ابىرويى اسقان قازاق بوكسى
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سىندارلى ساياساتى مەن قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدىڭ سپورت سالاسى قارقىندى دامۋ جولىنا ءتۇستى. سالاماتتى ءومىر سالتىنا دەن قويعان ادامدار جىل ساناپ ارتىپ, ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا سپورت عيماراتتارى كوپتەپ سالىنىپ جاتىر. مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولداۋ بار جەردە ناتيجە بولاتىنى بەلگىلى. بۇعان ەل سپورتشىلارىنىڭ الەمدىك ارەناداعى تاماشا جەڭىستەرى تولىق دالەل بولادى. ماسەلەن, لوندون وليمپياداسى قازاقستان سپورتشىلارىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى مۇمكىندىگىن ناقتى كورسەتىپ بەردى. 205 مەملەكەت باسەكەگە تۇسكەن ايتۋلى سىندا ءبىزدىڭ قۇراما كوماندالىق ەسەپتە 12-ورىنعا تابان تىرەدى. قازاق وليمپياداشىلارىنىڭ بۇل تابىسىنا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جوعارى باعا بەردى, ال ميلليونداعان جانكۇيەر شات-شادىمان قۋانىشقا بولەندى. سودان بەرى ەكى جارىم جىلداي ۋاقىت ارتتا قالدى. ءبىز بۇگىنگى ماقالامىزدا 2013 جانە 2014 جىلدارداعى سپورت ماۋسىمدارىنا مۇمكىندىگىنشە شولۋ جاساپ, وي تارقاتقاندى ءجون سانادىق. 2013 جىل قازاقستان سپورتى ءۇشىن ءساتتى بولدى. بۇل جىلى قازاق بوكسشىلارى بۇرىن-سوڭدى بولماعان تابىسقا قول جەتكىزدى. تاريحقا زەر سالساق, ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى بولات جۇمادىلوۆ, سەرىك ساپيەۆ (2 رەت), گەننادي گولوۆكين, گاليب جافاروۆ, ەردوس جاڭابەرگەن سەكىلدى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى الەم چەمپيوندارى بولعان ەكەن. 2013 جىلى الماتىداعى الەم چەمپيوناتىنا 116 مەملەكەتتەن 576 بوكسشى كەلدى. بۇل چەمپيونات قاتىسۋشى ەلدەر مەن سپورتشىلاردىڭ كوپتىگى جاعىنان رەكورد جاڭارتتى. وسى الەمدىك باسەكەدە ءبىرجان جاقىپوۆ, مەرەي اقشالوۆ, دانيار ەلەۋسىنوۆ جانە جانىبەك ءالىمحان ۇلى سىندى ءتورت بىردەي قازاق جىگىتى الەم چەمپيونى اتاعىنا قول جەتكىزدى. ادىلبەك نيازىمبەتوۆ پەن يۆان دىچكو كۇمىس مەدالعا, قايرات ەراليەۆ پەن بەرىك ءابدىراحمانوۆ قولا جۇلدەگە يە بولدى. ءسويتىپ, قازاقتىڭ وجەتتىگى مەن شەبەرلىگىن بۇكىل الەم مويىندادى. قالىڭ قازاقتىڭ رۋحى كوتەرىلدى, جانكۇيەر قاۋىم قۋانىشقا كەنەلدى. بۇعان دەيىنگى وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارىندا بىرنەشە مارتە موينى وزىق ءۇش قۇرامانىڭ قاتارىنان كورىنگەن قازاق قۇراماسى بۇل جولى تاريحتا تۇڭعىش رەت دۇنيەجۇزىلىك چەمپيوناتتىڭ كوماندالىق باس جۇلدەسىنە يەلىك ەتتى. دارىندى بىلعارى قولعاپ شەبەرى دانيار ەلەۋسىنوۆ الەم چەمپيوناتىنىڭ ەڭ ۇزدىك بوكسشىسى اتاندى. ال