وتكەن اپتا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ رۋحاني ءومىرى ايتۋلى وقيعالارعا تول بولدى. ول پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرمەك كوشەرباەۆ, وبلىس اكىمى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك, تۋريزم جانە سپورت پەن مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىكتەرىنىڭ, تۇرىك مادەنيەتى مەن مۇراسى حالىقارالىق قورىنىڭ باسشىلارى ت.ب. قاتىسقان حالىقارالىق جيىندار ەدى.
بوتاي – وزىق مادەنيەتتىڭ دىڭگەگى
«مىنسەڭ – ات, ىشسەڭ – قىمىز, جەسەڭ – قازى, قاشاننان قازاق حالقى جىلقى باققان. اتتى ارتىق كورگەن ەلمىز مىنگەن تاقتان, قىزىق-اق ءبىزدىڭ بايگە قىردا شاپقان» دەپ اقىن ءىلياس جانسۇگىروۆ جىرلاعانداي بار ءومىرىنىڭ ءسانى, ءمانى, قىزىعى, ايشىلىق الىس جەرلەرگە جىلدام جەتكىزەر قاناتى, جاۋعا شاپسا جاراعى بولعان قايران جىلقى – قازاقتىڭ بىرگە تۋعانداي اجىراماس سەرىگى. وسىدان بەس مىڭداي جىل بۇرىن جابايى جىلقىنى اتالارىمىز قولعا ۇيرەتىپ, الەمدە ەڭ ءبىرىنشى بولىپ پايداسىن كورە باستاعان جەر «بوتاي قونىسى» ەكەندىگى دۇنيەجۇزى بويىنشا دالەلدەنگەن. سول كيەلى مەكەننىڭ وزگە ەمەس قىزىلجار وڭىرىندە ورنالاسقانىن بۇگىنگى كۇنى بارشا قازاقستاندىقتار ورىندى ماقتان ەتەدى.
پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ: «ۇكىمەت جانە پارلامەنت ءتۋريزمدى دامىتۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋدارۋعا ءتيىس. ەلىمىزدەگى ءتۋريزمنىڭ الەۋەتى زور, كورىكتى جەرلەرىمىز وتە كوپ. بىراق سول جەرلەرگە بارىپ, دەمالۋعا ءالى دە جۇرتتىڭ قولى جەتە بەرمەيدى. بۇل سالاعا تىڭ سەرپىن بەرۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ينفراقۇرىلىم ماسەلەسىن كەشەندى تۇردە شەشىپ, قىزمەت ساپاسىن تۇبەگەيلى جاقسارتۋ قاجەت», دەگەن تاپسىرماسىنا وراي تۋريستىك الەۋەتى اسا زور «بوتاي قونىسىن» جاڭعىرتۋ قازىر قىزۋ قولعا الىنىپ جاتىر. بيىل ءۇشىنشى رەت وندا الەمنىڭ 12 ەلىنەن كەلگەن سۋرەتشىلەردىڭ سيمپوزيۋمى جالعاسىن تاپتى. وسى سيمپوزيۋم حالىقارالىق ارەنادا ءوزىنىڭ مارتەبەسىن نىعايتۋدا. سيمپوزيۋمعا قاتىسقان سۋرەتشىلەردىڭ ارقايسىسى بوتاي وڭىرىنەن جانە ءوزىنىڭ قيالىمەن ءبىر-ءبىر كارتينادان جازىپ, ونىڭ بىرەۋىن قىزىلجارداعى بوتاي كورمەسىنە سىيلايدى. 11–17 تامىز ارالىعىندا وتكەن سيمپوزيۋم پەتروپاۆل قالاسىنداعى «بوتاي» ارت-گالەرەياسىنداعى كورمەمەن اياقتالدى.
