قازىر قوعامدا جاساندى ينتەللەكت (جي) سالاسى ەڭ كوپ تالقىلانىپ, قىزىعۋشىلىق تۋدىرىپ وتىر. شىندىعىندا, بۇرىن عىلىمي-فانتاستيكالىق فيلمدەردەن عانا كورىپ ارمانداعان دۇنيەلەرىمىز اقيقاتقا اينالىپ كەلەدى. بىراق بۇل تەحنولوگيا بىزگە پايدا اكەلە مە, الدە قاۋىپ توندىرە مە؟ وسى سۇراق مەنى ءجيى ويلاندىرادى.
مەن – 11-سىنىپ وقۋشىسىمىن. بولاشاعىمدى جۋرناليستيكا سالاسىمەن بايلانىستىرۋدى ارماندايمىن. اقپاراتپەن جۇمىس ىستەۋ, شىندىقتى ىزدەۋ, قوعامعا وي تاستاۋ – مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ال جي بۇل سالاعا دا اسەر ەتە باستادى: ماقالالار جازۋ, جاڭالىقتاردى شۇعىل تۇردە تاراتۋ, ءتىپتى داۋىس ارقىلى ءماتىن قۇراستىرۋ سياقتى مۇمكىندىكتەر پايدا بولدى. بۇل ءارى قۋانتادى, ءارى ويلاندىرادى.
جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ارقاسىندا عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىندا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىلدى. مىسالى, كۇردەلى اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋ, جەكە وقۋ باعدارلامالارىن قۇراستىرۋ, اۋدارمانى اۆتوماتتاندىرۋ بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاڭا مۇمكىندىكتەردى اشتى. سونداي-اق جي مۇعالىمدەر مەن دارىگەرلەرگە كومەكشى رەتىندە قىزمەت ەتە الادى. بۇل – كەرەمەت جەتىستىك. ءدال سول سياقتى, جۋرناليستيكادا دا دەرەكتەردى تالداۋ, تاقىرىپقا ساي كرەاتيۆ ۇسىنۋ, ءماتىندى قۇرىلىمداۋ سىندى جۇمىستى جىلدام ءارى ءتيىمدى اتقارۋعا بولادى. ياعني جي دۇرىس قولدانىلسا, ادامنىڭ جۇمىسىنا كومەكشى, شابىت كوزى بولا الادى.
الايدا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ دامۋى ادامزاتقا قاۋىپ ءتوندىرۋى دە مۇمكىن. كەيبىر ماماندىقتار جويىلىپ بارادى. مىسالى, call-ورتالىق وپەراتورلارى, اۋدارماشىلار, ءتىپتى كەيبىر جۋرناليستەردىڭ دە ورنىن الگوريتمدەر باسىپ جاتىر. بۇل جۇمىسسىزدىقتى ارتتىرادى. سونىمەن قاتار جي ارقىلى جالعان اقپارات تاراتۋ, فەيك جاڭالىقتار جاساۋ نەمەسە كيبەرشابۋىل ۇيىمداستىرۋ سىندى قاۋىپ تە بار. قولدانۋشى جاۋاپسىز بولسا, بۇل تەحنولوگيا قوعامعا زيان كەلتىرەدى.
ءبىر جاعىنان, جاساندى ينتەللەكت – قۇرال عانا. ونى قالاي قولدانۋ ادامنىڭ وزىنە بايلانىستى. ەگەر ءبىز ونى جاقسىلىققا, دامۋعا جانە كومەككە پايدالانساق, ول بىزگە جاڭا مۇمكىندىك ەسىگىن اشادى. ال ونى باقىلاۋسىز دامىتا بەرسەك, بولاشاقتا قيىندىقتار تۋىنداۋى مۇمكىن. مەنىڭشە, بۇل تەحنولوگيانى توقتاتۋ ەمەس, جۇيەلى تۇردە دامىتۋ جانە باقىلاۋ ماڭىزدى. باستى مىندەت – جي-ءدى ادامعا قىزمەت ەتەتىن دەڭگەيدە ۇستاۋ.
انىعىن ايتقاندا, جاساندى ينتەللەكت – قاۋىپ تە, مۇمكىندىك تە. ول ءبىزدىڭ بولاشاعىمىزدى وزگەرتەتىنى انىق. بىراق بولاشاق بۇگىنگى جاستاردىڭ قولىندا. ءبىز جاۋاپتى, ءبىلىمدى, ىزدەنىمپاز بولساق, جي بىزگە كومەكتەسەدى. ال ەگەر بەيقام قاراساق, ول ءبىزدى باسىپ وزادى. تاڭداۋ وزىمىزدە.
حاديشا پەردەباي
تۇركىستان وبلىسى