قازاندا «حان سۇلتان. التىن وردا» وپەراسىنىڭ پرەمەراسى ءوتتى

قويىلىمدى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترى ساحنالادى. بۇل گاسترول قازاقستان كونستيتۋتسياسىنىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالدى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ, تاتارستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ, سونداي-اق قازاقستاننىڭ قازانداعى باس كونسۋلدىعىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە استى.

قازاندا وسى كۇندەرى بىرنەشە ءىرى مادەني شارالار قاتار ءوتىپ جاتقانىمەن, جاڭا وپەراعا دەگەن قىزىعۋشىلىق جوعارى بولدى. بارلىق 990 بيلەت نەبارى ءبىر اپتا ىشىندە ساتىلىپ كەتكەن. پرەمەرا سوڭىندا كورەرمەندەر  ۇزاق ۋاقىت بويى قول سوعىپ, جىلى پىكىرلەرىمەن ءبولىستى.

«شىنايى اسەر الدىم. العاشىندا اسا كۇتپەگەن ەدىم, بىراق ەندى كەلەسى ءبولىمىن اسىعا كۇتەمىن», دەدى كورەرمەندەردىڭ ءبىرى انتراكت كەزىندە.

بۇل كەش قازاقستان مەن تاتارستان حالىقتارىن ورتاق تاريح پەن مادەنيەت اياسىندا تاعى دا جاقىنداتقان ەرەكشە وقيعا بولدى. قويىلىمدى يتاليانىڭ ايگىلى ساحنالارىندا ەڭبەك ەتكەن رەجيسسەر داۆيدە ليۆەرمورە ساحنالادى. وپەرادا 200-دەن استام ءارتىس ونەر كورسەتىپ, جاندى مۋزىكا مەن اسەرلى ساحنالىق كورىنىستەر كورەرمەندى تاريحي داۋىرگە جەتەلەدى.

اشىلۋ سالتاناتىندا تاتارستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى لەيلا فازلەەۆا قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەپ, قازاقستان مەن تاتارستان اراسىنداعى مادەني بايلانىستىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. 

ء«بىزدىڭ ورتاق تاريحىمىزعا, ءداستۇرىمىز بەن قۇندىلىقتارىمىزعا جاقىنداستىرعاندارى ءۇشىن ارىپتەستەرىمىزگە شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن. بۇگىن ءبىز تەك ونەر تۋىندىسىن ەمەس, عىلىم مەن مادەنيەتتى توعىستىرعان ەرەكشە ەڭبەكتى كورگەلى وتىرمىز. ويتكەنى بۇل سپەكتاكلدىڭ جاسالۋىنا قازاقستان مەن تاتارستان عالىمدارى, سونداي-اق ءبىزدىڭ اكادەميامىز بەلسەنە قاتىسىپ, ءوز ۇلەستەرىن قوستى. وسى قويىلىمنان ءبىز تاريحىمىزدىڭ تەرەڭ ءمانىن كورەمىز. دۇرىسى – ءبىر تاريحتى, ول ءبىزدىڭ حالىقتاردى بىرىكتىرەتىن ورتاق تاعدىر. سونداي-اق الداعى مەرەكەلەردىڭ الدىندا ءبىزدى وسىلاي بىرگە تابىستىرعان قازاقستاننىڭ قازانداعى باس كونسۋلىنا ەرەكشە العىس ايتامىن», دەدى لەيلا رەناتقىزى.

قازاقستاننىڭ قازانداعى باس كونسۋلى ەرلان ىسقاقوۆ قويىلىم جوشى ۇلىسىنىڭ 800 جىلدىعىنا وراي ۇسىنىلعانىن جانە ونىڭ ەكى حالىق اراسىنداعى رۋحاني بايلانىستى نىعايتاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول قازاقستان كونستيتۋتسياسىنىڭ 30 جىلدىعى ەلدىڭ تۇراقتىلىعى مەن دامۋىنىڭ كەپىلى ەكەنىن ايتتى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا قازاقستان مەن تاتارستان اراسىنداعى مادەني قارىم-قاتىناستىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن, ال بۇل جوبانىڭ ەكى ەل اراسىنداعى شىعارماشىلىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ايقىن دالەلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. 