سيمپوزيۋم باعدارلاماسىن ەتنوگرافتار, تاريحشىلار, قولونەرشىلەر, سۋرەتشىلەر مەن جاستاردى بىرىكتىرگەن «بوتاي-تۇركى الەمىنىڭ نەگىزدەرى» حالىقارالىق سەمينار – تيمبيلدينگى تولىقتىردى. وعان تۇركيا, ازەربايجان, تۇرىكمەنستان, قىرعىزستان, ماجارستان, موڭعوليا جانە رەسەيدىڭ تاتارستان, باشقۇرتستان, ساحا, كاباردا-بالقار وڭىرلەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. سونىمەن قاتار مۇندا 15 ارحەولوگ-ستۋدەنت قازبا جۇمىستارىمەن اينالىسىپ جاتىر.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرمەك كوشەرباەۆ جانە سالا باسشىلارى ەكسپوزيتسيالارمەن تانىسىپ, شەتەلدىك دەلەگاتسيا وكىلدەرىمەن اڭگىمەلەسىپ, ءتۋريزمدى دامىتۋ, مادەني مۇرانى ساقتاۋ جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق كەلەشەگىن تالقىلادى. «تاريحي ەسكەرتكىشتەر – ءبىزدىڭ حالىقتىڭ تاريحىنداعى وركەنيەتكە ۇمتىلۋىمىزدىڭ كورىنىسى, ولار قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, بۇكىل تۇركى الەمىنىڭ باعا جەتپەس مۇراسى. بۇگىنگى تاڭدا «بوتاي قونىسىن» بۇكىل الەمنىڭ عالىمدارى مويىنداپ وتىر. جانە مۇنداي نىسانداردىڭ بولۋى اتا-بابامىزدى جادىمىزدا ساقتاۋعا جانە بولاشاق ۇرپاقتى شابىتتاندىرۋعا ىقپال ەتەدى. مۇنداي ەسكەرتكىشتەردى قولداۋ مەن قورعاۋ, ولاردى زەرتتەۋگە, تۋريزمگە جاعداي جاساۋ قاجەت. قازىر مۇندا كينو ءتۇسىرىلىپ, ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيالار وتكىزىلىپ, حالىقارالىق سيمپوزيۋمدار مەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ۇيىمداستىرىلىپ, مۇرانى عىلىم, شىعارماشىلىق جانە دەمالىس ءۇشىن تارتىمدىلىعى اۋقىمدى كەڭىستىككە اينالدىرۋدا», دەپ اتاپ ءوتتى ۆيتسە-پرەمەر.
«وسى ءىس-شارانى ۇيىمداستىرعانداردىڭ بارلىعىنا العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. بوتاي بۇكىل الەمگە كورسەتىلۋى كەرەك, بۇل جەر تۋرالى مۇمكىندىگىنشە كوپ ادام بىلگەنىن قالايمىن», دەدى ازەربايجاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سۋرەتشىسى, يەديتەپە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تۇركيا اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ باس سۋرەتشىسى ازيز رەفيك بەي.
«بوتاي قونىسىنىڭ» قالاي تابىلعانى جونىندە م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى اناتولي پلەشاكوۆ: «ۆيكتور زايبەرت ەكەۋمىز مۇندا بىرنەشە ادامدى جىبەردىك, ولار ولجالى بولىپ, وتە كونە جادىگەرلەرمەن ورالدى. مۇندا ءبىز جەبە ۇشتارىن, كوپتەگەن قىرعىشتاردى جانە «ۇتىكتەر» دەپ اتالاتىن وڭدەلگەن تاس ديسكىلەردى تاپتىق. بوتاي – الەمدىك ماڭىزى بار بىرەگەي ەسكەرتكىش. ويتكەنى ءدال وسى جەردە جىلقى العاش رەت قولعا ۇيرەتىلگەن. قىمىزدىڭ قالاي اشىتىلعانى تۋرالى دەرەكتەر دە تابىلدى», دەدى.
«بۇگىندە بوتاي مادەنيەتى ادامزات تاريحىندا ەرەكشە ورىن الادى. ول تۋرالى الەمنىڭ جەتەكشى عىلىمي ورتالىقتارىنا بەلگىلى. قازىر بۇل مادەني مۇرا تۋرالى دەرەكتەر مەكتەپ جانە ۋنيۆەرسيتەت وقۋلىقتارىنا ەنگىزىلگەن. ءبىز مۇنى ماقتان تۇتامىز. بۇگىنگى سياقتى ءىس-شارالار, سەمينارلار, سيمپوزيۋمدار, كورمەلەر ماڭىزدى جانە قاجەت دەپ سانايمىز. مۇنىڭ ءبارى تاريحىمىز بەن مادەني مۇرامىزدى ساقتاۋعا جانە ناسيحاتتاۋعا ىقپال ەتەدى», دەدى تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, گەرمانيا ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى زەينوللا ساماشەۆ.
