنىڭ تاعدىرى مەن ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, عالىم تەك شىعارماشىلىق يەسى ەمەس, تاعدىردىڭ تالاي اۋىر سىنىن جەڭىپ شىققان قايسار رۋحتىڭ يەسى. «ن.كەلىمبەتوۆ ءوزىنىڭ ومىرىندە كوپتەگەن ءىس اتقاردى. عىلىمي-پەداگوگيكالىق, اۋدارماشىلىق ەڭبەگىمەن ەلگە تانىلدى. ونىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەرى كەڭىنەن جاريالانىپ, پىكىرتالاس تۋعىزدى. كەيبىرەۋلەر ومىرىندەگى قيىنشىلىقتارعا, جاسالعان ءساتسىز ارەكەتتەرگە قاتىستى سىن ايتسا دا, ونىڭ جاساعان ەڭبەگى ايقىن. ول وتباسىن اسىراپ, بالالارىن تاربيەلەي وتىرىپ تا ۇلكەن قاجىر-قايراتپەن قوعامدىق جانە عىلىمي قىزمەتتەر اتقاردى. سول سەبەپتەن وعان ريزاشىلىق ءبىلدىرۋ – ورىندى ءىس. باستاپقىدا عالىم اۋدارماشىلىقپەن شۇعىلدانىپ, كۇردەلى ماتىندەردى قازاق تىلىنە اۋدارۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوستى. اۋدارماشىلىقتان كەيىنگى كەزەڭدە ول كوركەم پروزاعا دا كوڭىل ءبولىپ, باعالى شىعارمالار جازدى. سونداي-اق ول جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارنالعان وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارىن دايىنداپ, شاكىرتتەرىنىڭ عىلىمي قالىپتاسۋىنا دا ۇلكەن ۇلەس قوستى. ونىڭ عىلىمي-پەداگوگيكالىق ەڭبەكتەرى قازاق ادەبيەتتانۋىنىڭ اۋقىمىنان شىعىپ, تۇركى الەمىنىڭ مادەني-قۇندىلىقتىق كەڭىستىگىنە قوسقان ۇلەسى ارقىلى ماڭىزدى تاريحي مانگە يە بولدى. عالىمنىڭ ەڭبەكتەرى تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق تۇپتامىرلىق بايلانىستارىن ناقتىراق سەزىنۋگە, ورتاق رۋحاني مۇراتتى تەرەڭ تۇسىنۋگە ىقپال ەتەدى», دەدى ول.
نەمات كەلىمبەتوۆتىڭ شاكىرتى, «قازاق گازەتتەرى» سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى, ۇعا اكادەميگى ديحان قامزابەك ۇلى تۇلعانىڭ تاشكەنتتەن باستالىپ, الماتىدا جالعاسقان ءبىلىم-عىلىم جولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. اكادەميكتىڭ ايتۋىنشا, نەمات كەلىمبەتوۆ – بىرنەشە بۋىن عالىمنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتكەن قايراتكەر. «بۇل كىسىنىڭ شىعارماشىلىق جانە عىلىمي تۇلعا رەتىندە قالىپتاسۋىنا اسەر ەتكەن ورتا تۋرالى ايتقاندا, بارىنەن بۇرىن تاشكەنت كەزەڭىن ەرەكشە اتاۋ كەرەك. تاشكەنت سول داۋىردە بۇكىل تۇركىستان ايماعىنىڭ عىلىمي, مادەني ورتالىعى بولدى. بۇل قالادا ماعجان, مىرجاقىپ, حالەل سەكىلدى تۇلعالاردىڭ رۋحاني ءىزى قالعانى بەلگىلى. سول كەڭىستىكتىڭ ىقپالى ونىڭ دا دۇنيەتانىمىنا اسەر ەتتى. عالىمنىڭ ەرتە كەزەڭدەگى ەڭبەكتەرىنىڭ ءبىرى – ءدىن, ارعى دۇنيەتانىم جانە كۇردەلى فيلوسوفيالىق ماسەلەلەرگە ارنالعان قولجازبالاردى زەرتتەۋ بولدى. ول سول تۇستاعى ەڭ قيىن, كوپ ايتىلا بەرمەيتىن تاقىرىپتاردى عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋگە كۇش سالدى. نەمات كەلىمبەتوۆتىڭ پۋبليتسيستيكاسى دا ەرەكشە. قازىرگى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كەزىندە ونىڭ جۋرناليستىك قولتاڭباسى ايقىن, ناقتى, ءسوزدى ورىنسىز اۋىرلاتپايتىن ستيل قالىپتاستىردى. ونىڭ جازۋ مانەرى كەيبىر عالىمداردا كەزدەسەتىن كۇردەلى, اۋىر ستيلدەن دالدىگىمەن جانە مازمۇن ايقىندىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى», دەدى اكادەميك.
پلەنارلىق وتىرىس بارىسىندا تۇركولوگيا سالاسىنىڭ جەتەكشى عالىمدارى بىرقاتار وزەكتى تاقىرىپ بويىنشا بايانداما جاسادى. العاشقى ءسوزدى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى پروفەسسور ءادىل احمەتوۆ الىپ, نەمات كەلىمبەتوۆتىڭ الەمدىك رۋحانياتتاعى ورنى مەن تۇركولوگيالىق ويىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن تارقاتتى. ودان كەيىن وزگە دە عالىمدار عىلىمي زەرتتەۋلەرىن تانىستىردى. سونداي-اق ءىس-شارا اياسىندا «تۇركى قارجى-ساۋدا لەكسيكاسى» اتتى جاڭا ەڭبەكتىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. كىتاپتا كونە جانە ورتاعاسىرلىق تۇركى جازبا ەسكەرتكىشتەرىنەن باستاپ, قازىرگى قازاق جانە تۇركى تىلدەرىندە قولدانىلىپ جۇرگەن قارجى-ەكونوميكا سالاسىنداعى نەگىزگى تەرميندەر جۇيەلى تالدانعان.