استانا قالاسىنىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەرى ايگۇل شاعالتاەۆا ءجىتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيالار (جرۆي) مەن تۇماۋدىڭ وسۋىنە بايلانىستى سانيتاريالىق ىندەتكە قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى كۇشەيتۋ تۋرالى قاۋلى قابىلدادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
استانادا سىرقاتتانۋشىلىق قالاي ءوسىپ جاتىر؟
قۇجاتتا كورسەتىلگەندەي, 2025 جىلدىڭ 1 قازانىنان باستاپ 2024 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا استانا قالاسىندا جرۆي-مەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ارتقانى بايقالادى.
سوڭعى, 45-اپتادا قالادا 23 002 جرۆي جاعدايى تىركەلگەن. 44-ءشى اپتامەن (2025 جىلعى 30 قازان – 5 قاراشا) سالىستىرعاندا سىرقاتتانۋشىلىق 1,5 ەسە ارتقان (ول كەزدە 14 994 جاعداي بولعان).
14 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا سىرقاتتانۋشىلىق 60% قۇرايدى – 14 018 جاعداي.
مەكتەپ وقۋشىلارى جالپى سىرقاتتانعانداردىڭ 25%-ىن (5 752 جاعداي) قۇراپ وتىر, وتكەن اپتامەن سالىستىرعاندا بۇل كورسەتكىش 1,1 ەسەگە وسكەن. اسىرەسە 1-4 سىنىپتاردا سىرقاتتانۋشىلىق جوعارى – 30% جانە ودان دا كوپ.
لابوراتوريالىق مونيتورينگ بارىسىندا جرۆي مەن تۇماۋمەن اۋىراتىن پاتسيەنتتەردەن الىنعان 285 سىناما زەرتتەلگەن. سونىڭ 116 سىناماسى وڭ ناتيجە كورسەتكەن, بارلىعى دا A(H3N2) تۇماۋ ۆيرۋسى. بۇدان بولەك, 6 جاعدايدا COVID-19 انىقتالعان.
14 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا A(H3N2) تۇماۋى 26 جاعدايدى نەمەسە 22%-دى قۇرايدى.
قاۋلىدا استانا قالاسىنىڭ اۋدان اكىمدەرى, قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى, ءبىلىم باسقارماسى, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى, ۇلتتىق ساراپتاما ورتالىعىنىڭ قالالىق فيليالى, قالالىق جەدەل جاردەم ستانتسياسى جانە اۋداندىق سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ باسقارمالارىنا ناقتى مىندەتتەر جۇكتەلگەن.
جالپى مىندەتتەر
اۋدان اكىمدەرى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ ورگاندارى, سونداي-اق زەرتحانالىق قىزمەتتەر:
قر باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەرىنىڭ 2025-2026 جىلداردىڭ ەپيدماۋسىمىنا ارنالعان جرۆي, تۇماۋ جانە COVID-19 بويىنشا سانيتاريالىق-ىندەتكە قارسى جانە پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار تۋرالى قاۋلىسىنىڭ تولىق ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.
ەمحانالار مەن امبۋلاتوريالارعا قاتىستى تالاپتار
قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنا امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق ۇيىمداردا مىنا شارالاردى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلعان:
ۇيگە شاقىرتۋلارعا قوسىمشا جاعداي جاساۋ (اۆتوكولىك, جانار-جاعارماي, تىركەۋ ءبولىمىنىڭ كەزەكشىلىگى); مەديتسينالىق پەرسونال مەن پاتسيەنتتەر ءۇشىن ماسكا رەجيمىن ساقتاۋ; ەمحانادا ناۋقاستاردىڭ ۇزاق ۋاقىت جينالۋىن بولدىرماۋ, قوسىمشا قابىلداۋ كابينەتتەرىن اشۋ; كىرەبەرىستەر مەن اۋماقتا سۇزگى-كابينەتتەردىڭ (فيلتر-كابينەتتەردىڭ) جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ; جرۆي, تۇماۋ جانە اسقىنۋ بەلگىلەرى بار ادامداردى ارنايى بولمەلەرگە وقشاۋلاۋ, قاجەت بولسا, زەرتتەۋ ءۇشىن جاعىندى الۋ جانە امبۋلاتوريالىق نەمەسە ستاتسيونارلىق ەمگە جىبەرۋ; جۇكتى ايەلدەر مەن 1 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ ۇيگە شاقىرتۋلارىن ءبىرىنشى كەزەكتە ورىنداۋ, كۇندەلىكتى پاتروناج جانە قاجەتتى جاعدايدا دەر كەزىندە گوسپيتاليزاتسيالاۋ; تۇماۋعا كۇدىگى بار, اۋىر جانە ورتاشا اۋىر جاعدايى بار ناۋقاستارعا قوسىمشا تەلەفون جەلىلەرى ارقىلى كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتۋ جانە گوسپيتاليزاتسيالاۋ; مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ جۇمىس ۋاقىتىن 08:00-20:00 ارالىعىنا دەيىن ۇزارتۋ, دەمالىس جانە مەرەكە كۇندەرى – 08:00-18:00; جرۆي, تۇماۋ جانە پنەۆمونيانى ەمدەۋگە ارنالعان ۆيرۋسقا قارسى پرەپاراتتاردىڭ جەتكىلىكتى قورىن قامتاماسىز ەتۋ; قىزمەتكەرلەردى ءبىر رەتتىك ماسكالارمەن ء(ار 3 ساعات سايىن اۋىستىرۋ) قامتاماسىز ەتۋ; ادامدار كوپ جەرلەردە اۋانى زارارسىزداندىرۋ قۇرىلعىلارىن پايدالانۋ;سانيتارلىق توراپتاردى سۇيىق سابىن, ءبىر رەتتىك قاعاز سۇلگىلەر, پەدالدى قوقىس جاشىكتەرىمەن جابدىقتاۋ; ءۇي-جايلارداعى تەمپەراتۋرا +18°س-تان تومەن بولماۋى ءتيىس; جرۆي بەلگىلەرى بار پاتسيەنتتەرگە ونلاين كەڭەس بەرۋ; ەمحانالاردا جرۆي مەن تۇماۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا كورنەكى اقپارات (ستەند, پاراقشا, بەينەماتەريالدار) ورنالاستىرۋدى كۇشەيتۋ.اۋرۋحانالار, پەرزەنتحانالار جانە ستاتسيونارلار
ستاتسيونارلىق كومەك كورسەتەتىن مەديتسينالىق ۇيىمدار مەن بوساندىرۋ ۇيىمدارى:
قاجەت بولعان جاعدايدا سوماتيكالىق بولىمشەلەردەگى توسەكتەردى ينفەكتسيالىق توسەكتەرگە قايتا بەيىندەۋ; اۋرۋحاناعا كەلۋشىلەر – پاتسيەنتتەردىڭ تۋىستارى مەن بوگدە ادامداردىڭ كىرۋىن ۋاقىتشا توقتاتۋ; مەديتسينالىق پەرسونال مەن ناۋقاستار اراسىندا ماسكا رەجيمىن ساقتاۋ; جرۆي جانە تۇماۋمەن اۋىراتىن پاتسيەنتتەرگە قىزمەت كورسەتەتىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن (ماسكا, حالات, قولعاپ) قامتاماسىز ەتۋ; جرۆي, تۇماۋ جانە پنەۆمونيانى ەمدەۋگە ارنالعان پرەپاراتتار, دەزينفەكتسيالاۋ قۇرالدارىنىڭ قورىن تولىقتىرۋ; اۋرۋحانا ىشىندەگى تەمپەراتۋرالىق رەجيمدى ساقتاۋ: جالپى بولىمشەلەردە +18°س-تەن تومەن ەمەس, پەرزەنتحانا بلوگىندا +22°س-تەن تومەن ەمەس; پالاتالاردى كۇنىنە كەمىندە ءۇش رەت جەلدەتۋ; اۋا زارارسىزداندىرۋ قۇرىلعىلارىن پايدالانۋ; پەرسونال مەن پاتسيەنتتەر اراسىندا جرۆي جانە تۇماۋ بەلگىلەرى بار ادامداردى انىقتاۋدى ۇيىمداستىرۋ, ناۋقاستاردى جەكە پالاتالارعا نەمەسە بلوكتارعا وقشاۋلاۋ.قالالىق جەدەل جاردەمگە قاتىستى تاپسىرمالار
استانا قالالىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانتسياسىنا:
ۇيگە شاقىرتۋلاردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قوسىمشا اۆتوكولىك, جانار-جاعارماي, تىركەۋشىلەردىڭ اۋىسىمدىق جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ, ەڭبەككە ۋاقىتشا جارامسىزدىق پاراقتارىن جەتى كۇنتىزبەلىك كۇنگە دەيىن بەرۋ; جرۆي جانە تۇماۋ بەلگىلەرى بار جۇكتى ايەلدەر مەن 1 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ءبىرىنشى كەزەكتە قىزمەت كورسەتۋ, قاجەت بولعان جاعدايدا ولاردى گوسپيتاليزاتسيالاۋ; جەڭىل جانە قايتالانعان جاعدايلار بويىنشا ونلاين كەڭەس بەرۋ تاپسىرىلعان.مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار: قاشىقتان وقۋ جانە تاڭعى سۇزگى
استانا قالاسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىمەن جانە مساك ۇيىمدارىمەن بىرلەسىپ, بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا مىنا شارالاردى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس:
2025 جىلعى 20 قاراشادان 5 جەلتوقسانعا دەيىن: ءبىر سىنىپتا وقۋشىلاردىڭ 30% جانە ودان كوبى جرۆي-مەن اۋىرسا, ول سىنىپتى قاشىقتان وقىتۋ فورماتىنا اۋىستىرۋ; ءبىر ينكۋباتسيالىق كەزەڭ ىشىندە ءبىر سىنىپتىڭ 20-30%-ىندا جرۆي جاعدايى تىركەلسە, ون كۇنتىزبەلىك كۇن بويى كابينەت جۇيەسىن توقتاتۋ جانە سىنىپقا جاڭا بالالاردى قابىلداماۋ; ءار اۋىسىم الدىندا تاڭعى سۇزگى جۇرگىزۋ – جوتەل, قىزۋ, باسقا دا جرۆي بەلگىلەرى بار بالالار مەن پەداگوگتاردى ساباققا جىبەرمەۋ; بالالار ۇيلەرى, ينتەرناتتار, پريۋتتار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان ورتالىقتاردا كۇندەلىكتى سۇزگىنى (ساۋالناما, تەكسەرۋ, قاجەت بولعاندا تەرمومەتريا) ۇيىمداستىرۋ; بالالاردىڭ, جاسوسپىرىمدەر مەن قىزمەتكەرلەردىڭ كۇندەلىكتى قاتىسۋ مونيتورينگىن جۇرگىزۋ, سەبەپتەرىن انىقتاۋ جانە اۋرۋ جاعدايلارى تۋرالى مەديتسينا ۇيىمدارىنا حابارلاۋ; جرۆي جانە تۇماۋ بەلگىلەرى بايقالعان بالالاردى اتا-انالارى كەلگەنگە دەيىن وقشاۋلاعىشتا ۇستاۋ, قاجەت بولسا جىلدام تۇردە اۋرۋحاناعا جەتكىزۋ; مەديتسينالىق پۋنكتتەر مەن وقشاۋلاعىشتاردى تەرمومەتر, شپاتەل, ءبىر رەت قولدانىلاتىن ماسكا, تۇماۋعا قارسى پرەپاراتتارمەن جابدىقتاۋ; ءۇي-جايلاردا +18°س +22°س ارالىعىندا تەمپەراتۋرالىق رەجيمدى ساقتاۋ; كابينەتتەردە ىلعالدى جيناۋ مەن جەلدەتۋ رەجيمىن كۇشەيتۋ, ءۇزىلىس ۋاقىتىن 10 مينۋتتان 15 مينۋتقا دەيىن ۇزارتۋ; دارەتحانالاردى سۇيىق سابىن, ءبىر رەتتىك سۇلگىلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ; وقۋشىلارمەن جەكە گيگيەنا جانە جرۆي مەن تۇماۋدىڭ الدىن الۋ تاقىرىبىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن, تاقىرىپتىق ديكتانتتار وتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋ; بۇقارالىق مادەني, مەرەكەلىك جانە سپورتتىق ءىس-شارالاردى ۋاقىتشا توقتاتۋ.حالىقپەن اقپاراتتىق جۇمىس
الماتى, بايقوڭىر, ەسىل, نۇرا, سارايشىق جانە سارىارقا اۋداندارىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ باسقارمالارى:
حالىق اراسىندا جرۆي مەن تۇماۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋى; باقىلاۋداعى وبەكتىلەردە اۋديو جانە بەينەماتەريالداردى كورسەتۋى; دارىستەر وتكىزۋ جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردە اقپارات ورنالاستىرۋى ءتيىس.قاۋلىدا ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالار استانادا جرۆي جانە تۇماۋ بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق جاعداي جاقسارعانعا دەيىن جالعاساتىنى كورسەتىلگەن.