«مەن وسىندا كەلگەنىمە وتە قۋانىشتىمىن. بۇل – ەكىنشى ساپارىم. سوڭعى رەت 25 جىل بۇرىن ۆيكتور زايبەرتپەن بىرگە ات باسىن بۇرعان ەدىم. بۇگىنگى تاڭدا بۇل ورىن حالىقارالىق تۋريزم ورتالىعىنا اينالىپ كەلەدى. ۆيكتور فەدوروۆيچ مارقۇمنىڭ رۋحى بۇعان شاتتاناتىنىنا سەنىمدىمىن», دەدى ارحەولوگ, بيوانتروپولوگ, ءپاريجدىڭ ۇلتتىق عىلىمي زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى بەندەزۋ-سارميەنتو حۋليو.
«بوتاي قونىسى» باسىنداعى جيىن وبلىس ورتالىعىنداعى «بوتاي-تۇركى الەمىنىڭ نەگىزدەرى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيامەن جالعاستى. ونىڭ جۇمىسىن م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ۋنيۆەرسيتەتى «بوتاي – ۇلى دالا مادەنيەتى» دەگەن اتپەن دايىندادى. كونفەرەنتسيادا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرمەك كوشەرباەۆ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك جانە باسقالار قۇتتىقتاۋ سوزدەرىن ايتتى. ءوز ەلىمىزدىڭ قالالارىنان جانە ازەربايجان, فرانتسيا, تۇركيا, رەسەي, اقش ەلدەرىنەن كەلگەن عالىمدار بوتاي مادەنيەتىنىڭ حالىقارالىق ماڭىزى جونىندەگى ويلارىن ورتاعا سالدى. جيىندا بوتايدى اشقان مارقۇم ۆيكتور زايبەرتتىڭ ايەلى گالينا, ءىنىسى يۋري دە سويلەپ, عالىمنىڭ قالىڭ جۇرتشىلىق بىلە بەرمەيتىن قىرلارى تۋرالى اڭگىمەلەر بەردى. رەسەيدىڭ چەليابى قالاسىنداعى «ارقايىم» مۋزەي-قورىعىنىڭ ديرەكتورى ەلەنا كوندراشينا «تەمىر» قورعانىنداعى جەرلەۋ راسىمدەرى قازاقتىكى ەكەنى دالەلدەنگەنىن جەتكىزدى. ولار بۇدان بەس مىڭ جىل بۇرىن ءومىر سۇرگەن وڭتۇستىك ورال مەن سولتۇستىك قازاقستاننىڭ تۇرعىندارىنا تيەسىلى ەكەن. دەمەك, بوتاي تۇرعىندارىمەن ءبىر كەزدە ءومىر سۇرگەن... كونفەرەنتسيادا جاسالعان باياندامالاردا وسىنداي قىزىق دەرەكتەر دە ايتىلىپ قالدى.
بيىل شىلدە ايىندا قالامىزدىڭ كىرەبەرىس قاقپاسىنا بوتايعا ارنالعان ەسكەرتكىش ورناتىلعانى بەلگىلى. وندا قىل مويىنعا تۇسكەن تۇزاقپەن تاعىنى تۇقىرتا بىلگەن ارعى (پروتو) قازاق بەينەلەنگەن. ءسويتىپ, بوتاي مادەنيەتى الەمدىك ارەناعا قارىشتى قادام جاساپ كەلەدى.
