جامبىل وڭىرىندە بىرنەشە كۇننىڭ بەدەرىندە ەكى بىردەي مەكتەپ وقۋشىسى كوز جۇمدى. جالپى العاندا جاڭا وقۋ جىلى باستالعالى ءۇش مەكتەپ وقۋشىسى بۇزاقىلىق سالدارىنان باقيلىق بولدى. وكىنىشتىسى سول, كەيىنگى ەكى وقۋشى قاتارلاستارىنىڭ قولىنان قازا تاپقان.
وقىس وقيعانىڭ ءبىرى تاراز قالاسىنداعى №47 مەكتەپتە بولدى. ءۇزىلىس ۋاقىتىندا 9-سىنىپ وقۋشىلارى وزگە سىنىپتاعى قاتارلاسىن سوققىعا جىعىپتى. كەۋدە تۇستان تيگەن سوققىنىڭ سالدارى اۋىر بولعان. ورىمدەي ءجاسوسپىرىم جەدەل جاردەم جەتكەنشە جان تاپسىردى.
وڭىردە بۇرىن بولعان وقىس وقيعاعا ۇقساس جاعداي قايتالانعانى قىنجىلتپاي قويمايدى. وسىدان 6 جىل بۇرىن مەكتەپ دارەتحاناسىنداعى تراگەدياعا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى تىكەلەي ارالاسىپ, سول كەزدەگى قالا اكىمى قىزمەتىنەن ايىرىلعان ەدى. ال ەندى وڭىردە جاسوپىرىمدەر ءولىمى جيىلەپ كەتتى. بۇل جاعداي كىمدى دە بولسىن تولعاندىرماي قويمايدى.
وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى بايجان بايگەلدىنىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى وقيعاعا قاتىستى جەدەل ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارى كەزىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كامەلەتكە تولماعان كۇدىكتىنى انىقتاپتى. ول ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىنا قامالعان. قازىردە قىلمىستىق ءىستى تولىققاندى وبەكتيۆتى تەرگەۋ ماقساتىندا بارلىق قاجەتتى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر ەكەن.
ءيا, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, بۇل ءبىرىنشى جاعداي ەمەس. بىرنەشە كۇن بۇرىن شۋ اۋدانىنا قاراستى كوكقاينار اۋىلىندا دا ءجاسوسپىرىم ومىرىمەن قوشتاستى. دەرەككە سەنسەك, مەكتەپ وقۋشىلارى جاسىل الاڭدا فۋتبول ويناپتى. جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى جاسىل الاڭدا جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتقان كورىنەدى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مالىمەتىنشە, جەڭىلگەن تاراپ جاسى كىشىلەردى جازالاۋعا بەكىنگەن. وسىلايشا, ويىننان كەيىنگى جاعداي ۋشىعىپ, توبەلەسكە ۇلاسقان كورىنەدى. سوققى سالدارىنان ءبىر ءجاسوسپىرىم مەرت بولعان. ال بۇعان دەيىن جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باسىندا تارازداعى شاعىن اۋداننىڭ بىرىندە كامەلەتكە تولماعان ءجاسوسپىرىم پىشاق جاراقاتىنان كوز جۇمعان ەدى.
وڭىردە جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىستىڭ جيىلەپ كەتۋىنە بايلانىستى وبلىس باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ شۇعىل كەڭەس وتكىزىپ, سالاعا جاۋاپ بەرەتىن شەنەۋنىكتەردى سىنعا الدى. سونداي-اق ول بىرنەشە شەنەۋنىككە تارتىپتىك شارا قولدانۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
«جاڭا وقۋ جىلى باستالعالى بەرى وڭىردە كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا اسا اۋىر قىلمىستىڭ جيىلەپ كەتۋى جاعدايدىڭ ۋشىعىپ بارا جاتقانىن كورسەتەدى. بۇل ماسەلەگە قاتىستى شۇعىل ءارى ناقتى شارالار قابىلداۋ قاجەت. بالا – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. ەرتەڭىمىزدىڭ جارقىن بولۋى ءۇشىن ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تاربيەسىنە, الاڭسىز ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساۋعا ءتيىسپىز. سىزدەردى تىڭداساق, بارلىق جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر, اۋقىمدى ءىس-شارالار اتقارىلىپ جاتىر دەگەندى العا تارتاسىزدار. الايدا ناتيجەسىن وزدەرىڭىز كورىپ وتىرسىزدار. كەيىنگى ەكى اپتادا ءۇش قايعىلى جاعداي بولدى. دەمەك سىزدەردىڭ جۇمىس تاسىلدەرىڭىز ءتيىمسىز بولىپ تۇر. وقۋشىلاردىڭ تاربيەسى جونىندە مەكتەپ, اتا-انا, قوعام ۇشتىگىنىڭ ءوزارا بىرلەسكەن جۇمىسىن باسىنان قاراۋ كەرەك. قازىرگى بالالاردىڭ كۇن سايىن وي-ءورىسى وزگەرىسكە ۇشىراپ, كوزقاراسى باسقاشا قالىپتاسىپ جاتىر. سوندىقتان بۇل باعىتتاعى جۇمىس ءتاسىلىمىز دە جاڭاشا سيپاتتا قارقىن الۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن», دەگەن ە.قاراشوكەەۆ ناتيجەسىز جۇمىستاردى سىن تەزىنە الىپ, سالاعا جاۋاپ بەرەتىن بىرنەشە شەنەۋنىككە شۇيلىكتى.
سونداي-اق ول بۇعان دەيىن وزەكتى ماسەلە بويىنشا ناقتى تاپسىرمالار بەرىلگەنىن, الايدا جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ قابىلداعان شارالارىنان ناقتى ناتيجە شىقپاعانىن ايتتى.
ەكى اپتا ىشىندە وڭىردەگى جاعدايدىڭ قاتتى ۋشىققانىنا الاڭداعان ءوڭىر باسشىسى ە.قاراشوكەەۆ ورىن العان وقىس وقيعالارعا قاتىستى بىرنەشە شەنەۋنىككە قاتىستى تارتىپتىك سيپاتتاعى شەشىم قابىلداۋعا ءماجبۇر بولدى. ءوڭىر باسشىسى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىك سالەموۆكە – سوگىس, تاراز قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ورىنبەكوۆكە, شۋ اۋدانىنىڭ اكىمى باقىتجان جانىبەكوۆكە, وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇربەك ورشىبەكوۆكە, تاراز قالاسى اكىمىنىڭ الەۋمەتتىك سالاعا جاۋاپتى ورىنباسارى ۇلانا سلامبەكوۆاعا, شۋ اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى نايمان سۇلتانباەۆقا قاتاڭ سوگىس جاريالادى.
ە.قاراشوكەەۆ وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىلىعىنان تاراز قالالىق جانە شۋ اۋداندىق ءبىلىم بولىمدەرىنىڭ باسشىلارىنىڭ, وزگە دە جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ اتقارىپ وتىرعان قىزمەتىنە سايكەستىگىن قاراستىرۋدى تالاپ ەتتى. سونداي-اق جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىستىڭ الدىن الۋ ءۇشىن شۇعىل زەردەلەۋ توبىن قۇرىپ, ءتيىستى جۇمىس جۇرگىزۋدى مىندەتتەدى. اتقارىلعان جۇمىس بويىنشا تاراز قالاسىنىڭ جانە شۋ اۋدانىنىڭ اكىمدەرى جەكەلەي جاۋاپ بەرەدى.
وبلىس باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءار اۋىلدىق وكرۋگتىڭ جەكە ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورى بولۋى كەرەك. سوندىقتان بوس تۇرعان شتاتتار شۇعىل تولىقتىرىلىپ, وبلىس اۋماعىندا ءتيىستى جۇمىس جۇرگىزىلۋى قاجەت.
بالا قۇقىقتارى جونىندەگى وڭىرلىك ۋاكىل داۋرەن باعجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ايدىڭ اياعىندا بالا قۇقىعى جونىندەگى ۋاكىل دينارا زاكيەۆا باستاعان مونيتورينگتىك توپ وڭىرگە كەلىپ, وزەكتى ماسەلەنى جان-جاقتى زەردەلەيتىن كورىنەدى.
قالاي دەسەك تە, وڭىردە بولعان قايعىلى وقيعالار كىمدى دە بولسا تولعاندىرماي قويمايدى. ءۇش بىردەي ءجاسوسپىرىمنىڭ ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا كوز جۇمۋى – ورنى تولماس تراگەديا. بۇل ماسەلە نازارىمىزدان تىس قالماق ەمەس.
جامبىل وبلىسى