ەرمەك يمانزايىپ اتا-بابادان قالعان اسىل ونەر – قۇس پەن اڭ اۋلاۋدى جاس ۇرپاققا تالماي ۇيرەتىپ كەلە جاتقان پەداگوگ. جاس مۇعالىم بۇگىندە قالا بالالارىن دا ساياتشىلىق ىسىنە باۋلىپ ءجۇر.
ول بۇگىندە پاۆلودار جوعارى يننوۆاتسيالىق كوپسالالى كوللەدجىندە دەنە تاربيەسى مۇعالىمى بولىپ ىستەيدى. ۇستازدىق ەتكەنىنە نەبارى ەكى جىلداي ۋاقىت وتسە دە, ەرمەك يمانزايىپ ۇلىنىڭ بالا شاقتان مەڭگەرگەن ساياتشىلىق قىرىن وبلىس ورتالىعىنداعى ارىپتەستەرى كەڭىنەن تاني باستادى. بۇل ونەر وعان اكەسى, اتاقتى قۇسبەگى يمانزايىپ ماتان ۇلىنان دارىعان. كەزىندە باياناۋىلدا تۇرعان ساياتشى قۇستى, قازاق تازىلارىن باۋلۋدان ەل الدىنا ءتۇسىپ, تالاي ءدۇبىرلى دودالاردا توپ جارعان.
– ەرتىس-بايان وڭىرىندە ەسىمى اڭىز بولىپ قالعان كەرەمەت اڭشىلار بولعان. سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ءىرىسى ءماۋيا ابىكەەۆ اتامىز ەدى. اڭشىلىقپەن, سونىڭ ىشىندە قۇسبەگىلىكپەن كاسىپ رەتىندە اينالىسىپ, «كسرو اڭشىلىق ءىسىنىڭ ۇزدىگى» اتانعان ەكەن. اكەم ول كىسىنى اۋليە تۇتتى, جاساعان ىستەرىنەن ونەگە الدى. ساياتشىلىق دەگەن قانمەن كەلەتىن دۇنيە ەكەن. توعىز جاسىمنان باستاپ مەن دە سايات قۇستارىن باپتاۋمەن شۇعىلدانىپ, اكەمنەن قۇسبەگىلىكتىڭ قىر-سىرىن مەڭگەردىم. بالا كەزىمنەن رەسپۋبليكالىق جارىستارعا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىندارعا يە بولدىم. قۇسبەگىلىك ونەرىن دامىتىپ قانا قويماي, ونى جاستارعا ۇيرەتۋدى وزىنە ماقسات ەتىپ قويعان ەدىم. بۇگىندە سول ماقساتىم از دا بولسا ورىندالىپ كەلە جاتىر, – دەپ ءوز وي-ارمانىمەن ءبولىستى جاس ۇستاز.
ەرمەك قۇسبەگىلىكتى اتا-بابادان جالعاسىپ كەلە جاتقان ۇلتتىق مۇرامىز دەپ باعالاي وتىرىپ, بولاشاق ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ ىسىنە ۇلەس قوسىپ كەلەدى. كوللەدجدەگى دەنە شىنىقتىرۋ ساباقتارىنان تىس كەزدە بالالاردى جيناپ الىپ, بۇركىت پەن سۇڭقاردى باپتاۋدىڭ قىر-سىرىن اڭگىمەلەيدى. ارينە قالالى جەردە اڭ قاعۋدىڭ رەتى جوق. ونىڭ ۇستىنە ەرتىس وزەنىنىڭ قاۋمالىندا اڭشىلىققا تىيىم سالىنعان. امالسىزدان قۇستارىن تەك سپورتتىق باعىتتا عانا باپتاپ, شاھار ماڭىندا شىرعاعا سالىپ جاتتىقتىرادى.
ء«وزىم پاتەردە تۇرامىن. ونداي جەردە قۇستى ۇستاۋ ارينە ىڭعايسىز. سوندىقتان «تەبەگەن» دەگەن بۇركىتىم مەن «شىراق» دەپ اتايتىن سۇڭقارىمدى قالاداعى تۋىسىمنىڭ جەر ۇيىندە ۇستايمىن. سۇڭقاردىڭ دەنە ءبىتىمى شاعىن بولۋىنا وراي بالالاردى قۇسبەگىلىككە ۇيرەتۋدە تاپتىرمايتىن قۇس. ءارى وقۋشىلاردىڭ كوبى بۇركىتتىڭ تۇرقىنا قاراپ سەسكەنەدى, جاقىنداۋعا قورقادى. سوندىقتان بالالار ءۇشىن سۇڭقار قولايلى. «تەبەگەن» اكەمنەن قالعان, قۇسبەگىلەر اراسىندا وتەتىن جارىستارعا ۇنەمى سونىمەن بارىپ ءجۇرمىن. ۇلتتىق ونەرىمىز كەڭىنەن قانات جايۋى ءۇشىن قالالى جەرلەردە قۇسبەگىلەر ءۇشىن جاعدايلار جاسالسا دەيمىن. قۇستاردى ۇستايتىن, باپتايتىن ارنايى ورىندار جاسالىپ, مەكتەپتەردە ارنايى ساباق وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرىلسە. قازىرگى دەنە تاربيەسى ساباقتارىندا توعىزقۇمالاققا, اسىق اتۋعا ايرىقشا كوڭىل ءبولىنىپ, وقۋشىلار قىزىعا وينايدى. ال قۇسبەگىلىككە قىزىعۋشىلىعى بار بالالارعا ونداي مۇمكىندىك جوق. سوندىقتان ءبىلىم سالاسىنا جاۋاپتى ورگاندار وسى ماسەلەنى ەسكەرسە ەكەن», دەگەن ءوتىنىشىن جەتكىزدى.
وسى ۋاقىتقا دەيىن ەرمەك يمانزايىپ ۇلى قۇسبەگىلەردىڭ كوپتەگەن رەسپۋبليكالىق جارىسىنا قاتىسىپ, جۇلدەلى بولعان. 2024 جانە 2025 جىلعى قازاقستان چەمپيوناتىندا كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى. ءار جارىس – ول ءۇشىن تاجىريبە جيناۋ الاڭى. جۋىقتا عانا ول استانادا وتكەن ءدۇبىرلى دوداعا بۇركىتىمەن بارىپ, ءۇشىنشى ورىننان كورىندى. الداعى قىستا كەمى 4-5 جارىسقا قاتىساتىن ويى بار.
قۇسبەگىلىك ونەردىڭ ءنارىن قالالى جەردەگى بالالاردىڭ بويىنا ەكسەم دەگەن ەنتۋزياست جاننىڭ ىنتا-جىگەرى ماقتاۋعا لايىق. تەك جاس پەداگوگتى قولداپ, دەمەپ جىبەرەتىن تەتىكتەر تابىلماي تۇر. الداعى ۋاقىتتا ەرتىس بويىندا جاس قۇسبەگىلەر مەكتەبى قالىپتاسىپ, ۇلكەن شاھاردىڭ بالالارى دا ميراس ونەردى ۇيرەنە باستاسا دەيمىز.
پاۆلودار وبلىسى