تۇتاس تۇركى دۇنيەسىنىڭ تامىرشىسى
وتكەن اپتادا قىزىلجار وڭىرىندەگى تاعى ءبىر ۇلكەن مادەني-رۋحاني شارا – «ماعجان ورتالىعىنىڭ» اشىلۋى بولدى. ورتالىقتىڭ ماڭىزى مۋزەيگە قاراعاندا ءارى كەڭ, ءارى مۇمكىندىگى مول. مۇندا كەلگەن ازاماتتار ەكسپوناتتارمەن تانىسىپ قانا قويماي, عىلىممەن دە اينالىسا الادى. اقىننىڭ تۋعان جەرى ماعجان اۋدانىنداعى سارتومار اۋىلىنداعى مۋزەيى ءالى دە ورنىندا, بىراق ول وبلىس ورتالىعىنان 120 شاقىرىم جەردە. ماعجاننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى جەدەل اقپارات العىسى كەلگەن زەرتتەۋشىلەردىڭ كوبى وندا بارۋدى قيىنسىنادى. ەندى قىزىلجارداعى ورتالىق سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرىپ, جاستاردىڭ اقىن ومىرىمەن تانىسۋعا ۇمتىلعان قادامىن جەڭىلدەتە ءتۇستى.
«ماعجان ورتالىعى» قالاداعى اسەم, كونە عيماراتتاردىڭ ءبىرى – جانقورازوۆ دەگەن كوپەستىڭ ءحىح عاسىردا سالىنعان ۇيىندە اشىلدى. كىرەبەرىس الاڭىنا اقىننىڭ شاعىن ەسكەرتكىشى ورناتىلعان, باعالى ەكسپوناتتار قاتارىندا جازۋ ماشينكاسى, ءۇي جيھازدارى, ءوز زامانىنىڭ ءسانى بولعان اسپالى ساعات جانە باسقا دا بۇيىمدار بار. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اقىننىڭ 130 جىلدىعىنا جىبەرگەن قۇتتىقتاۋىندا: «ماعجان جۇماباەۆ – قازاقتىڭ عانا ەمەس, تۇتاس تۇركى جۇرتىنىڭ ماقتانىشى. ماعجاندى تانۋ, ماعجاندى تانىتۋ – تاربيەلىك ءارى تاعىلىمدىق ءمانى بار ماسەلە. سول سەبەپتى ونىڭ شىعارماشىلىعىن تەرەڭ زەردەلەپ, جان-جاقتى دارىپتەۋ كەرەك» دەگەن ەدى. ماعجان ورتالىعىنىڭ اشىلۋى دا مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى تالابىنىڭ اياسىندا جۇزەگە اسىپ جاتقان شارۋا دەپ ايتۋعا بولادى.
ورتالىقتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرمەك كوشەرباەۆ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك, وبلىس اكىمى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆ, رەسپۋبليكالىق «قاھارماندار» قورىنىڭ توراعاسى, قوعام قايراتكەرى سابىر قاسىموۆ, جازۋشىلار وداعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قاسىمحان بەگمانوۆ, حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى جانە مۇراسى قورىنىڭ باسشىلىعى, مەتسەناتتار, اقىننىڭ ۇرپاقتارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى. ە.كوشەرباەۆ ءوزىنىڭ سوزىندە «ماعجان ورتالىعىنىڭ» اشىلۋى – رۋحاني قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ, ۇلتتىق مادەني بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ جانە قازاقستاننىڭ تۇركى الەمىندەگى رۋحاني-مادەني ورتالىق رەتىندەگى ءرولىن ارتتىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى وقيعا ەكەنىن ايتىپ, اقىننىڭ «الىستاعى باۋىرىما» ولەڭى 1919 جىلى جاۋلارى جان-جاعىنان انتالاعاندا تۇركىتەكتەس تۋىستارىمىزعا جانى اشىپ شىعارعان جىر ەكەنىن ەسكە الدى. «تۇرىك حالقىنىڭ وكىلدەرى كۇنى بۇگىنگە دەيىن قازاق شايىرىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ وتىر. وسى ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا دا تۇرىك كاسىپكەرى, «YDA Holding» كاسىپورنىنىڭ باسقارما توراعاسى حۇسايىن ارىسلان قارجىلىق قولداۋ كورسەتتى», دەپ شاراعا قاتىسىپ وتىرعان ونى حالىقتىڭ ريزاشىلىعىنا بولەپ, قول سوقتىردى. ال ساياسات نۇربەك ماعجان ەلىندەگى جالعىز جوعارى وقۋ ورنىنىڭ بۇگىنگى تابىستارى تۋرالى ايتىپ ءوتتى. سونىڭ ىشىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق مارتەبەسىنىڭ نىعايتىلىپ, تۇركيادان 100 بالا وقۋعا كەلەتىنىن, بيىل وسىنداعى اريزونا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالىنا 350 تۇلەكتىڭ تۇسكەنىن, ال كۇزدە 3 كۋرس بىتىرگەن 30 شاكىرت امەريكاعا اتتاناتىنىن, 1 200 ورىندىق جاتاقحانا كەشەنى سالىنعانىن, ت.ب. جەتكىزدى. ال ماعجاننىڭ ۇلى ىستەرى قاتارىندا «پەداگوگيكا» وقۋلىعىن ايرىقشا باعالايتىنىن اتاپ ءوتتى.
«قاھارماندار» قورىنىڭ توراعاسى سابىر قاسىموۆ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا اقىننىڭ عاجاپ شىعارماشىلىق قانا ەمەس, قوعامدىق-ساياسي ەرلىگىنە دە كوز جەتكىزگەنىن ايتتى. «ول – ۇلتىن سۇيگەن, وتانىن ساتپاعان ناعىز پاتريوتتىقتىڭ اسقاق ۇلگىسى, بۇلجىماس ەتالونى. «مەن ولسەم دە الاش ولمەس, كوركەيەر, ىستەي بەرسىن قولدارىنان كەلگەنىن» دەگەن سياقتى سوزدەر ونىڭ ساعىنىڭ سىنباي, ۇلتى ءۇشىن قانداي قيىندىققا دا قىڭباي شىداعان, قايتپاس قايسار ەر ەكەنىن كورسەتەدى. ول حالىقتىڭ ساناسىن وياتۋ جولىندا ماڭگى وشپەس وسيەت قالدىردى. ءومىرى قاتاڭ باقىلاۋدا بولعان جىلداردىڭ وزىندە حالقىن وياتۋدىڭ جولدارىن ىزدەپ, ەرتەگى ايتقان بولىپ ەرلىك پەن ورلىكتىڭ وتىن جاقتى. قازاقتىڭ كوپتەگەن بەلسەندىلەرى ماركيزم-لەنينيزمنىڭ قىزىل تىلىنە مالدانىپ جاتقاندا ول ەلگە يدەولوگيالىق, شىعارماشىلىق جانە مادەني تۇرعىدا قالاي قىزمەت ەتۋدى ءوزىنىڭ «تابالدىرىق» باعدارلاماسىندا كورسەتىپ بەردى. تاۋەلسىز ەل بولۋدىڭ قانداي قۇندىلىقتارى بولۋ كەرەكتىگىن دە ناقتى اتادى. ال وسىنداي ەرىمىزدى ءبىز ساياسي تۇرعىدان ءالى كۇنگە اقتاي الماي ءجۇرمىز. جازىقسىز قايراتكەرلەرىمىزدىڭ ءبارىن بىزدە پروكۋراتۋرا «ىسىندە قىلمىستىق قۇرام جوق» دەگەن شەشىممەن اقتاعان بولدى. ءىس جۇزىندە ولاردى ايىپتاۋشى ورگان ەمەس, سوت اقتاۋى كەرەك ەدى, بىراق سوتتار سۇيەنەتىن زاڭ بىزدە ءالى كۇنگە جوق. حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنىپ, وسىنداي ارداقتىلارىمىزدى ساياسي تۇرعىدان اقتاۋ جونىندەگى زاڭ جوباسى دايىندالعان, بىراق ونى پارلامەنتىمىز ءالى كۇنگە دەيىن قابىلداعان جوق. بالكىم, وسىنىڭ كەسىرىنەن شىعار, ماعجانعا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ بەسىگى – الماتىدا دا, ەلوردامىز استانادا دا ءالى كۇنگە ەسكەرتكىش قويىلماعان. ماعجان جۇماباەۆ, سماعۇل سادۋاقاسوۆ سياقتى ەرلەرىمىزدى ۇلىقتاي بىلسەك قانا جاستارىمىز ولاردىڭ ۇلگىسىن الار ەدى. تۋعان حالقىنىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن كۇرەسكەن وسىنداي ەرلەردى ساياسي تۇرعىدان اقتايتىن ارنايى زاڭ نەمەسە پرەزيدەنت جارلىقتارى تاۋەلسىزدىگىن العان كوپتەگەن دەموكراتيالىق ەلدەردە