2025 جىل «جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ جىلى» دەپ جاريالانعانى ءمالىم. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى: «كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا رەفورما جاساۋ – ايرىقشا وزەكتى ماسەلە. بۇل – ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن اسا قاجەت قادام», دەپ ايتقان ەدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى ەسىل اۋدانىنداعى پوكروۆكا اۋىلىندا ورنالاسقان جالەل قيزاتوۆ اتىنداعى جوعارى اۋىل شارۋاشىلىعى كوللەدجى اگروقۇرىلىم ماماندارىنا كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن ىرگەلى وقۋ ورنى سانالادى. مۇندا ءبىلىم العان جاستار, مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, ءوز كاسىبىن جەتىك مەڭگەرىپ, ۇلت ساپاسىن ارتتىرۋعا مول ۇلەس قوسىپ ءجۇر. وقۋ ورنىنان قانشاما ەلىمىزگە بەلگىلى ازاماتتار تۇلەپ ۇشتى. ولاردىڭ دەنى قاراپايىم ماماننان باستاپ, جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتتەرگە دەيىن كوتەرىلدى. سونىڭ ءبىرى – قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسىن (ۇكىمەت) 14 جىل باسقارعان بايكەن ءاشىموۆ. ال وقۋ ورنىنا وسى اۋدانداعى قاراعاي اۋىلىندا تۋىپ, سوعىسقا دەيىن ونى بىتىرگەن كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى جالەل قيزاتوۆتىڭ ەسىمى بەرىلگەن.
بيىل اتالعان ءبىلىم ورداسىنا 102 جىل تولىپ وتىر. قازىر وندا 9 ماماندىق بويىنشا 600-گە جۋىق ستۋدەنت وقيدى. بارلىق ستۋدەنت جاتاقحانامەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. كوللەدج ديرەكتورى بەيىمبەت بۇعاسوۆ وقۋ ورنىنىڭ ماتەريالدىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتىلۋى جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن ايتتى. ء«بىزدىڭ بازالىق شارۋاشىلىقتارىمىز جانە الەۋمەتتىك ارىپتەستەرىمىز ستۋدەنتتەردىڭ وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتۋىن قامتاماسىز ەتەدى. مال شارۋاشىلىعى مەن وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ 20 ۇيىمىمەن ارىپتەستىك قاتىناس ورناتقانبىز. اۋدان بويىنشا باسقا سالالاردىڭ – 50, وبلىس بويىنشا – 100-دەن ارتىق اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىمەن ىنتاماقتاستىقتا جۇمىس ىستەيمىز. 400 گەكتارداي جەرىمىز بار, وندا ءتۇرلى داقىلدار ەگەمىز. الىنعان ونىمدەر ءوزىمىزدىڭ شاعىن فەرمامىزداعى مال-قۇستى ازىقتاندىرۋعا جۇمسالادى. ارتىعىن سىرتقا ساتامىز», دەيدى ول.
كوللەدجدە ءتۇرلى جاڭا تەحنيكالارمەن تانىسۋعا, جوندەۋگە ۇيرەنۋگە, جۇرگىزۋگە مول مۇمكىندىك قاراستىرىلعان. سونىڭ ىشىندە «John Deere» تەحنيكالارىنىڭ ترەناجەرلەرى, بىلىكتىلىك ورتالىعى, 12 زەرتحانا جانە مال سويۋ پۋنكتى, شاعىن زاۋىت بار. «بۇل جاراقتاردىڭ ءبارى شاكىرتتەرىمىزدىڭ وندىرىسكە دايىندىعىن شىڭداي تۇسەدى. وسىنداي قۇرال-جابدىقتان ولار اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنەدى. قازىر ءبىزدىڭ ماماندارعا سۇرانىس جوعارى. اسىرەسە ۆەتەرينارلىق ستانسالار مەن مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن جشس-لارعا جۇمىسقا تۇرىپ جاتقاندار كوپ», دەيدى كوللەدج ۇستازى تەمىرجان سادۋوۆ.