ء«بىز ءۇشىن حاميت شانعاليەۆتىڭ «حان سۇلتان. التىن وردا» وپەراسىنىڭ پرەمەراسىن قازاقستاننىڭ جەتەكشى تەاترلارىنىڭ ءبىرىنىڭ ورىنداۋىندا تاتارستان جۇرتشىلىعىنا ۇسىنۋ – ۇلكەن مارتەبە. بۇل مۇمكىندىكتى جاساعانى ءۇشىن رۋستام ميننيحانوۆقا العىس ايتامىن. قويىلىمعا تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ الدىڭعى قاتارلى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن تاريحشىلارى ۇلەس قوستى. ولاردىڭ ەڭبەگى ءداۋىردىڭ شىنايى بەينەسىن قايتا جاڭعىرتۋعا مۇمكىندىك بەردى. بارلىق كورەرمەنگە تاماشا اسەر تىلەيمىن. سەنەمىن, بۇل پرەمەرا سىزدەر ءۇشىن شابىت پەن ورتاق ۇلى تاريحىمىزعا دەگەن ماقتانىشتىڭ قاينار كوزى بولادى, ونەرمەن قاۋىشۋدان قۋانىش سىيلايدى. سىزدەردىڭ وي-پىكىرلەرىڭىز بەن اسەرلەرىڭىزدى اسىعا كۇتەمىز. ءبىز بىرلەسىپ ءالى دە ىنتىماقتاستىعىمىزدى نىعايتىپ, دامي تۇسەتىنىنە سەنەمىن. تاتارستان حالقىنا شىن جۇرەكتەن بەيبىت ءومىر, تۇراقتىلىق پەن ءوسىپ-وركەندەۋ تىلەيمىن!» دەپ اتاپ ءوتتى ايدا بالاەۆا.

تەاتر ديرەكتورى اينۇر كوپباساروۆا ءوز سوزىندە تاتارستان باسشىلىعىنا جانە قازاقستان تاراپىنا كورسەتكەن قولداۋ مەن جىلى قابىلداۋ ءۇشىن العىس ءبىلدىرىپ, «حان سۇلتان» وپەراسىنىڭ تاريحي مۇراعا دەگەن قۇرمەتتى قايتا جاڭعىرتقانىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, بۇل قويىلىم حالىقتار اراسىنداعى دوستىقتى بەينەلەيتىن رۋحاني كوپىرگە اينالدى.

كورەرمەندەرگە ارنالىپ تەاتر فويەسىندە قازاقستانعا ارنالعان فوتوكورمە دە ۇيىمداستىرىلدى. كورمە قوناقتارعا ەلىمىزدىڭ مادەنيەتى مەن تاريحىن, تابيعاتىن جانە ساۋلەتتىك كەلبەتىن تانىستىردى.

پرەمەراعا شەتەلدىك ديپلوماتيالىق وكىلدەر, قوعام قايراتكەرلەرى, ىسكەر توپ وكىلدەرى, تاتارستان باق وكىلدەرى جانە قازاق دياسپوراسىنىڭ مۇشەلەرى قاتىستى.

سونىمەن قاتار پرەمەرا قارساڭىندا «تاتار-ينفورم» اقپارات اگەنتتىگىندە ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وعان تاتارستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى دامير ناتفۋللين, قازاقستاننىڭ قازانداعى باس كونسۋلى ەرلان ىسقاقوۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ديرەكتورى اينۇر كوپباساروۆا, باس ديريجەر نۇرجان بايبۋسينوۆ, كومپوزيتور حاميت شانعاليەۆ جانە باس كيىم سۋرەتشىسى اينۇر ەرىمبەتوۆا قاتىستى.

دامير ناتفۋللين قويىلىمنىڭ انشلاگپەن وتكەنىن اتاپ ءوتىپ, قازاقستان تاراپىنا جانە تەاتر ۇجىمىنا تابىستى ىنتىماقتاستىق ءۇشىن العىس ءبىلدىردى. ءوز كەزەگىندە ەرلان ىسقاقوۆ پرەمەرانىڭ قازاقستان كونستيتۋتسياسىنىڭ 30 جىلدىعى مەن تاتارستاننىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسياسىنىڭ 35 جىلدىعى قارساڭىندا ءوتۋى – سيمۆولدىق مانگە يە ەكەنىن ايتتى.

ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا قويىلىمنىڭ دايىندىق بارىسى, تاريحي دەرەكتەردىڭ ناقتىلىعى, ۇلتتىق اسپاپتاردى پارتيتۋراعا قوسۋ ەرەكشەلىكتەرى ايتىلدى. جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرىلگەن سوڭ, سپەكتاكلگە ارنالعان ارنايى تيزەر كورسەتىلدى.

سونىمەن قاتار, تەاتر ديرەكتورى اينۇر كوپباساروۆا بولاشاقتا التىن وردا داۋىرىندە مەملەكەت قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوسقان ايەلدەر تۋرالى كوركەم فيلم ءتۇسىرۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, عالىمدارمەن بىرلەسكەن بۇل جوبا تۇركى الەمىنىڭ ۇمىت قالعان تاريحي كەزەڭىن قايتا جاڭعىرتۋعا باعىتتالماق.

كەزدەسۋ سوڭىندا ول تاتارستان مەن قازاقستان باسشىلىعىنا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.