قابىلداندى. سودان كەيىن عانا بۇل ەلدەردە كەڭەس زاڭىمەن قۋدالانعان جازىقسىز ساياساتكەرلەر, ەلدىڭ ناعىز پاتريوتتارى تەگىس اقتالدى. سوندىقتان بىزدە دە سونداي مەملەكەتتىك اكتىلەر قابىلدانۋى كەرەك. ال عىلىمي ەڭبەكتەر, كونفەرەنتسيالار, ماقالالار, باسشىلاردىڭ سوزدەرى بۇل مىندەتتى ورىنداي المايدى. ويتكەنى قۇقىقتىق جانە ساياسي رەابيليتاتسيانى تەك مەملەكەت قانا جۇزەگە اسىرا الادى», دەدى ول. بۇل سوزدەردى تىڭداعان حالىق قول سوعىپ قابىلداسا دا ءبىراز ادامدى تاڭىرقاتىپ قالعانى بەلگىلى, ويتكەنى حالىق ماعجاندى تولىق اقتالعان ەكەن دەپ ويلايدى.
قازاقستان جازۋشىلار وداعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, اقىن قاسىمحان بەگمانوۆ سەمەيدەگى اباي تويىنان كەيىن «ماعجان ورتالىعىنىڭ» اشىلۋىنا قۋانىشپەن جەتكەنىن ايتتى. «شىن مانىندە ابايدان كەيىنگى قازاقتىڭ كەڭ قۇلاشتى, قۇز جارتاستى, تەرەڭ اقىنى ماعجانعا مىناداي سىي جاسالىپ جاتقانى تابيعاتتىڭ ۇيلەسىمى دەپ ايتۋعا بولادى. وسى شارا باستالعانشا جىلاپ, اسپاننان نۇرىن قۇيىپ تۇرعان كۇننىڭ دە قازىر جارقىراپ اشىلۋى – سول ۇيلەسىمدىكتىڭ كورىنىسى ەمەس پە؟ ەندەشە, اباي, ماعجان سياقتى اقىندار ماڭگى ولمەيدى, حالقىمەن بىرگە جاساي بەرەدى», دەدى ول.
جيىندا ماعجاننىڭ تۋىستارى اتىنان سويلەگەن مارات ءمۇسىلىموۆ (اقىننىڭ اعاسى ءابامۇسلىمنىڭ نەمەرەسى) الاش ارىسىن ۇلىقتاعان پرەزيدەنتكە, جەرگىلىكتى بيلىككە ءوزىنىڭ العىسىن جەتكىزدى. كادەسىي رەتىندە ول نەمەرە اعاسى عادىلشا قاھارمانوۆتىڭ نەمەرەسىمەن بىرگە «ماعجان ورتالىعىنا» ءوز ۇيلەرىندە ساقتالعان جازبالاردى تاپسىردى. سونىڭ ىشىندە اقىن حامزا ءابدۋلليننىڭ ماعجان اقتالماي تۇرعان انەبىر جىلداردا اكەلەرى عادىلشا قاھارمانوۆقا قولدان جازىپ بەرگەن «باتىر بايان» پوەماسىن دا بەردى.
شارا بارىسىندا ء«بىزدىڭ ماعجان» جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەرى بولدى. «ماعجان ورتالىعىنىڭ» باسشىلىعىنا بەلگىلى جۋرناليست, جازۋشى جاراسباي سۇلەيمەنوۆ تاعايىندالدى. «ماعجان ەنتسيكلوپەدياسى» سياقتى سۇيەكتى كىتاپتى قۇراستىرعان قالامگەردىڭ «ماعجان ورتالىعىنا» باسشى بولۋىن جۇرت ريزاشىلىقپەن قابىلدادى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى