قازاقستاندا سوڭعى جيىرما جىلدا 1 400-دەن استام اۋىل جويىلىپ, تاعى 500 ەلدى مەكەن «پەرسپەكتيۆاسى جوق» دەپ تانىلدى. اۋىل حالقىنىڭ ازايۋى, جاستاردىڭ قالاعا كوشۋى مەن ينفراقۇرىلىم تاپشىلىعى وتكىر الەۋمەتتىك ماسەلەگە اينالعان. ماجىلىستەگى «اۋىل» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ دەپۋتاتى سەرىك ەگىزباەۆ وسىعان بايلانىستى پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جولداۋىندا: «ىشكى جانە سىرتقى كوشى-قون ۇدەرىسىنىڭ باقىلاۋسىز قالۋى ءىرى قالالاردىڭ ينفراقۇرىلىمىنا وراسان سالماق ءتۇسىرىپ وتىر. جۇرتتىڭ وڭىرلەردەن نە سەبەپتى توقتاۋسىز كوشىپ جاتقانىنا مۇقيات تالداۋ جۇرگىزىپ, الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان بالامالى ورتالىقتار قۇرۋعا باعىتتالعان شۇعىل شەشىمدەر قابىلداۋ كەرەك», دەپ اتاپ وتكەن ەدى.
ەگىزباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ەلدىڭ 15 وڭىرىندە اۋىل حالقىنىڭ ايتارلىقتاي ازايۋى تىركەلىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە ەڭ جوعارى كورسەتكىش اباي وبلىسىندا – 3,2%, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا – 3%, ال قاراعاندى وبلىسىندا – 2,9%-دى قۇراعان. 2025 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىندا 383 مىڭ قازاقستاندىق قونىس اۋدارسا, ولاردىڭ باسىم بولىگى استانا مەن الماتىعا كوشكەن.
«نەگىزگى سەبەپتەرى بارشامىزعا ءمالىم: اۋىلدا زاماناۋي قولايلى تۇرعىن ۇيلەر جوق, ينفراقۇرىلىم ءالسىز, ادامدارعا جۇمىس جوق, الەۋمەتتىك قولداۋ دا جەتكىلىكسىز. جاستارىمىز دا ءوز بولاشاقتارىن اۋىلمەن بايلانىستىرمايدى!ال باسقا ەلدەردىڭ تاجىريبەسى اۋىلدارعا ناقتى قولداۋ كورسەتۋگە بولاتىنىن دالەلدەپ وتىر. ماسەلەن, رەسەيدە 2020 جىلدان بەرى «اۋىل يپوتەكاسى» باعدارلاماسى جۇمىس ىستەيدى, ول بويىنشا جىلدىق 3%-عا دەيىنگى مولشەرلەمەمەن 25 جىلعا كرەديت بەرىلىپ, بۇگىندە 100 مىڭ وتباسى اۋىلدان باسپاناعا يە بولعان. ازەربايجاندا مەملەكەت اۋىلدىق جەرلەردە 4%-دىق كرەديتپەن ۇيلەر سالىپ بەرۋدە. تاعى دا باسقا مىسالدار كەلتىرۋگە بولادى», دەدى دەپۋتات.
بىزدە «اسىل مەكەن» اۋىل يپوتەكاسى ىسكە قوسىلىپ, بىراق ول باستالماي جاتىپ توقتاپ قالعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
بۇل رەتتە دەپۋتات «اۋىل» پارتياسى فراكتسياسى اۋىلدى قايتا جاڭعىرتۋعا ارنالعان كەشەندى ۇلتتىق باعدارلاما قابىلداۋ ماسەلەسىن العا قويىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, باعدارلاما اياسىندا:
مەملەكەتتىك جانە مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك ارقىلى قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي سالۋدى جەدەلدەتۋ; 1%-دىق اۋىل يپوتەكاسىن ەنگىزۋ; الەۋمەتتىك جانە كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ; «ديپلوممەن – اۋىلعا» باعدارلاماسىن جاڭا قولداۋ شارالارىمەن تولىقتىرۋ قاراستىرىلۋى ءتيىس.سونداي-اق, دەپۋتات اۋىل ەكونوميكاسىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. ەلدەگى 1,5 ميلليوننان استام جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتى ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. قازىرگى تاڭدا بۇل شارۋاشىلىقتار اۋىل شارۋاشىلىعى جالپى ءونىمىنىڭ 70%-دان استامىن ءوندىرىپ وتىر.
دەپۋتاتتىڭ سوزىنشە, فەرمەرلەردىڭ نەگىزگى وتىنىشتەرى – مامانداندىرىلعان اگروبانك قۇرۋ, ماۋسىمدىق جۇمىستارعا شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ شارتتارىن جەڭىلدەتۋ, كۆوتالاردى ۇلعايتۋ جانە وتىنىمدەردى قاراۋ مەرزىمىن 2 ايدان 10 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقارتۋ. سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك باج مولشەرىن جەكە تۇلعالارعا قولدانىلاتىن دەڭگەيدە بەلگىلەۋ قاجەتتىلىگى دە كوتەرىلىپ وتىر.