ەلىمىزدە قورلىق كورسەتەتىن ەركەكتەردىڭ دەگەنىنە كونەتىن ايەلدەر سانى اجەپتاۋىر ازايدى

زەرتتەۋگە 15–49 جاس ارالىعىنداعى وڭىرلەردەن كەلگەن شامامەن 14,4 مىڭ ايەل قاتىستى. ساۋالناماعا قاتىسقاندارعا ەر ادامنىڭ ايەلىن «ساباۋعا قۇقىعى بار ما» دەگەن سۇراق قويىلدى. 2015 جىلى بۇل سۇراققا 15,1% ايەل ء«يا» دەپ جاۋاپ بەرگەن بولسا, بىلتىر بۇل كورسەتكىش 4%-عا دەيىن تومەندەگەن.

2024 جىلى مۇنداي زورلىقتى اقتاپ الاتىن ايەلدەردىڭ اراسىندا ەڭ ءجيى تاڭدالعان سەبەپ – ايەلدىڭ بالالارعا دۇرىس قاراماۋى (2,8%) بولعان. بۇدان بولەك:

1,6% – ايەلدىڭ ءۇي شارۋاسىمەن اينالىسپاۋى;

1% – ايەلدىڭ كۇيەۋىنە قارسى ءسوز ايتۋى;

0,8% – ايەلدىڭ كۇيەۋىن ەسكەرتپەستەن ۇيدەن شىعۋى;

0,3% – جاقىندىقتان باس تارتۋى;

0,2% – تاماقتىڭ كۇيىپ كەتۋ سەبەپتەرى دە بولعان.

جىلدان جىلعا ەركەكتەردىڭ دەگەنىنە كونەتىن ايەلدەر سانى اجەپتاۋىر ازايىپ كەلەدى. بۇل قوعام ساناسىنىڭ وزگەرگەنىن, ءارى وتباسىداعى ايەل رولىنە دەگەن كوزقاراستىڭ وزگەرگەنىن كورسەتەدى.

اۋىلدىق جەرلەردە مۇنداي «تاربيەلەۋ ءادىسىن» دۇرىس دەپ سانايتىندار كوبىرەك. وتكەن جىلى اۋىل ايەلدەرىنىڭ 6,8%-ى بۇل سۇراققا وڭ جاۋاپ بەرگەن, ال ون جىل بۇرىن بۇل كورسەتكىش 20,6% بولعان. قالا ايەلدەرى اراسىندا مۇنداي كوزقاراستى قولدايتىندار ايتارلىقتاي از – بار بولعانى 2,6%.

ايماقتار بويىنشا ايىرماشىلىق وتە ۇلكەن. مىسالى:

تۇركىستان وبلىسىندا ساۋالناماعا قاتىسقان ءار ونىنشى ايەل كۇيەۋىنىڭ ايەلىن ساباۋىن دۇرىس دەپ ساناعان.

جەتىسۋ وبلىسىندا – 9,5%, قوستاناي وبلىسىندا – 8,8%.

ەڭ تومەن كورسەتكىش ماڭعىستاۋ (0,2%), اقتوبە (0,4%) جانە اتىراۋ (0,5%) وبلىستارىندا تىركەلگەن.

جاسى ۇلعايعان سايىن ايەلدەردىڭ وتباسىلىق زورلىقتى اقتاۋعا بەيىمدىلىگى ارتاتىنى بايقالدى:

45–49 جاستاعى ايەلدەردىڭ 4,7%-ى;

40–44 جاستاعىلاردىڭ 3,1%-ى مۇنداي كوزقاراسپەن كەلىسەدى.

سوڭعى ون جىلداعى وتباسىلىق قىلمىس ستاتيستيكاسى

باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپ كوميتەتىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, وتكەن جىلى وتباسىلىق سالاداعى قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانى 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا 7,2 ەسە وسكەن. دەگەنمەن بۇل سالىستىرۋ تولىق وبەكتيۆتى ەمەس. 2015 جىلى «قول كوتەرۋ» جانە «دەنساۋلىققا جەڭىل زيان كەلتىرۋ» باپتارى اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق ساناتىنا جاتاتىن. بۇل باپتار تەك 2024 جىلدىڭ ورتاسىندا عانا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە اۋىستىرىلدى.

وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالاداعى قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانى 2025 جىلدىڭ قاڭتار–قازان ايلارىندا 21,4% ءوسىپ, 3 مىڭ جاعدايعا جەتكەن.

ولاردىڭ ىشىندە:

1,7 مىڭ جاعداي – قول كوتەرۋ (وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم–قازانىمەن سالىستىرعاندا +36,8%);

680 جاعداي – دەنساۋلىققا جەڭىل زيان كەلتىرۋ.

ال اۋىر قىلمىستار ازايعان:

كىسى ءولتىرۋ – 30,1%-عا;

زورلاۋ – 16,7%-عا;

دەنساۋلىققا اۋىر زيان كەلتىرۋ – 10,5%-عا قىسقارعان.

زورلىق-زومبىلىققا قاتىستى وتىنىشتەر ازايعان

وڭىرلىك ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات كوميسسيالارىنىڭ ستاتيستيكاسى دا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق دەڭگەيىنىڭ تومەندەگەنىن كورسەتەدى. وتكەن جىلى زورلىق-زومبىلىققا بايلانىستى داعدارىس ورتالىقتارىنا جۇگىنگەندەر سانى ەكى ەسە ازايعان.

2013 جىلى – 30,5 مىڭ ءوتىنىش.

2024 جىلى – 12,9 مىڭ.

كومەك العان ايەلدەر سانى 12,2%-عا ازايىپ, 11,4 مىڭ ادامدى قۇرادى. ەڭ ءجيى كورسەتىلگەن كومەك تۇرلەرى – داعدارىس ورتالىعىنىڭ كەڭەسشىسى نەمەسە پسيحولوگ كومەگى, ال زاڭگەر كومەگى سيرەك كورسەتىلگەن.