قۇرامانىڭ باس باپكەرى مىرزاعالي ايتجانوۆ 2014 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەر شارىنىڭ ەڭ تاڭداۋلى جاتتىقتىرۋشىسى اتاعىنا يە بولدى. بىلە بىلسەك, ەل بولىپ شاتتاناتىن, كوپ بولىپ باعالايتىن جەتىستىك وسى دەر ەدىك. 195 مەملەكەتتىڭ بوكس فەدەراتسيالارىن بىرىكتىرەتىن ايبا باسشىلارى قوس قازاعىڭدى دۇنيەجۇزىنىڭ ەڭ تاڭداۋلىسى دەپ مويىنداپ جاتسا, قالاي قۋانبايسىڭ. ەل مەرەيى, ۇلت مارتەبەسى وسىلاي كوتەرىلەدى. ءبىزدىڭ بوكسشىلار مۇنداي بيىك بەلەسكە ءبىر كۇندە جەتكەن جوق. كەڭەس وداعى تۇسىندا جوعارى دەڭگەيدە كورىنگەن رەسپۋبليكا بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى كەزەڭدە دۇنيەجۇزىندەگى مىقتىلار ساپىندا كەلەدى. حح عاسىردىڭ 90-جىلدارىنىڭ ورتاسىندا قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ باسشىسى بەكەت ماحمۇتوۆ ايبا-نىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى دارەجەسىنە كوتەرىلسە, بوكسشىلارىمىز وليمپيادا جانە الەم چەمپيوناتتارىندا ەرەكشە كوزگە ءتۇستى. بەكەت ماحمۇتوۆتىڭ بەلسەندىلىگى مەن ىسكەرلىگى ناتيجەسىندە ۆاسيلي جيروۆ 1996 جىلى, باقتيار ارتاەۆ 2004 جىلى وليمپيادانىڭ ەڭ تاڭداۋلى بوكسشىسىنا ارنالعان باركەر كۋبوگىن جەڭىپ الدى. قىسقاسى, بەكەت ماحمۇتوۆ رەسپۋبليكا بوكسىنا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. ب.ماحمۇتوۆتان كەيىن ايبا-نىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى بولعان تيمۋر قۇلىباەۆتىڭ دا ەل بوكسىنا قوسقان ۇلەسى مول. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سپورتتىق جەكپە-جەك جانە كۇش قولدانىلاتىن سپورت تۇرلەرى كونفەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر اسقار ۇلى بوكستان 2013 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ الماتىدا وتۋىنە ۇيىتقى بولىپ, ءدۇنيەجۇزىلىك سىننىڭ بيىك دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلۋىنا بارىنشا اتسالىستى. 2013 جىلى قازاقستان اۋىر اتلەتشىلەرى الەم چەمپيوناتىندا 1 كۇمىس, 1 قولا مەدالعا يە بولدى. يليا يلين, مايا مانەزا, ءزۇلفيا چينشانلو, سۆەتلانا پودوبەدوۆا سەكىلدى وليمپيادا جانە الەم چەمپيوندارى دۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىككە قاتىسپاسا دا, ءبىزدىڭ سپورتشىلار بۇل سىننان قۇرقول قايتقان جوق. 2012 جىلى لوندون وليمپياداسىندا جەتىنشى ورىنعا تابان تىرەگەن الماس وتەشوۆ بۇل جولى ءساتتى ونەر كورسەتتى. ول قازاق اۋىر اتلەتشىلەرىنەن ءبىرىنشى بولىپ الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتاندى. الماسپەن ءبىر سالماقتا – 94 كەلىدە سىنعا تۇسكەن ۆلاديمير سەدوۆ الەمدىك سىننىڭ قولا مەدالىن جەڭىپ الدى. وسىنىڭ ءوزى-اق قازاق اۋىر اتلەتشىلەرىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى مۇمكىندىگىنىڭ زور ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. دزيۋدوشى ازامات مۇقانوۆ تا الماس باۋىرى سەكىلدى ۇلت سپورتى تاريحىنىڭ جاڭا پاراعىن اشتى. بۇعان دەيىن قازاق دزيۋدوشىلارى الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەسىمەن شەكتەلىپ كەلسە, 2013 جىلعى دۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىكتە مۇقانوۆ كۇمىس جۇلدەگە يە بولدى.ازامات سول جىلى ازيا چەمپيوناتىندا قولا مەدالدى قاناعات تۇتقان ەدى. وسى جەردە تاريحقا ءسال شەگىنىس جاساساق, دزيۋدو كۇرەسى قازاق ەلىنە حح عاسىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارىنىڭ باسىندا كەلدى. سودان بەرى قىرىق جىلدان اسا ۋاقىت ءوتتى. قازاقستاندىق جاتتىقتىرۋشىلار وسى ۋاقىت ارالىعىندا 2009 جىلعى دۇنيەجۇزىنىڭ جەڭىمپازى ماكسيم راكوۆتان باسقا الەم چەمپيونىن باپتاي المادى. قازاق دزيۋدوشىلارىنان ءالى كۇنگە دەيىن وليمپيادا جانە الەم چەمپيونىنىڭ شىقپاۋى دا وسى سالا باپكەرلەرىنىڭ نامىسىنا تيەتىن جاعداي. 2013 جىلى گرەك-ريم كۇرەسىندەگى تۇيە بالۋانىمىز نۇرماحان تىناليەۆ ءۇشىنشى رەت الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەسىنە قول جەتكىزدى. ايەلدەر كۇرەسىندە ەل نامىسىن قورعاعان ەكاتەرينا لاريونوۆا قورجىنىمىزدى قولا مەدالمەن تولىقتىردى. ەركىن كۇرەس بالۋاندارى ميلليونداعان جانكۇيەرلەردىڭ سەنىمىن اقتاي الماي, تاعى دا جۇلدەسىز قالدى. ەركىن كۇرەستىڭ قازاق ەلىندە قانات جايا باستاعانىنا الپىس جىلداي ۋاقىت بولدى. سودان بەرى ەرەسەكتەر اراسىندا وليمپيادا جەڭىمپازى نەمەسە دۇنيەجۇزىنىڭ چەمپيونى اتانعان بىردە-ءبىر بالۋانىمىز جوق. حح عاسىردىڭ 60-70-جىلدارى ۇلتتىق قۇرامانى پەتر ماتۋششاك پەن قابدەن بايدوسوۆ باپتاعان كەزەڭدە ماسكەۋدىڭ سولاقاي ساياساتىنىڭ سالدارىنان تالاي مىقتى بالۋاندارىمىزدىڭ باعى بايلانسا, ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى جيىرما ءۇش جىلدا 1 ميلليونداي عانا چەشەن مەن كاسپيدىڭ ارعى بەتىندەگى ازەربايجان باۋىرلار عۇرلى كۇرەسە الماي كەلەمىز. بۇل جىلى جەڭىل اتلەتيكادان الەم چەمپيوناتى ماسكەۋدە ءوتتى. لوندون وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى ولگا رىپاكوۆا رەسەي استاناسىنداعى جارىسقا اياعى اۋىر بولۋىنا بايلانىستى قاتىسا العان جوق. 206 ەلدىڭ سپورتشىلارى بايگە كورىگىن قىزدىرىپ, 47 مەدال جيىنتىعى ساراپقا سالىنعان ءدۇبىرلى باسەكەدە رەسەي قۇراماسى جالپىكوماندالىق باس بايگەنى جەڭىپ السا, قازاقستان جەڭىل اتلەتشىلەرى ەڭ بولماسا ءبىر مەدالعا ىلىگە المادى. ماسكەۋدەگى چەمپيوناتتا ۋكراينا جەڭىل اتلەتشىلەرى ەكى التىن, ەستونيا سپورتشىلارى ءبىر قولا مەدال ولجالاپ, بىزدەن وزىپ كەتتى. بايداركا مەن كانوە ەسۋدەن بولعان الەمدىك چەمپيوناتتا 29 مەدال جيىنتىعى ساراپقا ءتۇستى. از جۇلدە ەمەس. 78 مەملەكەتتىڭ سپورتشىلارى تالاسقا تۇسكەن باسەكەدە 11 قايىقشىسى بار قازاقستان قۇراماسىنا مەدال بۇيىرعان جوق. ال بەلورۋستار 3 كۇمىس, 2 قولا مەدالمەن الەمدەگى مىقتى كوماندالاردىڭ قاتارىنا قوسىلدى. ءبىزدىڭ مەدالدارىمىز بوكس, اۋىر اتلەتيكا, دزيۋدو جانە كۇرەستەن بۇيىردى, ال بارلىعى 76 التىن مەدال تالاسقا تۇسكەن جەڭىل اتلەتيكا مەن قايىق سپورتىندا ولقى سوعىپ جاتقانىمىز مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى باسشىلارىنا وي سالسا دەيمىز. وسى تۇستا 2013 جىلدى تۇيىندەسەك, قازاق ەلى سپورتشىلارى 4 التىن, 4 كۇمىس, 5 قولا مەدالمەن دۇنيەجۇزى بويىنشا 20-ورىنعا شىقتى. ەگەر سول جىلعى الەم چەمپيوناتىنا كۇشتى دەگەن اۋىر اتلەتشىلەرىمىز قاتىسقاندا, ءبىزدىڭ ۇلتتىق قۇرامانىڭ ەداۋىر جوعارى كوتەرىلۋگە مۇمكىندىگى بار ەدى. ازيا بويىنشا بەسىنشى ساتىدامىز. تمد ەلدەرى اراسىندا ءۇشىنشى ورىندامىز. ءبىر قاراعاندا, جامان ناتيجە ەمەس. بىراق قازاقستان سپورتىنىڭ مۇمكىندىگى بۇدان دا زور ەكەنىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك.باستى باسەكەلەردە بابىمىزدا بولدىق
ءبىزدىڭ ۇلتتىق قۇراما ءۇشىن 2014 جىلدىڭ باستى باسەكەلەرى – سوچيدەگى قىسقى وليمپيادا مەن ينچحونداعى جازعى ازيا ويىندارى جانە اۋىر اتلەتيكادان الماتىدا وتكەن الەم چەمپيوناتى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. سوچي وليمپياداسىندا مانەرلەپ سىرعاناۋشى دەنيس تەن جەڭىپ العان جالعىز قولا مەدالمەن جالپىكوماندالىق ەسەپتە 25-ورىنعا يە بولدىق. قىسقى وليمپيادادا فريستايلشىلار مەن شورت-ترەك كومانداسى ءتاۋىر ونەر كورسەتتى. سوچيدەن ورالىسىمەن بارلىق كۇشتى جازعى ازيا ويىندارىنا دايىندىققا جۇمىلدىرۋعا تۋرا كەلدى. 2010 جىلى قىتايدىڭ گۋانجوۋ قالاسىنداعى قۇرلىق ويىندارىندا بار بولعانى 18 التىن مەدالعا يە بولىپ, كوماندالىق بەسىنشى ورىندى قاناعات تۇتقان ەدىك. سول سىندا يران قۇراماسى الدىمىزدى وراپ, جالپىكوماندالىق ءتورتىنشى ورىندى بىزدەن تارتىپ العان ەدى. ءيا, العاشقى ءۇش ورىن قىتاي, جاپونيا جانە وڭتۇستىك كورەيانىڭ ەنشىسىندە. حالقىنىڭ سانى بىزدەن الدەقايدا باسىم بۇل مەملەكەتتەرمەن جەكەلەگەن سپورت تۇرلەرىنەن تالاسۋعا بولادى, ال كەشەندى جارىستاردا باق تالاستىرۋ ازىرگە مۇمكىن بولماي تۇر. ينچحونداعى ويىندارعا كوماندالىق ەسەپتە قايتسەك تە ءتورتىنشى ورىننان كورىنۋ ءۇشىن تاس-ءتۇيىن بەكىنىپ باردىق. سەبەبى, لوندونداعى وليمپيا ويىندارى ءبىزدىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ءمۇمكىندىگىمىزدىڭ مول ەكەنىن مۇقىم ءدۇنيەگە دالەلدەپ بەردى ەمەس پە؟! ونىڭ ۇستىنە, بىرنەشە سپورت تۇرىنەن ناتيجەلەرىمىز بۇرىنعى جىلدارعا قاراعاندا ەداۋىر جاقسارعان بولاتىن. ءبىزدىڭ باستى قارسىلاستارىمىز – يراندىقتار نەگىزىنەن سپورتتىڭ جەكپە-جەك تۇرلەرىنە ءۇمىت ارتۋمەن قاتار, ولاردىڭ مىلتىق, ساداق, ۆەلوسيپەد, ۆولەيبول, باسكەتبول جانە جەڭىل اتلەتيكادان التىن مەدالعا تالاساتىن مۇمكىندىكتەرىن ەسەپكە الدىق, بىزدە ءداستۇرلى جەكپە-جەكتەردەن باسقا, سپورتتىڭ كوماندالىق جانە كلاسسيكالىق تۇرلەرى قاناتتاسا دامىپ كەلەدى. تاۋەكەل! ءساتىن سالعاندا ءبارى ويداعىداي بولدى. بوكسشىلارىمىز 6 التىن 1 كۇمىس, 1 قولا مەدال ولجالاسا, يراندىق بوكسشىلار 2 كۇمىس, 1 قولا مەدالمەن شاڭ قاۋىپ قالدى; قازاقستان قۇراماسى جۇزۋدەن 3 التىن, 2 كۇمىسكە يە بولسا, يران سپورتشىلارى بىردە-ءبىر جۇلدە العان جوق; ءبىز بايداركا مەن كانوە ەسۋدەن 5 التىن, 3 كۇمىس, 2 قولا مەدالدى ەنشىلەسەك, يراندىقتارعا بۇيىرعانى – 1 كۇمىس, 2 قولا جۇلدە. اتالعان ءۇش سپورت تۇرىنەن عانا قازاقستان سپورتشىلارى يران قۇراماسىنان 14 التىن مەدالدى ارتىق ولجالادى. سونىمەن بىرگە, دزيۋدو باسەكەسىندە يراندىقتاردان باسىم تۇستىك. ەلدوس سمەتوۆ قازاق دزيۋدوشىلارىنان ءبىرىنشى بولىپ ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. مىلتىق اتۋدا, ۆەلوسيپەد جارىسىندا جانە اۋىر اتلەتيكادا ەكى ەل قۇراماسى ۇزەڭگى قاعىستىرىپ, قاتار ءجۇردى. ولار ەرلەر ۆولەيبولىندا التىن السا, ءبىزدىڭ سۋ دوبى قۇراماسى جەڭىس تۇعىرىنان كورىندى. يران ساداق اتۋدان وزسا, ءبىز ستەند اتۋدان, ۇلكەن تەننيستەن جەڭدىك. يران كاراتەدەن 3 التىن مەدالعا قول جەتكىزسە, ءبىز 2 التىن جۇلدەمەن وكشەلەي باسىپ توقتادىق. يران تاەكۆوندودان 4 التىندى قانجىعاعا بايلاسا, ءبىزدىڭ جەڭىل اتلەتشىلەر 3 التىن مەدالدى قورجىنعا سالدى. قىسقاسى, يران بالۋاندارى كۇرەستىڭ ءۇش تۇرىنەن 6 جەڭىمپازبەن بىزدەن وزىپ كەتتى. گرەك-ريم كۇرەسىندەگى تۇيە بالۋانىمىز نۇرماحان تىناليەۆ قاتارىنان ەكىنشى رەت ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى اتانىپ, مەرەيىمىزدى وسىرسە, بوكسشى دانيار ەلەۋسىنوۆ, جەڭىل اتلەتشىلەر ولگا رىپاكوۆا مەن مارگاريتا مۇقاشەۆا دا ازيا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى دەگەن مارتەبەلى اتاققا يە بولدى. ال 44 جاستاعى سۇرمەرگەن ولگا دوۆگۋن ينچحوندا ءۇشىنشى رەت ازيا ويىندارىنىڭ التىن تۇعىرىنا كوتەرىلدى. 2014 جىلعى ازيا ويىندارىندا قازاق ەلىنىڭ بوكسشىلار كومانداسى, سۋ دوبى شەبەرلەرى, تەننيستەن ەرلەر كومانداسى جانە بايداركا مەن كانوە ەسۋ قۇراماسى كوماندالىق باس بايگەنى جەڭىپ السا, دزيۋدوشىلار مەن جاعاجاي ۆولەيبول كومانداسى, تاس جولدا جارىساتىن ۆەلوسيپەدشىلەرىمىز 40-تان اسا مەملەكەت قاتىسقان ويىنداردا ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. رەگبي, تەننيس, كوركەم گيمناستيكا جانە قول دوبىنان ايەلدەر قۇرامالارى, سينحروندى جۇزۋشىلەر, جۇزۋشىلەر, مىلتىق جانە ستەند اتۋشىلار, كاراتەشىلەر كوماندالىق ەسەپتە ازيا ويىندارىندا ءۇشىنشى ورىنعا يە بولدى. 2010 جىلى ەل ورەندەرى سپورتتىڭ 9 تۇرىنەن التىن, 11 تۇرىنەن كۇمىس, 17 تۇرىنەن قولا مەدالعا قول جەتكىزسە, 2014 جىلى سپورتتىڭ 14 تۇرىنەن التىن, 13 تۇرىنەن كۇمىس, 25 تۇرىنەن قولا مەدالدى جەڭىپ الدى. وسى دەرەكتەر وتكەن ءتورت جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ جوعارى سپورتى ساپالىق جاعىنان قانشالىقتى العا باسقانىن دالەلدەيدى. تاعى ءبىر ەسكەرەتىن جاعداي, ەل قۇراماسى ينچحوندا 28 التىن مەدال ولجالاپ, رەكوردتىق ناتيجەگە قول جەتكىزدى. وسىلايشا, ءبىزدىڭ قۇراما ءتورت جىلدا ءبىر رەت وتەتىن ازيا ويىندارىندا يراندى عانا ارتقا تاستاپ قويعان جوق, بىرنەشە سپورت تۇرىنەن قىتاي, جاپونيا جانە وڭتۇستىك كورەيا سپورتشىلارىن باسىپ وزدى. جالپى جيىنى 28 التىن, 23 كۇمىس, 33 قولا (بارلىعى 84) مەدالدى قانجىعاعا بايلاعان رەسپۋبليكا قۇراماسى حالقىنىڭ سانى بىزدەن الدەقايدا كوپ ءۇندىستان (1 ملرد. 220 ملن. تۇرعىنى بار), يندونەزيا (245 ملن.), پاكىستان (193 ملن.), فيليپپين (101 ملن.), ۆەتنام (90 ملن.), يران (80 ملن.), تايلاند (67 ملن.), وزبەكستان (30 ملن.), تاعى باسقا ءىرى مەملەكەتتەردى, بارلىعى 41 ەلدى ارتقا تاستاپ, كوماندالىق ەسەپتە ءتورتىنشى ورىنعا شىقتى. قازاقستان قۇراماسىنىڭ ازيا ويىندارىنداعى تاماشا تابىسىن الەم چەمپيوناتتارىندا باق سىناعان اۋىر اتلەتشىلەرىمىز بەن بوكسشى قىزدارىمىز لايىقتى جالعاستىرا ءبىلدى. اۋىر اتلەتيكادان الماتىدا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىكتە ەكى دۇركىن وليمپيادا جەڭىمپازى يليا يلين ءتورتىنشى رەت الەم چەمپيونى اتاندى. ول وسى جارىستا سەرپە كوتەرۋدەن الەم رەكوردىن جاڭارتتى. جاس شتانگاشى جاسۇلان قىدىرباەۆ الاتاۋ باۋرايىنداعى ايتۋلى سىندا شىن شەبەرلىگىمەن تانىلدى. ول – اۋىر اتلەتيكادان قازاق جاستارىنان شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى! ۇزاق جىلدار بويى سپورتتىڭ وسى ءتۇرى ءبىزدىڭ باۋىرلارعا ىرىق بەرمەي كەلسە, جاسۇلان ءوز جەرىمىزدەگى الەمدىك چەمپيوناتتا تاۋ-تاۋ تەمىر كوتەرۋ قازاق جىگىتتەرىنىڭ دە قولىنان كەلەتىنىن ءدالەلدەپ بەردى. وليمپيادا جەڭىمپازى, الەمنىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى ءزۇلفيا چينشانلو الماتى ءتورىندە سەرپە كوتەرۋدەن الەم رەكوردىن (134 كيلو) جاڭارتىپ قانا قويماي, قوسسايىستا ءۇشىنشى رەت ءدۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىكتىڭ التىن تۇعىرىنا كوتەرىلدى. قازاقتىڭ دارىندى قىزى جازيرا جاپپارقۇل الەمدىك چەمپيوناتتىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانسا, 2009 جىلعى الەم چەمپيونى ۆلاديمير سەدوۆ تا كۇمىس مەدالعا قول جەتكىزدى. الاتاۋ باۋرايىنداعى چەمپيوناتتا ەرەسەكتەر اراسىندا 12 الەم رەكوردى جاڭاردى. قازاقستان اۋىر اتلەتشىلەر قۇراماسى جالپىكوماندالىق ەسەپتە قىتاي مەن سولتۇستىك كورەيا كوماندالارىنان كەيىن ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. بۇل, ءسوز جوق, تاماشا جەتىستىك. وسى جەردە جانات تۇسىپبەكوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن رەسپۋبليكالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن اتاپ وتكەن ءجون. فەدەراتسيا باسشىلىعى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, الماتىداعى الەم چەمپيوناتىن جوعارى دەڭگەيدە وتكىزدى. ايتۋلى سىنعا بەس قۇرلىقتىڭ 72 ەلىنەن 538 سپورتشى قاتىستى. چەمپيوناتتىڭ ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىندە 80 ادام بولسا, ولارعا اعىلشىن تىلىنە جەتىك 300 ۆولونتەر قول ۇشىن بەردى. بۇل جارىستى ايگىلى «Eurosport» باستاعان تەلەارنالار دۇنيەجۇزىنىڭ 120 ەلىنە كۇندەلىكتى ناسيحاتتاپ تۇردى. چەمپيوناتتىڭ ءۇش تىلدە ۇيىمداستىرىلعان ارنايى سايتىن كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 40 مىڭ جانكۇيەر وقىسا, 15 قاراشا كۇنى وقىرمان سانى 98 مىڭ ادامعا جەتتى. حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى توماش ايان مىرزا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا جازعان العىس حاتىندا قازاق ەلىندە بولعان چەمپيونات بۇعان دەيىنگى دۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىكتەردەن بارلىق جاعىنان جوعارى تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. اۋىر اتلەتيكادان ماڭدايى جارقىراپ شىققان ءۇش الەم چەمپيونىنىڭ قاتارىن بوكسشى قىزىمىز نازىم قىزايباي تولىقتىردى. نازىم وڭتۇستىك كورەياداعى الەم چەمپيوناتىندا قازاق قىزدارىنان ءبىرىنشى بولىپ دۇنيەجۇزىنىڭ چەمپيونى اتاعىنا يە بولدى. ونىڭ كوماندالاس قۇربىسى ءلاززات كۇنگەيباەۆا الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتاندى. سونىمەن, قازاقستان سپورتشىلارى 2013 جىلى جازعى سپورت تۇرلەرىنەن الەم چەمپيوناتىندا 4 التىن مەدالعا يە بولسا, 2014 جىلى نەگىزگى كۇشىمىزدى جازعى ازيا ويىندارىنا جۇمىلدىرعانىمىزعا قاراماستان, تاعى دا 4 التىن جۇلدەگە قول جەتكىزدى. اللاعا شۇكىر, لوندون وليمپياداسىنان كەيىنگى ەكى جىل رەسپۋبليكا سپورتى ءۇشىن جەمىستى بولدى. بۇل جەتىستىكتەرگە قوسا, شاحماتشى قىزدارىمىزدىڭ 130 مەملەكەت سپورتشىلارى قاتىسقان دۇنيەجۇزىلىك شاحمات وليمپياداسىندا تۇڭعىش رەت التىنشى ورىندى جەڭىپ العانىن ماقتانىشپەن ايتۋعا بولادى. قۇرامىندا جانسايا ابدىمالىك, دينارا سادۋاقاسوۆا, گ ۇلىسحان ناقباەۆا, گۇلميرا داۋلەتوۆا جانە ءمادينا داۋلەتباەۆا سىندى تالانتتى قىزدارىمىز بار قازاقستان قۇراماسى وسى وليمپيادادا كوماندالىق ەكىنشى ورىن العان قىتاي قىزدارىنان نەبارى ءبىر ۇپايعا عانا ۇتىلدى. شاحماتقا قاتىستى تاعى ءبىر جاعىمدى اڭگىمە: بىلتىر دينارا سادۋاقاسوۆا جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا توپ جاردى. تاعى ءبىر قارلىعاشىمىز – تەننيسشى زارينا دياس بىلتىر جىل باسىندا الەمدىك تەننيس رەيتينگىندە 152-ورىندا تۇرسا, 2015 جىلدىڭ قاڭتارىندا 31-ورىنعا كوتەرىلدى. بۇل ايتۋعا عانا وڭاي. ۇلكەن تەننيستە سپورتشىلار بوكس پەن كۇرەستەگىدەي سالماق دارەجەلەرىنە قاراي ىرىكتەلمەيدى, جەڭىل اتلەتيكاداعىداي ءار قاشىقتىققا بولەك-بولەك جارىسپايدى. جەر شارىنىڭ بارلىق تەننيسشىسى ەر جانە ايەلدەر بولىپ ەكى-اق توپقا بولىنەدى دە, باسەكە كورىگىن قىزدىرادى. ءبىزدىڭ زارينا وسىنداي الەمدىك الامان دودادا قازاقتىڭ نامىس تۋىن بيىك ۇستاپ ءجۇر. قازىر زارينا دياس قازاقستان تەننيسشىلەرىنىڭ كوشباسشىسى. رەتى كەلگەندە قازاقستان تەننيس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولات وتەمۇراتوۆتىڭ وسى سپورت ءتۇرىنىڭ ەل كولەمىندە كەڭىنەن قانات جايۋىنا زور ۇلەس قوسقانىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. فەدەراتسيانىڭ باستاماسىمەن زامان تالابىنا ساي تەننيس ورتالىقتارى مەن كورتتارى ەلدىڭ بارلىق ايماقتارىندا سالىندى. سونىڭ ناتيجەسىندە تەننيسكە دەن قويعان ادامداردىڭ قاتارى جىل ساناپ ءوسىپ كەلەدى. كەيىنگى جىلدارى قازاقستان تەننيسشىلەرى حالىقارالىق ارەنادا جاقسى جەتىستىكتەرگە جەتىپ ءجۇر. جىل سوڭىندا ايبا-دان تاعى ءبىر ءسۇيىنشى حابار جەتتى. قازاقستان بوكس قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى مىرزاعالي ايتجانوۆ قاتارىنان ەكىنشى جىل دۇنيەجۇزىنىڭ ەڭ ۇزدىك جاتتىقتىرۋشىسى اتاندى. ال بوكس قۇراماسىنىڭ كاپيتانى دانيار ەلەۋسىنوۆ 2014 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاعى دا الەمنىڭ ەڭ تاڭداۋلى بوكسشىسى رەتىندە تانىلدى. قازاق ەلىنە بوكس قولعابىن تۇڭعىش الىپ كەلگەن شوقىر بولتەك ۇلى اعامىز ارمانداعان مەرەيلى ساتتەردى كورۋ ءبىزدىڭ ماڭدايىمىزعا جازىلعان ەكەن. بارشاڭىزعا قازاق سپورتىنىڭ ابىرويلى كۇندەرى كوپ بولسىن, دەيمىز. قازىر ۇلتتىق قۇراما ريو-دە-جانەيرو وليمپياداسىنا قىزۋ ازىرلەنىپ جاتىر. سپورت ماماندارى مەن سپورتشىلاردىڭ باستى ماقساتى – مەملەكەت مارتەبەسىن كوتەرىپ, جانكۇيەر سەنىمىن اقتاۋ. تەمىرحان دوسمۇحامبەتوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ پرەزيدەنتى, كسرو-نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى.