5 قازان كۇنى الەمنىڭ 100-دەن استام ەلىندە ۇستازدارعا قۇرمەت كورسەتىلىپ, ولاردىڭ كاسىبي مەرەكەسى اتالىپ وتەدى. بۇل ۇستازدىڭ بارشا ادامزات ءۇشىن بيىك بەدەلگە يە ەكەنىن ايقىندايدى.
اعارتۋشى ىبىراي ءالتىنساريننىڭ «ماعان جاقسى مۇعالىم بارىنەن دە قىمبات, ويتكەنى مۇعالىم – مەكتەپتىڭ جۇرەگى» دەگەن ءسوزى مۇعالىمنىڭ ەل بولاشاعىنىڭ ىرگەتاسىن قالاۋشى رەتىندە ماڭىزدى ءرولىن دالەلدەي تۇسەدى. ءبىزدىڭ مىندەت – ءبىلىمدى, ادال, جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتى, وزىق ويلى ۇرپاق تاربيەلەۋ ارقىلى ەل بولاشاعىنىڭ سەنىمدى ءارى ساپالى نەگىزىن قالاۋ.«كەلەر كۇننىڭ ۇستاسى» اتانعان ۇستازدار عانا مەكتەپ تابالدىرىعىن ەندى اتتاعان جاس بۋىننىڭ دۇنيەتانىمىن كەڭەيتىپ, تۇلعالىق قاسيەتتەرىن شىڭدايدى, ونىڭ ءبىلىم الۋىنا, دامۋىنا باعىت بەرىپ, بولاشاققا سەنىممەن قادام باسۋىنا جول كورسەتەدى.
مۇعالىمدى جاي عانا ماماندىق يەسى ەمەس, قوعامنىڭ وزىق تۇلعاسى رەتىندە بەدەلىن بيىكتەتكەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ۇستازدى قوعامنىڭ باستى كەيىپكەرى ەتۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتى» دەدى. بۇگىندە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى, ونىڭ ىشىندە مەكتەپتىڭ جانى – مۇعالىمدەر قوعامداستىعى مەملەكەتتىڭ قولداۋى مەن قورعاۋىن ايرىقشا سەزىنىپ وتىر. «كەز كەلگەن قوعامنىڭ كەمەلدىگى, وركەنيەتتىلىگى ۇستازعا دەگەن قاتىناسىمەن ولشەنەدى. ۇستازىن ۇلىقتاعان ەلدىڭ ۇرپاعى سانالى, بولاشاعى جارقىن بولارى حاق. سەبەبى ءار مۇعالىمنىڭ ەڭبەگى – ەرەن, ەلىمىزدىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى – وراسان», دەگەن ەدى پرەزيدەنت ۇستازدارمەن كەزدەسۋىندە. مەملەكەت باسشىسى ۇستازدار كۇنى قارساڭىندا ءبىر توپ مۇعالىمدى اقوردانىڭ تورىندە مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتاپ, قۇرمەت كورسەتتى. بۇل – كۇللى قوعامعا ۇلگى بولارلىق ونەگە.
شىنى كەرەك, سوڭعى بەس جىلدا, ياعني 2019 جىلدان باستاپ ءبىلىم سالاسى دامۋ مەن كەمەلدەنۋدىڭ جاڭا بەلەسىنە قادام باستى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە مۇعالىمنىڭ قۇقىعىن قورعاپ, قادىرىن ارتتىراتىن, ءرولىن ايقىندايتىن «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. پەداگوگتەر قۇقىقتىق تۇرعىدا قورعالعاننان كەيىن, الەۋمەتتىك قولداۋعا باسىمدىق بەرىلىپ, ارىپتەستەرىمىزدىڭ جالاقىسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەكى ەسەگە دەيىن ارتتىرىلدى. ودان بولەك, ۇستازداردى ىنتالاندىرۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ەنگىزىلدى. مۇعالىم-ستاجەر, مۇعالىم, مۇعالىم-مودەراتور, مۇعالىم-ساراپشى, مۇعالىم-زەرتتەۋشى, مۇعالىم-شەبەر سەكىلدى بىرنەشە پەداگوگيكالىق بىلىكتىلىك دەڭگەيى بەكىتىلىپ, وعان قوسىمشا اقى قاراستىرىلدى. داپتەر تەكسەرگەنى, جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىمەن ساباق بەرگەنى, اۋىلدىق جەردە, ەكولوگيالىق ايماقتا قىزمەت اتقارعانى, ماگيستر, PhD عىلىمي دارەجەسى ءۇشىن زاڭمەن بەكىتىلگەن قوسىمشا اقىسى تاعى بار.
وسى جەردە باسا ايتىپ وتكىم كەلەتىنى – قازاقستان حالىقارالىق ءبىلىم دودالارىندا ەل تۋىن جەلبىرەتكەن شاكىرت تاربيەلەگەنى ءۇشىن ۇستازدارىنا قوماقتى سىياقى ۇسىناتىن بىردەن-ءبىر ەل. ۇستازداردىڭ توككەن تەرى مەن كۇش-جىگەرى قۇرمەتپەن, ماراپاتپەن دە وتەلىپ وتىر. 2021 جىلدان باستاپ «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازى» مەملەكەتتىك ناگراداسى قالپىنا كەلتىرىلىپ, بۇگىنگە دەيىن بۇل اتاققا 95 مۇعالىم يە بولدى. بىلتىر پرەزيدەنتتىڭ قاراپايىم ۇستازدار اراسىنان ەكى مەكتەپ مۇعالىمىن «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىمەن ماراپاتتاۋى دا – مۇعالىمنىڭ مەملەكەت ءۇشىن قادىرلى تۇلعا ەكەنىن ايقىنداي تۇسەدى.
وسىنداي قولداۋدىڭ ارقاسىندا مۇعالىمدىك بۇگىنگى كۇندە جاستار تاراپىنان جوعارى سۇرانىس پەن باسەكەگە يە بەدەلدى ماماندىقتاردىڭ بىرىنە اينالدى. مۇعالىم بولامىن دەگەن ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسى ءوستى. بيىلدىڭ وزىندە مەكتەپتى «التىن بەلگىمەن» تامامداعان وزىق ويلى جاستارىمىزدىڭ 23 پايىزى مۇعالىمدىك جولدى تاڭداپتى. سوعان سايكەس, تالاپ تا كۇشەيدى. بۇرىن ۇبت تاپسىرعاندا مۇعالىمدىك ماماندىقتارعا شەكتى بالل 50 بولسا, قازىر 75-كە ۇلعايتىلدى. دەمەك مۇعالىم بولاتىن بالالاردى مەكتەپتەن باستاپ ىرىكتەۋدىڭ جاقسى جۇيەسى قالىپتاستى. ياعني جاقسى وقىعان بالالار ەندى مۇعالىم بولۋعا وزدەرى ۇمتىلا باستادى. بۇل – «پەداگوگ مارتەبەسى» زاڭىنىڭ اياسىندا قابىلدانعان ۇلكەن رەفورما. جاستاردىڭ اعارتۋشىلىق سالاسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتۋى جانە ۇلت الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى ۇلكەن سالماقپەن ۇعىنىپ كەلۋى مەملەكەت ساياساتىنىڭ ءوز جەمىسىن بەرە باستاعانىنىڭ جاقسى نىشانى.
بيىل ۇستازدار كۇنى ەرەكشە اتالىپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تەك مەكتەپ مۇعالىمدەرىن عانا ەمەس, سونداي-اق تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ, اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار مەن جەتىم بالالارعا ارنالعان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ پەداگوگتەرىن, ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارمەن جۇمىس ىستەيتىن مۇعالىمدەر مەن زەينەت جاسىنداعى ارداگەرلەرىمىزدى مەملەكەتتىك جوعارى ناگرادالارمەن ماراپاتتادى. ءبىلىم جۇيەسىنىڭ بارلىق دەڭگەيىندەگى قىزمەتكەرلەرگە كورسەتىلگەن بۇل قۇرمەت بالانىڭ بالاباقشاداعى العاشقى قادامىنان باستاپ, بولاشاق مامان رەتىندە كاسىبي دايارلاۋدان وتكەنگە دەيىنگى كەزەڭىندە ءاربىر ۇستاز ەڭبەگىنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن دالەلدەيدى.
ەندىگى مىندەت – ءاربىر بالانىڭ مىزعىماس قۇقىعى – ساپالى ءبىلىم الۋىنا, قاۋىپسىز ءبىلىم ورتاسىن قالىپتاستىرىپ, دامىتۋعا بىرلەسىپ كۇش سالۋ. مەملەكەت تاراپىنان وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساپالى ءبىلىم الۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ, ءبىلىم ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جوسپارلى ءارى كەشەندى جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر.
2019 جىلدان باستاپ 1 ميلليوننان استام وقۋشىعا ارنالعان 1200 جاڭا مەكتەپ بوي تىكتەدى. اۋىل مەن قالا مەكتەپتەرى اراسىنداعى ساپا الشاقتىعىن ازايتۋ, اپاتتىق جانە ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردى جويۋ ماقساتىندا «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق باعدارلاما قابىلداندى. ونىڭ اياسىندا 217 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى ىسكە اسىرىلۋدا. جاڭا وقۋ جىلىندا زاماناۋي ستاندارتتارعا ساي سالىنعان 150 «كەلەشەك مەكتەپتەرى» اۋىل مەن قالا بالالارىنا ەسىگىن ايقارا اشتى.
مەملەكەت باسشىسى مۇعالىمدەردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن ودان ءارى نىعايتۋدى تاپسىرىپ, بىرنەشە مىندەتتەردى دە ايقىنداپ بەردى. وسى ماقساتپەن پارلامەنت ماجىلىسىمەن بىرگە زاڭنامالىق وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىرۋدى باستاپ كەتتىك. بالالارىمىزعا ساپالى بىلىممەن قاتار, سانالى تاربيە بەرۋ دە پەداگوگيكالىق قاۋىمداستىققا جۇكتەلگەن اسا ماڭىزدى مىندەت. وعان مەملەكەت پەن مەكتەپپەن قاتار, بالالارىمىزدىڭ اتا-انالارىنىڭ دا اتسالىسۋى وزەكتى.
يننوۆاتسيالىق تولقىندار, ونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى, بۇگىندە ادامزاتتىڭ ءومىر سالتىنا تەرەڭ ەنىپ, قوعام دامۋىنىڭ ىرعاعىن تۇبەگەيلى وزگەرتىپ وتىر. وسى اپتادا وتكەن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ جونىندەگى ءبىرىنشى كەڭەستە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ادام كاپيتالىن دامىتۋعا, ءبىلىم بەرۋدەگى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە ءمان بەردى.
وسى رەتتە مەملەكەت باسشىسى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ بۇگىنگى بەتبۇرىسىن ناقتى ايقىنداپ بەردى. وعان سايكەس مەكتەپتە ساپالى, قولدانبالى ءبىلىم بەرىلۋگە ءتيىس. مەكتەپتىڭ ماقساتى – تەك بالانى وقىتۋ عانا ەمەس, قازىرگى زاماندا ءوز جولىن تاۋىپ, باسەكەلەستىكتە ءومىر سۇرە الاتىن تۇلعانى تاربيەلەۋ.
ەڭ باستىسى, مەكتەپتەگى مۇعالىمنىڭ بىلىكتىلىگىن ۇدايى كوتەرۋ جانە ولاردىڭ شىعارماشىلىق جۇمىسىنا جاعداي جاساۋ باستى باسىمدىعىمىز بولادى. سەبەبى ءبىلىمنىڭ ساپاسى ۇستازداردىڭ الەۋەتىنە تىكەلەي بايلانىستى. ۇستازدارىمىز بالانىڭ جان-جاقتى ءبىلىم الۋىمەن الاڭسىز اينالىسۋى ءۇشىن ولارعا وقۋ ۇدەرىسىنە قاتىسى جوق قوسىمشا شارالار مەن ارتىق جۇمىستار جۇكتەلمەۋى شارت. مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەگى ءتيىمدى ءارى ساپالى بولۋى ءۇشىن ءبىز پەداگوگيكالىق قاۋىمداستىقپەن بىرلەسىپ وتىرىپ, وسى ماسەلەنى مۇقيات زەردەلەيمىز.
سونداي-اق پرەزيدەنتىمىز جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ ارقىلى پەداگوگتەردىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىن اۆتوماتتاندىرۋ قاجەتتىلىگىن دە اتاپ كورسەتتى. ەڭبەككە باۋلۋ جانە ەكولوگيالىق, قۇقىقتىق مادەنيەتتىڭ قالىپتاسۋى بالاباقشا مەن مەكتەپ قابىرعاسىنان باستالۋعا ءتيىس. سوندىقتان «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىنىڭ ساپالى ورىندالۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, «جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ ەرەكشە ءبىلىم الۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردى جان-جاقتى قولداۋ ءۇشىن وتە وزەكتى». وسى باعىتتا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋ جانە دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. ءبىلىم جۇيەسى اياسىندا وقۋشىلاردىڭ ادامگەرشىلىگى مەن مورالدىق كەلبەتىن قالىپتاستىرۋدى, «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسىن مازمۇندى جۇزەگە اسىرۋدى ءارى قاراي جالعاستىراتىن بولامىز.
قورىتا ايتقاندا, ەلىمىزدە ەرەكشە ىستىق ىقىلاسپەن اتالىپ وتەتىن مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي مەرەكەسى – ۇستازدار كۇنى قۇتتى بولسىن! ءبىزدىڭ الدىمىزدا ءبىر عانا مىندەت بار, ول – باسەكەگە قابىلەتتى, تەرەڭ ءبىلىمدى, وزىق ويلى, تاربيەلى ۇرپاق ءوسىرۋ. وسى جولداعى ەڭبەگىمىز جەمىستى بولسىن!
جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا,
وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى