سپورت - ساڭلاقتار تاڭداۋى

سپورتتىق الاڭ جەتكىلىكتى بولسا, جۇلدە دە الىس ەمەس

سالاداعى ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا بىلتىر ەلىمىز بويىنشا 90 سپورت نىسانى سالىنعان, ونىڭ 61-ءى اۋىلدىق جەرلەردە, 29-ى قالالار مەن اۋدان ورتالىقتارىندا بوي كوتەرگەن. تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, بيىل جىل باسىنا بەرى 32 نىسان پايدالانۋعا بەرىلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا زەرەندى اۋىلىنداعى (اقمولا وبلىسى), باياناۋىل اۋىلىنداعى سپورت كەشەندەرى (پاۆلودار وبلىسى) بار. سونىمەن قاتار وسى جىلدىڭ قىركۇيەگىندە قىزىلوردا قالاسىندا زاماناۋي ستاديون – حالىقارالىق ستاندارت وبەكتىسىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانعان. بيىل استانا قالاسىندا ق. مۇڭايتپاسوۆ اتىنداعى جاڭا ستاديوننىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, ۇلتتىق سپورت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا اۋقىمدى جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر, تۇركىستان قالاسىندا ەسكەك ەسۋ كانالىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانعان.

ال وسى الاڭداردا بالالار الاڭسىز سپورتپەن اينالىسۋ ءۇشىن 2025 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنان باستاپ مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك سپورت سەكتسيالارىن, شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەر مەن قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ كۋرستارىن تسيفرلىق پلاتفورمادا بىرىكتىرۋگە باعىتتالعان بىرىڭعاي ۆاۋچەر ەنگىزۋدى كوزدەيتىن پيلوتتىق جوبا ىسكە قوسىلعان. جوبا استانا,  شىمكەنت, قاراعاندى, قىزىلوردا, اتىراۋ جانە اقتوبە قالالارىن قامتيدى.  جۇيەنىڭ جاڭالىعى الەۋمەتتىك قورعالعان توپتاردىڭ بالالارى مەن ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردى قوسا العاندا, 12 سانات بويىنشا قالىپتاستىرىلاتىن بىرىڭعاي اشىق كەزەك قۇرۋ. دەمەك ەندى ۆاۋچەر – ۇيىمعا ەمەس, بالاعا بەرىلەدى. مەملەكەت قىزمەتكە ول ناقتى كورسەتىلگەننەن كەيىن عانا قارجى اۋدارادى. ماسەلەنى ءتۇپ تامىران شەشۋگە باعىتتالعان شارالار جاقىن بولاشاقتا, جارقىن جەڭىسكە جەتەلەۋى ءتيىس.

سپورت – ساڭلاقتار تاڭداۋى

ەلىمىزدە 8,4 ميلليون ادام سپورت جانە دەنە شىنىقتىرۋمەن جۇيەلى تۇردە شۇعىلدانادى. بۇل ەل حالقىنىڭ 41,4%-ىن قۇرايدى. ال اۋىلدىق جەرلەردە 3,1 ميلليون ازامات سپورتتى جانىنا سەرىك ەتكەن.

شىندىعىندا تاباندىلىق پەن ءتارتىپتى قاجەت ەتەتىن سالا جولىنا جىگەرىن جاني بىلەتىن جاندار عانا تۇسەدى. سەبەبى بۇل باعىت تاقتايداي تەگىس ەمەس. جەڭىلىستە ءوزىڭدى جەڭۋ, جازاتايىم جاراقاتتا تەمىردەي ءتوزىم قاجەت. وسىنداي كۇش-جىگەردىڭ ارقاسىندا سپورتشىلارىمىز باعىندىرعان بيىكتەردىڭ كەيىنگى جارقىن ساتتەرىن سانامالاساق:

حوككەي: قازاقستان قۇراماسى ەرلەر كوماندالارى اراسىندا وتكەن العاشقى ازيا چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى.  

مانەرلەپ سىرعاناۋ: بوستون قالاسىندا (اقش) وتكەن الەم چەمپيوناتىندا م. شايدوروۆ كۇمىس مەدال جەڭىپ الدى. بۇل قازاقستان ءۇشىن الەم چەمپيوناتتارىندا د. تەننەن كەيىنگى ەكىنشى جەتىستىك بولدى.

بوكس: استانا قالاسىندا بوكستان الەم كۋبوگىندە قازاقستان 8 التىن, 4 كۇمىس جانە 4 قولا مەدال جەڭىپ الىپ, مەدالدىق ەسەپتە ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى.

كۇرەس: دورتمۋند قالاسىندا (گەرمانيا) گرەك-ريم كۇرەسىنەن گران-پريدە ەرەسەكتەر اراسىندا قازاقستاندىق بالۋاندار جالپى كوماندالىق ەسەپتە ءبىرىنشى ورىن الىپ, 2 التىن, 2 كۇمىس جانە 3 قولا مەدال جەڭىپ الدى.

تەننيس: قازاقستاننىڭ العاشقى راكەتكاسى, الەمنىڭ 27-ءشى راكەتكاسى ا. بۋبليك گشتااد قالاسىندا (شۆەيتساريا) ATP 250 جانە گاللە قالاسىندا (گەرمانيا) ATP 500 تۋرنيرلەرىندە جەڭىسكە جەتتى.

ۇستەل تەننيسى: سپوكان قالاسىندا (اقش) وتكەن WTT Feeder حالىقارالىق تۋرنيرىندە ز. اكاشەۆا ۇزدىك ۇشتىككە كىردى. جۇپتىق رازريادتا سلوۆەنكا ا. توفانتپەن بىرگە ونەر كورسەتىپ, قولا مەدال جەڭىپ الدى.

بۇل جەتىستىكتەر قازاقستاننىڭ سپورتتىق امبيتسياسىنىڭ العى دەڭگەيىن اڭعارتادى. 

سپورتتى عىلىمي تۇرعىدا سۇيەمەلدەۋ

ەلىمىزدە سپورتتى دامىتۋدىڭ عىلىمي نەگىزدەلگەن, تۇراقتى جانە زاماناۋي مودەلىن ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىس قارقىن العان. جەڭىستىڭ ارقاۋى بولىپ سانالاتىن عىلىمي باعىتتا قازاقستاندا سپورتتىق ءبىلىم بەرۋدە كادرلار دايارلاۋدىڭ جاڭا ساناتتارى ەنگىزىلگەن. سالاعا جاۋاپتى مينيسترلىك دەرەگىنشە, بۇرىن وقىتۋ تەك مەكتەپ پەداگوگيكاسىنا باعدارلانعان «دەنە شىنىقتىرۋ» باعىتى بويىنشا جۇرگىزىلسە,وسى جىلدان باستاپ جاتتىقتىرۋشىلىق جانە ادىستەمەلىك قىزمەتتەن باستاپ وڭالتۋعا, ينكليۋزيۆتى جانە تسيفرلىق سپورتقا دەيىنگى مامانداندىرىلعان باعدارلامالار ىسكە قوسىلعان. دەنە شىنىقتىرۋ جانە بۇقارالىق سپورت اكادەمياسىنىڭ بازاسىندا مىناداي ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن بىلدىك: 

• «جاتتىقتىرۋشىلىق قىزمەت (سپورت تۇرلەرى بويىنشا)»;

• «سپورت جانە ساۋىقتىرۋ سالاسىنداعى نۇسقاۋشى-ادىسكەر»;

• «سپورتتىق وڭالتۋ»;

• «ۇستەل سپورت تۇرلەرى بويىنشا پەداگوگ-جاتتىقتىرۋشى (شاحمات, توعىزقۇمالاق)»;

• «كيبەرسپورت (Esport)»;

• «دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت (IP)»;

• «بەيىمدەلگەن دەنە شىنىقتىرۋ مۇعالىمى»;

• «قازاق كۇرەسىنەن پەداگوگ-جاتتىقتىرۋشى»;

باعدارلامالار پراكتيكالىق دايىندىققا بارىنشا نازار اۋدارا وتىرىپ قۇرىلعان. ستۋدەنتتەر سپورت فەدەراتسيالارى, كلۋبتار, ينكليۋزيۆتى جانە وڭالتۋ ورتالىقتارى بازاسىندا تاعىلىمدامادان ءوتىپ, ناقتى جاعدايلاردا كاسىبي داعدىلارىن قالىپتاستىرادى. وقۋ مودۋلدەرىنە سپورتتىق اناليتيكا, قۇقىقتىق دايىندىق, وقۋ پروتسەسىن دارالاۋ, جاراقاتتانۋدىڭ الدىن الۋ, العاشقى مەديتسينالىق كومەك جانە سپورتتىق پسيحولوگيا نەگىزدەرى كىرەدى.

اتاۋلى كۇن استارى

جىل سايىن تامىز ايىنىڭ ءار ءۇشىنشى جەكسەنبىسىندە قازاقستاندا سپورت كۇنى اتالىپ وتىلەدى. بيىل بۇل كۇن 17 تامىزعا تۇس كەلىپ وتىر. بۇقارالىق, ۇلتتىق, كاسىبي سپورت جولىن ناسيحاتتاۋدى ماقسۇت ەتەتىن بۇل كۇنى ەل اۋماعىندا 150-دەن استام سپورتتىق شارالار ۇيىمداستىرىلادى. ءبىز استانادا اۋقىمدى اتالعان 14-16 تامىز تاەكۆوندادان جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ اتىنداعى «جەكپە-جەك» سارايىندا وتكەن Kazakhstan Open 2025 حالىقارالىق رەيتينگىلىك ءتۋرنيرى مەن قازاق  كۇرەسىنەن تۇڭعىش رەت اسكەريلەر اراسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىن تاماشالاپ قايتتىق.

ەڭ ءادىل سپورت دەلىنەتىن تاەكۆوندو تارتىسى ەرەسەكتەر, جاستار جانە جاسوسپىرىمدەر جاس ساناتتارىن قامتىدى. دۇنيەجۇزىلىك تاەكۆوندو فەدەراتسياسىنىڭ (World Taekwondo) رەسمي كۇنتىزبەسىنە ەنگەن بۇل تۋرنيردە 750-دەن استام سپورتشى باق سىنادى. وسىلايشا, 2006 جىلدان بەرگى ۇزىلىستەن كەيىن قازاقستان تاعى دا الەمدىك تاەكۆوندو قاۋىمىنىڭ نازارىن وزىنە اۋداردى. تۋرنير جاڭالىعىن سۇلتان قاسىموۆ قتف سپورت ماسەلەلەرى بويىنشا ۆيتسە-پرەزيدەنتى ايتىپ بەردى.

«بۇل اراعا ون جىل سالىپ ورالعان تۋرنيردە جەڭىمپاز اتانعاندار وليمپيادا رەيتينگىندە كوتەرىلۋگە مۇمكىندىك الادى. جارىسقا وليمپيادا چەمپيوندارى مەن جۇلدەگەرلەرى, بەدەلدى تاەكۆوندو شەبەرلەرى قاتىسىپ جاتىر. تاەكۆوندودا تولىق ەلەكتروندى جۇيە ورناتىلعان. بۇعان دەيىن سوققىنىڭ ءدوپ تيگەنىنەن حابار بەرەتىن بەلگى دەنە مەن اياقتاعى پروتەكتور بولعان. Kazakhstan Open 2025 - تە العاش رەت قولعاپقا دا ەلەكتروندى جۇيە ورناتىلدى. جوبا  ساتىمەن جۇزەگە اسسا الداعى سايىستاردا قولدانىلادى», دەدى سۇلتان قاسىموۆ.

سونداي- اق حالىقارالىق اسكەري سپورت كەڭەسىنىڭ (CISM) باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان تۋرنيرگە الەمنىڭ 20-دان استام ەلىنەن 250-گە جۋىق سپورتشى قاتىستى. جارىسقا برازيليا, ۆەنەسۋەلا, گانا, يران, يتاليا, كامەرۋن, قىتاي, قىرعىزستان, ماروككو, مولدوۆا, موڭعوليا, نيگەريا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, پاكىستان, رەسەي, تاجىكستان, تايلاند, تۋنيس, تۇركيا, وزبەكستان, شري-لانكا جانە ەفيوپيا ەلدەرىنىڭ اسكەري قۇرامالارى كەلگەن.

تۋرنير بارىسى تۋرالى عۇمار قىرعىزباەۆ وي ءبولىستى.

«اسكەريلەر اراسىنداعى العاشقى الەم چەمپيوناتىنا ەل قۇراماسى ىرىكتەۋ ارقىلى جاساقتالدى. جارىس الدىندا ەكى رەت وقۋ- جاتتىعۋ جيىنى ۇيىمداستىرىلدى. بۇل باسەكە قازاق كۇرەسىن كەڭ ناسيحاتتاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا قازاق كۇرەسى اسكەريلەر ويىنىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنسە, ابىرويىمىز ودان ءارى اسقاقتايدى», دەدى ءدۇبىردى دوداعا سپورتتاعى شاكىرتتەرىن قوسقان عۇمار قىرعىزباەۆ.

بۇكىل الەمدە جاڭا وليمپيادالىق تسيكل باستالدى. پاريجدەگى ءتورت جىلدىقتىڭ باستى باسەكەسىندە ەلىمىز 1 التىن, 3 كۇمىس, 3 قولا جۇلدەمەن 43-ورىنعا تۇراقتاعان ەدى. بۇل ناتيجە توكيو وليمپياداسىنان ءتاۋىر بولعانمەن ءالى دە شيراتاتىن ماسەلە بارىن قانىق كورسەتتى. ەندى ارالىق جاۋاپتى كەزەڭنىڭ قانشالىقتى قارقىندى بولعانىن, سالاداعى دامۋ ۇدەرىسىنىڭ قورىتىندىسىن 2028 جىلى لوس-اندجەلەستەگى وليمپيادا ايقىندايدى. لايىم ادەمى ەسەپ اسەرلى جەڭىستەرگە ۇلاسسىن!