كوللەدج رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە دە تانىمال. 2013 جىلى ول «تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىمدى جاڭعىرتۋ» جوباسىنا قاتىسىپ, «ۆەتەريناريا» ماماندىعى بويىنشا حالىقارالىق گرانتتى جەڭىپ العان. 2019 جىلى «جاس مامان» باعدارلاماسى بويىنشا وسى زامانعى قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتىلگەن ەدى. مۇندا وقۋعا جاستاردىڭ ىقىلاسى جوعارى. وقۋشى جاستاردىڭ ءبىرى الەكساندر كارپەنكو: «ۆەتەريناريا ماماندىعىن ءوزىم تاڭدادىم. جانۋارلاردى جاقسى كورەمىن. انام دا, اتام دا مال دارىگەرى بولىپ قىزمەت ەتەدى. وقۋىم وتە قىزىقتى, ۇستازدارمەن ءتۇرلى تاجىريبە جاسايمىز. «مەديتسينا – ادامدى, ۆەتەريناريا – ادامزاتتى ەمدەيدى» دەگەن ءسوز مەنى قاناتتاندىرىپ وتىرادى», دەيدى ول.
جالەل قيزاتوۆ اتىنداعى كوللەدج – سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ كاسىبي ماماندارىن دايارلايتىن نەگىزگى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. مۇندا بۇرىنعى تاجىريبەلەر جاڭا يننوۆاتسيالارمەن جالعاسىپ وتىرادى. تەك وقۋ مەرزىمىنىڭ ۇزاقتاۋ ەكەنىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. مىسالى, 9-سىنىپتان كەيىن تۇسەتىن اسپاز ماماندىعىن وقىتۋ مەرزىمى 34 اي ەكەن, دەمەك 2 جىل 10 اي دەگەن ءسوز. بۇل مەرزىمگە 10 جانە 11-سىنىپتار باعدارلامالارى دا كىرەدى. بىراق سولاردى وقىتپاي نەمەسە بارىنشا قىسقارتۋعا بولماس پا ەدى. اگرونوم ماماندىعىن وقىتۋ دا 30 اي. بۇل ماماندىقتى تەرەڭىرەك وقىتۋ كەرەك-اق شىعار, ويتكەنى ەرتەڭگى كۇنى وعان ۇيىمداستىرۋشى, باسشى سياقتى الەۋمەتتىك ماڭىزى زور قىزمەت اتقارۋعا تۋرا كەلۋى مۇمكىن. ال بارلىق جۇمىس ءبىر اسحانانىڭ توڭىرەگىندە شەكتەلەتىن اسپازدى سونشا ۇزاق وقىتۋ اقىلعا قونىمسىز. سول سياقتى ورمانشى, بۋحگالتەر-كاسسير جانە ت.ب. وقىتۋ مەرزىمى وسىنشا. مۇنداي وقۋلارعا بارعاندار ءبىلىمدى ەمەس, تەزىرەك ماماندىق الىپ, جۇمىس ىستەۋگە تالپىناتىن جاستار عوي. ۇزاق ۋاقىت پارتاعا تاڭىلۋعا ولاردىڭ توزىمدەرى دە جەتە بەرمەيدى. سوندىقتان وقۋ مەرزىمدەرىن تالاپقا ساي وزگەرتكەن دۇرىس. بۇل, ارينە, ءاربىر جۇمىسشى كادرلارىن دايارلاۋ باعدارلاماسىن بەكىتەتىن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ ەسكەرەتىن دۇنيەسى. پرەزيدەنت «كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا رەفورما جاساۋ – ايرىقشا وزەكتى ماسەلە» دەگەندە ناق وسىنداي دۇنيەلەردى ايتتى ەمەس پە؟
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,
ەسىل اۋدانى