جەڭىس مەرەكەسىنە تارتۋ رەتىندە, كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلىگى مەن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسىپ, اتالمىش وقۋ ورداسىنىڭ باس عيماراتىندا ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنا ورايلاستىرىپ, ارنايى دايىنداعان ون تومدىق «ەرجۇرەك» باتىرلىق جىر-داستاندار انتولوگياسىنىڭ تۇساۋكەسەرىن وتكىزدى.
سالتاناتتى شارانى ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ اشتى. سودان سوڭ قورعانىس مينيسترلىگىندەگى باس شتاب باستىعىنىڭ ورىنباسارى مۇحامەدجان تالاسوۆ ءسوز سويلەپ, جيىلعان قاۋىمدى الداعى ايتۋلى مەرەكەمەن قۇتتىقتادى. سونداي-اق, از ۋاقىت ىشىندە وسىنداي قۇندى ەڭبەكتىڭ شىعۋىنا مۇرىندىق بولعان ازاماتتارعا, سونىمەن قوسا, باسىلىمنىڭ يدەياسىن ۇسىنىپ, قارجىلاي كومەك قولىن سوزعان قورعانىس ءمينيسترى يمانعالي تاسماعامبەتوۆكە ۇلكەن العىستارىن ءبىلدىردى.
قازاق ەلى تاريحىنىڭ قيلى داۋىرلەرىنەن كوركەم سىر شەرتەتىن سان عاسىرلار بەدەرىندە تۋعان ادەبي ۇلگىلەر كەشەگى ۇلى دالا باھادۇرلەرىنىڭ ەرلىك ءداستۇرىن تاريحي سانامىزدا جاڭعىرتۋىمەن قۇندى. ول بۇگىنگى ەل مەن جەر قورعانى بولىپ وتىرعان ايبىندى ساربازدارعا وتانشىل رۋح دارىتىپ, داڭقتى بابالارىمىزدىڭ ەرلىك داستۇرىنەن تاعىلىم الۋعا سەرپىلىس بەرەدى. وتان قورعاۋ جاۋاپكەرشىلىگىن جەتە سەزىنۋىنە وي سالادى.
ون تومدىق «ەرجۇرەك» انتولوگياسىنا توقتالار بولساق, مۇندا باتىرلىق جانە تاريحي جىرلار تاريحي-حرونولوگيالىق تۇرعىدا قامتىلعان. 1-تومدا قازاق تاريحىنىڭ بايىرعى ءداۋىرىنىڭ باتىرلىق بولمىسى بەينەلەنگەن «قيسسا الپامىس», «قامبار باتىر», «ەر كوكشە», «قوبىلاندى باتىر», «ەر تارعىن» داستاندارى بار. 2-3-تومدارعا قازاق ەلى تاريحىنداعى التىن وردا ءداۋىرىنىڭ ەرلىك كۇرەسىن سۋرەتتەيتىن «ەدىگە», «ەر قوساي», «سايىن باتىر», «قيسسا نارىكباي – شورا» «وراق – ماماي», «تورەحان باتىر» جىرلارى جيناقتالىپ بەرىلگەن. 4-تومدا «قىرىمنىڭ قىرىق باتىرى» تسيكلىنداعى «اڭشىباي باتىر جانە ونىڭ ۇرپاقتارى», «قارادوڭ باتىر جانە ونىڭ ۇرپاقتارى» داستاندارى قامتىلىپ وتىر. ال XVII عاسىرداعى ەرلىك يەلەرى جايىنداعى «وراقتى باتىر», «قاراساي-قازي», «ەڭسەگەي بويلى ەر ەسىم» سىندى جىرلار 5-تومعا توپتاستىرىلعان.
6-7-تومداردا ابىلاي حان داۋىرىندە ەلدىك پەن ەرلىك تۋىن جىقپاي وتكەن «بوگەنباي», «قابانباي», «باتىر بايان», «رايىمبەك باتىر», «ەر جاسىباي» سەكىلدى داڭقتى باتىرلاردىڭ تاريحي تۇلعاسى سۋرەتتەلگەن جىر-داستاندار جيناقتالىپتى. 9-تومدا ءحىح عاسىرداعى وتارشىلدىق ەزگىگە قارسى كۇرەستە ەلدىك پەن ەرلىك تۋىن اسقاق ۇستاعان ارۋاقتى باتىرلار بەينەسى سومدالعان «يساتاي-ماحامبەت», «كەنەسارى», «اعىباي باتىر», «باتىر ناۋان», «جاساۋىل قىرعىنى», «سۇرانشى باتىر», «ساۋرىق باتىر», «دوسان باتىر», «ارقالىق باتىر» جىرلارى قامتىلعان.
انتولوگيانىڭ 10-تومى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا فاشيزمگە قارسى سۇراپىل مايداندا قازاق رۋحىن اسقاقتاتقان بوزداقتارعا ارنالعان قاھارماندىق پوەمالارمەن قورىتىندىلانىپتى. وسى ماقساتتا كورنەكتى قازاق اقىندارىنىڭ «ەر تولەگەن», «ابدوللا», «مانشۇك», «ءاليا», «سۇلتان», «جيىرما بەس», «ەر تۋرالى جىر», «قايران شەشە», «باتىر-داستان», «بولاشاق ءۇشىن», «مالىك باتىر», «تۋ تىككەن», «اقىرعى گراناتا (حابارسىز جوعالعاندار مونولوگى)», «وق جانە گۇل» پوەمالارى بەرىلگەن.
راۋشان تاۋىرحانقىزى, جۋرناليست.
استانا.