اۋىل مەكتەبىندەگى وزگەرىس

اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن جاڭا مەكتەپتىڭ سالىنۋى كوپتەن كۇتكەن قۋانىش بولدى. زاماناۋي تالاپتارعا ساي سالىنعان مەكتەپتە تولىق جاراقتاندىرىلعان حيميا, فيزيكا,بيولوگيا كابينەتتەرىنىڭ زەرتحانالارى, 2 سپورتزال, STEM  زەرتحاناسى, مەدياتەكالى كىتاپحانا, اسحانا, مەديتسينالىق بولمە جانە حورەوگرافيالىق زال بار. مۇندا تەك وقۋ عانا ەمەس, بالانىڭ جان-جاقتى قابىلەتىن شىڭداۋ باستى نازاردا.

مەكتەپ ديرەكتورى جاحين رۇستەم جاناتاي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جاڭا مەكتەپتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ونىڭ زاماناۋي ماتەريالدىق بازاسى مەن وقۋشىعا ارنالعان جايلى ورتاسى.

«ەسكى مەكتەپپەن سالىستىرعاندا ەڭ باستى ايىرماشىلىق – ماتەريالدىق بازاسىندا. بالالاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋى ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىك جاسالعان. زەرتحانالار, روبوتوتەحنيكا كابينەتى, STEM-زونا, مەدياتەكالى كىتاپحانا – ءبارى بار. بيىلعى وقۋ جىلىندا مەكتەپتە 887 وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر, 83 مۇعالىم ەڭبەك ەتەدى. بىلتىر العاش اشىلعان كەزدە 901 وقۋشى, 79 مۇعالىم بولعان. وقۋشىلاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءارتۇرلى ۇيىرمەلەر ۇيىمداستىرىلعان: حورەوگرافيا, ۆوكال, روبوتوتەحنيكا, دومبىرا, شەبەر قولدار جانە سپورتتىق سەكتسيالار – ۆولەيبول, فۋتبول, باسكەتبول, توعىزقۇمالاق, اسىق اتۋ, ۇستەل تەننيسى بار. مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاسالعان. «ورلەۋ» كاسىبي بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ورتالىعى تاراپىنان ونلاين تۇردە بازالىق كۋرستەن مەكتەپ ۇستازدارى تولىق ءوتىپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا جاساندى ينتەللەكت كۋرستارىن وقىپ جاتىر. ادىستەمەلىك وتىرىستاردا جاڭا وقىتۋ تەحنولوگيالارىن تالداپ, ءتيىمدىسىن قولدانۋ ۇسىنىلادى.سونىمەن قاتار ءار مۇعالىمنىڭ وزىندىك ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋگە تولىق مۇمكىنشىلىكتەرى بار. مەكتەپتىڭ بارلىق كابينەتتەرىندە عالامتورعا قوسىلعان كومپيۋتەرلەر مەن نوۋتبۋكتەر بار», دەيدى مەكتەپ باسشىسى.

جاڭا مەكتەپتىڭ اشىلۋى اۋىل ومىرىنە دە وڭ اسەرىن تيگىزگەن. كەي اتا-انالار بالالارىنىڭ وسى مەكتەپتە وقۋىن قالاعاندىقتان, اۋىلعا كوشۋگە شەشىم قابىلداپتى.

جالپى, بالانىڭ مەكتەپ ومىرىنە بەيىمدەلۋى, وقۋعا قىزىعۋشىلىعى مەن ءوز-وزىنە سەنىمدىلىگى ەڭ الدىمەن باستاۋىش بۋىندا قالىپتاسادى.  بۇل رەتتە باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى ۋتەنوۆا اكساۋلە كۋمەكوۆنا جاڭا مەكتەپتىڭ بالانىڭ پسيحولوگيالىق جانە شىعارماشىلىق دامۋىنا زور ىقپال ەتكەنىن ايتادى.

