سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتىپ, وندا دەپۋتاتتار ماڭىزدى زاڭدار توپتاماسىن قارادى.
سەناتورلار الدىمەن جاڭا سالىق كودەكسىن جانە وعان ىلەسپە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سالىق سالۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قاراپ, تالقىلادى. بۇل زاڭدار مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا بەلگىلەپ بەرگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىمەن ازىرلەنگەن جانە قولايلى بيزنەس-ورتا مەن ينۆەستيتسيالىق احۋال قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. ولار سالىق تولەۋشىلەرگە ەل اۋماعىنداعى ەكونوميكالىق قىزمەتتى جۇرگىزۋ جاعدايلارىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن ايقىندىلىعىنا نەگىزدەلگەن ءوز قىزمەتىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ۇنەمى باسا ءمان بەرىپ كەلەدى. ەكونوميكانىڭ تۇراقتى ءوسۋى سالىق ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى انىق. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋدا بەرگەن تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن فيسكالدى رەتتەۋ ءىسىن قايتا جاڭعىرتۋدى كوزدەيتىن جاڭا سالىق كودەكسى ازىرلەندى. كودەكستىڭ ماقساتى – سالىق جۇيەسىنىڭ ءادىل, ءتيىمدى جانە جاڭا ەكونوميكالىق دامۋ تالاپتارىنا ساي بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ. وسى رەتتە قۇجاتتا ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالاسىندا ديففەرەنتسيالدى سالىق مولشەرلەمەسى قاراستىرىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە, الەۋمەتتىك جانە قوعامدىق ماڭىزى بار جەكەلەگەن سالالاردا جەڭىلدەتىلگەن مولشەرلەمە بەلگىلەندى. سونداي-اق ديففەرەنتسيالدى كورپوراتيۆتىك جانە جەكە تابىس سالىقتارى ەنگىزىلدى. بۇدان بىلاي اسا قىمبات م ۇلىك يەلەرىنە دە ء«سان-سالتاناتقا سالىق» سالىناتىنىن اتاپ وتكەن ءجون», دەدى سپيكەر.
سونىمەن قاتار م.اشىمباەۆ جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ تاعى ءبىر باسىمدىعى سالىق تولەۋشىلەرمەن قارىم-قاتىناستاردىڭ سەرۆيستىك مودەلىنە كوشۋ ەكەنىن ايتتى. ينۆەستورلاردى ىنتالاندىرۋدىڭ قوسىمشا شارالارى جانە تابيعي رەسۋرستارعا سالىق سالۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا جاڭا نورمالار كوزدەلگەن. قۇجاتتا ارنايى سالىق رەجىمدەرى مەن سالىقتىق جەڭىلدىكتەر دە وڭتايلاندىرىلعان.
سەناتورلار زاڭداردا قاراستىرىلعان نورمالاردى كونتسەپتۋالدى تۇرعىدان قولداپ, كودەكسكە بىرقاتار تۇزەتۋ ەنگىزۋدى ۇسىندى.
«پالاتا جاڭا سالىق كودەكسىن قاراۋ بارىسىندا ونىڭ جەكەلەگەن ەرەجەلەرىن مەملەكەتتىڭ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ, سونداي-اق قوعامنىڭ مۇددەسىن ەسكەرە وتىرىپ, قايتا قاراۋدى ۇسىندى. سول ارقىلى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردى, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك, قور نارىعى سۋبەكتىلەرىن جانە ەكونوميكانىڭ باسقا دا سالالارىن قولداۋ كوزدەلگەن. الداعى ۋاقىتتا بۇل قارالعان جاڭا سالىق كودەكسى پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردى تابىستى ىسكە اسىرۋعا, ۇلتتىق ەكونوميكانى سەرپىندى جانە تۇراقتى دامىتۋعا وڭ سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز», دەدى م.اشىمباەۆ.
تالقىلاۋ ناتيجەسىندە سەنات جەكەلەگەن باپتاردىڭ جاڭا رەداكتسياسىن ەسكەرە وتىرىپ, سالىق كودەكسىن جانە وعان ىلەسپە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سالىق سالۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى ماجىلىسكە قايتاردى.
دەپۋتاتتار ەكى وقىلىمدا قاراپ, ماقۇلداعان كەلەسى زاڭ تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى. اتاپ ايتقاندا, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, كاسىپكەرلىك جانە ەكسپورتتىق-كرەديتتىك اگەنتتىكتىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ اشىقتىقتى ارتتىرۋعا جانە كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردى باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە ارنالعان. سونداي-اق كوندومينيۋم وبەكتىسىن باسقارۋدىڭ ەكى نىسانىن ەنگىزۋ, تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسىنىڭ قۇزىرەتتەرىن كەڭەيتۋ جانە جىلىتۋ ماۋسىمىنا ينجەنەرلىك جەلىلەر مەن جابدىقتاردى, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار ءۇشىن ليفتىلەر مەن كوتەرگىشتەردى, ورتكە قارسى جۇيەلەردى باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە باسا ءمان بەرىلدى.
پالاتا وتىرىسىندا «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە (سالىق كودەكسى) جانە ونى قولدانىسقا ەنگىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ دا قارالدى. سەناتورلار قۇجاتتى جەكەلەگەن باپتارعا قاتىستى ۇسىنىستاردىڭ جاڭا رەداكتسياسىمەن ماجىلىسكە قايتاردى. ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەردىڭ نەگىزگى ماقساتى سالىق ساياساتىن جانە سالىق سالۋدىڭ جەكەلەگەن تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ, سونداي-اق جەكە تۇلعالاردىڭ تابىستارى مەن م ۇلىكتەرىن جالپىعا بىردەي دەكلاراتسيالاۋ جۇيەسىن وڭتايلاندىرۋ ەكەنىن ايتا كەتكەن ابزال.
سەنات دەپۋتاتتارى كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى دا قاراپ, ماقۇلدادى. زاڭداعى ماڭىزدى تۇزەتۋدىڭ ءبىرى – كوپپاتەرلى ءۇي مۇلكىنىڭ مەنشىك يەلەرى بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى مەن كوندومينيۋم وبەكتىسىن باسقارۋ سۋبەكتىسى ءۇشىن كوندومينيۋم وبەكتىسىن باسقارۋ جونىندەگى اي سايىنعى جانە جىلدىق ەسەپتەردى ۇسىنۋ مەرزىمدەرىن بۇزعانى ءۇشىن جەكە جاۋاپتىلىق ەنگىزۋ بولدى. بۇدان باسقا, ايىپپۇلدار ءۇيدى باسقارۋدى جۇزەگە اسىراتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعاعا قولدانىلادى دەگەن ەسكەرتپە كوزدەلگەن.