«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسى اۋىل بالالارىنا ۇلكەن مۇمكىندىك سىيلادى. جىلى تۇسپەن بەزەندىرىلگەن سىنىپتار, دەمالىس ايماقتارى مەن ويىن كەڭىستىكتەرى بالانىڭ كوڭىل كۇيىنە جاقسى اسەر ەتەدى. بۇرىن مەكتەپكە العاش كەلگەن بالالاردا ازداپ قورقىنىش بولسا, قازىر ولار مەكتەپكە قۋانا كەلەدى. مۇنداي ورتا ولاردىڭ قيالىن, ويلاۋ قابىلەتىن دامىتادى. وقۋشىلارىم ساباققا قىزىعۋشىلىقپەن قاتىسىپ, ءوز ويىن ەركىن ايتا الادى», دەيدى ۇستاز.

مۇعالىم ساباقتا وقۋشىلاردىڭ لوگيكالىق جانە شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتۋ ءۇشىن «ميعا شابۋىل», «ۆەنن دياگرامماسى», «ويلان-جۇپتاس-ءبولىس» سياقتى ادىستەردى ءجيى قولدانادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل تاسىلدەر بالانىڭ ءوز ويىن جەتكىزۋگە جانە ومىرلىك جاعدايلاردى ساراپتاۋعا كومەكتەسەدى.

«ينتەرنەت, روبوتوتەحنيكا, زەرتحانالار, ينتەراكتيۆتى تاقتالار – ءبارى بار. اتا-انالارمەن بايلانىس تا جاقسى جولعا قويىلعان. «مەن جانە مەنىڭ اتا-انام», «كۇز حانشايىمى», «كۇزگى اسار» سياقتى شارالار اتا-انالاردىڭ مەكتەپ ومىرىنە بەلسەندى ارالاسۋىنا ىقپال ەتەدى. سونىمەنقاتار تاربيەلىك ءمانى زور «كوڭىلدى ءۇزىلىس», «ونەگەلى 15 مينۋت», «ۇلتتىق ويىن- ۇلت قازىناسى» سياقتى ءىس-شارالار, «ۇشقىر وي الاڭى», «بالالار كىتاپحاناسى», «شابىت»جوبالارى ۇنەمى جۇمىس جاسايدى. «كۇزگى اسار» جارمەڭكەسىندە باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى كۇزگى ەگىننىڭ تابيعي ماتەريالدارى مەن ورمان تابيعاتىنىڭ سىيلارىن پايدالانا وتىرىپ, اتا-انالارمەن بىرگە جاساعان قولونەر بۇيىمدارىنان جارمەڭكە وتكىزەدى. بۇل ءىس-شاراعا باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى وتە بەلسەندى قاتىسادى.جاساعان جۇمىستارى ء بىر-بىرىنەن وتكەن, ادام قيالىنا شەك كەلتىرمەيتىن كەرەمەت دۇنيەلەردى كورۋگە بولادى», دەيدى مۇعالىم.

مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى, قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى اسانوۆا مەرۋەرت قۋانىشقىزى دا بۇل جوبانىڭ مۇعالىمدەرگە مول مۇمكىندىك بەرگەنىن اتاپ ءوتتى.

«كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسى ءپان مۇعالىمدەرىنە زاماناۋي وقۋ ورتاسىندا جۇمىس ىستەۋگە ۇلكەن جاعداي جاسادى. كەڭ ءارى جارىق كابينەتتەر, جاڭا قۇرىلعىلار مەن ينتەراكتيۆتى تاقتالار ساباقتىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ, وقۋشىنىڭ نازارىن ۇستاپ تۇرۋعا كومەكتەسەدى. ساباقتا Quizizz, Kahoot سياقتى تسيفرلىق پلاتفورمالاردى ءجيى پايدالانامىز. بۇل وقۋشىلاردىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرىپ قانا قويماي, پانگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرادى. اۋىل مەكتەبىنىڭ وزىندە عىلىمي جوبالارعا قاتىسىپ جۇرگەن وقۋشىلار بار. ولاردىڭ جەتىستىكتەرى – اۋىل بالاسىنىڭ دا ۇلكەن مۇمكىندىكتەرگە يە ەكەنىن دالەلدەيدى», دەيدى مەرۋەرت قۋانىشقىزى.

مەكتەپ ومىرىندە سپورتتىڭ الار ورنى دا  ەرەكشە. 17 جىلدان بەرى دەنە شىنىقتىرۋ ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان بەكيشەۆ جاندوس ناگىزكەن ۇلى سپورتتىق ينفراقۇرىلىمنىڭ جاقسارۋى اۋىل بالالارىنىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرعانىن ايتادى.

«جاڭا مەكتەپ سالىنعاننان كەيىن سپورتتىق ينفراقۇرىلىم ەداۋىر جاقساردى. ەكى زاماناۋي سپورتزال اشىلدى, سىرتتا جاساندى جابىندىسى بار الاڭ مەن جۇگىرۋ جولاعى سالىندى. سپورت جابدىقتارى تۇگەل جاڭارتىلدى. ءيا, جايلى مەكتەبىمىزدە جاعداي جاسالعان سوڭ وقۋشىلاردىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ايتارلىقتاي ارتتى. وقۋشىلار ساباقتان تىس ۋاقىتتا دا سپورت زالعا كەلىپ جاتتىعادى. اسىرەسە فۋتبول, ۆولەيبول جانە ۇستەل تەننيسى سەكىلدى باعىتتارعا قاتىسۋشىلار كوبەيدى. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى دارىپتەيتىن توعىزقۇمالاق, اسىق اتۋ, بەس اسىق سياقتى ۇيىرمەلەرگە وقۋشىلار قىزۋعىشىلىقپەن قاتىسادى. مەكتەپتە اپتاسىنا بىرنەشە رەت وتەتىن تۇراقتى سپورتتىق ۇيىرمەلەر ۇيىمداستىرىلعان. مۇعالىمدەر اۋداندىق جانە وبلىستىق جارىستارعا جۇيەلى تۇردە قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر ەرەكشە دامىپ كەلە جاتقان باعىتتار – توعىزقۇمالاق, اسىق اتۋ, بەس اسىق,ۆولەيبول,ۇستەل تەننيسى جانە فۋتبول.سونىمەن قاتار, جاڭا سپورت الاڭىنىڭ ارقاسىندا شاڭعى تەبۋگە جانە جەڭىل اتلەتيكامەن اينالىسۋعا دا جاعداي جاسالعان.اۋىلىمىزدا سوڭعى جىلدارى بالالاردىڭ سپورتتاعى جەتىستىكتەرى ارتىپ كەلەدى. جەرگىلىكتى دەڭگەيدە اۋداندىق جارىستاردا جۇلدە الىپ جۇرگەن وقۋشىلار بار. كەيبىرەۋى وبلىستىق قۇرامالارعا دا شاقىرىلعان. جايلى مەكتەبىمىزدە مۇمكىندىكتەر دە كوبەيۋدە: جاڭا سپورت الاڭدارى, سەكتسيالاردىڭ كوبەيۋى جانە جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ تىنباي وقۋشىلاردى دايىنداعان ەڭبەگى مەن بەلسەندىلىگى اسەرىن تيگىزۋدە. دەگەنمەن, اۋىل بالالارى ءۇشىن ەڭ باستى ىنتالاندىرۋ كوزى – قولداۋ مەن دۇرىس باعىت-باعدار بەرۋ», دەيدى ۇستاز.

ال العاشقى اسكەري دايىندىق ءپانىنىڭ جەتەكشىسى سەيلحانوۆ گالليام سەرىكباي ۇلى زەينەتتەن كەيىنگى ءومىرىن بولاشاق وتان قورعاۋشىلاردى تاربيەلەۋگە ارناپ وتىر.

«اسكەري سالادا 34 جىل قىزمەت ەتىپ, تاجىريبەمدى ەندى جاس ۇرپاققا جەتكىزىپ ءجۇرمىن. جاڭا مەكتەپتە ارنايى بولمە مەن جابدىقتالعان كەڭىستىك بولعاندىقتان, ءااد ساباعىنىڭ فورماتى تەوريادان پراكتيكاعا اۋىستى. بۇرىن تەك كابينەتتە تۇسىندىرىلەتىن بولىمدەر قازىر تير بولمەسىندە پنەۆماتيالىق ۆينتوۆكادان اتۋ جانە ترەناجەرلار مەن ماكەتتەر ارقىلى كورسەتىلىپ, وقۋشىلار ءىس-ارەكەتپەن مەڭگەرەدى. سونداي-اق قاۋىپسىزدىك تالاپتارى جاقسى ساقتالعان. تەك قانا ءدارىس پەن جاتتاندى ۇراننان بولەكمەكتەبىمىزدە  جايلى جاڭا مەكتەپتىڭ اشىلعانىمەن قاتار مەكتەپ ىشىندە: «ايبىن» پاتريوتتىق كلۋبى اشىلىپ, بولاشاق وتان قورعاۋشىلار رەتىندە جاسوسپىرىمدەردى پاتريوتتىق سەزىمگە وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەرىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ەلىمىزدىڭ تۋىن مەملەكەت دەڭگەيىندەگى مەرەكەلەردە ارنايى «تۋ توبى» قۇرىلىپ, سالتانناتتى راسىمدە ورىنداۋ سالتقا اينالدى. بۇل دا وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىمدى وياتادى دەپ سەنەمىن. سونىمەن قاتار ارداگەرلەرمەن جانە اسكەري قىزمەتكەرلەرمەن كەزدەسۋلەر, دەرەكتى فيلمدەر, ينتەراكتيۆ كارتالار, تسيفرلىق رەسۋرستار, جوبالىق جۇمىس, باتىرلار ءومىرىن زەرتتەۋ, اسكەري تاريح بويىنشا ميني-زەرتتەۋلەر, پىكىرتالاس كەزدەسۋلەر ءجيى وتكىزىلەدى. بۇل تاسىلدەر وقۋشىعا ءپاتريوتيزمدى «تىڭداپ قويۋ» ەمەس, ءتۇسىنۋ جانە سەزىنۋ ارقىلى قابىلداتۋعا ىقپال ەتەدى.العاشقى كومەك پەن قورعانىسقا ارنالعان ماكەتتەر, ستەندتەر جانە قاجەتتى وقۋ قۇرالدارى تولىعىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. نەگىزى وسى كۇنگە دەيىن كەيبىر ەسكى مەكتەپتەردە  بۇرىنعى  كەڭەس ۇكىمەتى كەزىنەن قالعان وقۋ ماتەريالدىق قۇرالدارىن قولدانىپ جاتسا, جايلى مەكتەبىمىزدە جاڭا كەرەكتى وقۋ ماتەريالدىق بازالارىمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. ارينە بۇل ۇلكەن جەتىستىك جانە ءااد ساباعىن جوعارى دارەجەدە وتكىزۋگە ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى ول.

اۋىل مەكتەبىندەگى وزگەرىس تەك عيماراتتىڭ جاڭارۋى نەمەسە جاڭا پارتالار مەن قۇرال-جابدىقتاردىڭ ورناتىلۋى ەمەس, بۇل وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىنىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋى. قابانباي باتىر اۋىلىنداعى مەكتەپتىڭ ۇجىمى ءبىلىم مەن تاربيەنى ۇشتاستىرا وتىرىپ, جاس ۇرپاقتى ەڭبەكقورلىققا, جاۋاپكەرشىلىككە جانە وتانسۇيگىشتىككە باۋلىپ وتىر. ءار ءپان مۇعالىمىنىڭ تاجىريبەسى مەن جاڭاشىلدىعى وسى ءىستىڭ تابىستى جۇرۋىنە جول اشقان. دەنە شىنىقتىرۋ مەن العاشقى اسكەري دايىندىق ساباقتارىندا وقۋشىلاردىڭ ەرىك-جىگەرى شىڭدالىپ, پاتريوتتىق رۋحى قالىپتاسقان. ال وقۋ كابينەتتەرىندەگى جاڭا تەحنولوگيالار بالالاردى عىلىم مەن ىزدەنىسكە جەتەلەيدى. جايلى, جارىق ءارى قاۋىپسىز مەكتەپ قابىرعاسىندا ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاق  ەلىمىزدىڭ ەڭسەسىن تىكتەيتىن, رۋحى بيىك, ءبىلىمدى ازامات بولارى ءسوزسىز.