كوكجوتەلگە شالدىعۋ جاعدايلارى ەلىمىزدە ارتقان. جىل باسىنان بەرى 200-دەن استام جاعداي تىركەلىپ, ولاردىڭ باسىم بولىگى 5 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا انىقتالعان. قر دسم سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ باسقارما باسشىسى نۇرشاي ازىمباەۆا بۇل كورسەتكىشتىڭ ۆاكتسينادان باس تارتۋ مەن جوسپارلى ەكپەدەن كەش قالۋ سالدارىنان ۇجىمدىق يممۋنيتەتتىڭ تومەندەۋىمەن بايلانىستى ەكەنىن ايتادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, الەمدە جىل سايىن شامامەن 60 ميلليون ادام كوكجوتەلمەن اۋىرادى.
ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا كوكجوتەلمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ءوسۋى بايقالادى. ماسەلەن, بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى كوكجوتەلدىڭ 203 جاعدايى تىركەلدى, ونىڭ 87% - 5 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا سىرقاتتانۋشىلىق تىركەلدى. كوكجوتەلمەن سىرقاتتانۋشىلىق نەگىزىنەن ۆاكتسيناتسيالانباعان بالالاردىڭ ەسەبىنەن تىركەلەدى (90% - دان استام).
«كوكجوتەل جاعدايلارىنىڭ ءوسۋى جوسپارلى ۆاكتسيناتسيانى وتكىزىپ الۋ جانە ۆاكتسيناتسيادان باس تارتۋ سەبەبىنەن ۇجىمدىق يممۋنيتەتىنىڭ تومەندەۋىمەن بايلانىستى», دەيدى باسقارما باسشىسى.
كوكجوتەل – جەدەل رەسپيراتورلىق باكتەريالىق ينفەكتسيا, ول Bordetella pertussis تاياقشاسىنان تۋىندايدى جانە اۋا تامشىلارى ارقىلى, جوتەلگەندە, تۇشكىرگەندە, ناۋقاس سويلەسكەندە تارالادى.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, كوكجوتەلگە ءومىردىڭ العاشقى ايلارىنداعى بالالارعا اسىرەسە قيىن.
«الدىمەن بالادا جالپى سۋىقتىڭ بەلگىلەرى پايدا بولادى: مۇرىننان سۋ اعۋ, تەمپەراتۋرانىڭ كوتەرىلۋى, قالىپتى جوتەل. جوتەل كۇشەيىپ, بىرنەشە رەت قايتالانادى. مۇنداي السىرەتەتىن جوتەل شابۋىلدارى كەزىندە ميدىڭ قان اينالىمىنىڭ بۇزىلۋى, وتتەگىنىڭ اشىعۋى پايدا بولادى, ناتيجەسىندە پسيحيكانىڭ بۇزىلۋى جانە ءارتۇرلى دارەجەدەگى اقىل-وي كەمىستىگى پايدا بولادى», دەيدى نۇرشاي ازىمباەۆا.
ايتا كەتكەن ءجون, كوكجوتەل وكپەنىڭ قابىنۋى (پنەۆمونيا), ميدىڭ زاقىمدانۋى سياقتى اسقىنۋلارمەن قاۋىپتى. كوكجوتەلمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ەمدەۋگە ارنالعان ارنايى ءدارى-دارمەكتەر جوق.
«كوكجوتەلدەن جانە بالالارداعى اۋرۋدىڭ اۋىر ءتۇرىنىڭ دامۋ قاۋپىنەن قورعاۋدىڭ جالعىز سەنىمدى جانە ءتيىمدى ءادىسى – ۆاكتسيناتسيا. تەك ۆاكتسيناتسيا بالانى اۋرۋدان ساقتاي الادى. سيرەك جاعدايلاردا ۆاكتسيناتسيالانعان بالالاردا كوكجوتەل پايدا بولسا دا, اۋرۋدىڭ اعىمى ۆاكتسيناتسيالانباعاندارعا قاراعاندا بىرنەشە ەسە جەڭىل جانە اسقىنۋسىز وتەدى», دەيدى مامان.
ەلىمىزدە كوكجوتەلدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ارالاس ۆاكتسينا پايدالانىلادى, ۇلتتىق پروفيلاكتيكالىق ەگۋ كۇنتىزبەسىنە سايكەس يممۋنداۋ ديفتەرياعا, سىرەسپەگە, "ۆ" گەپاتيتىنە, گەموفيلدى ينفەكتسياعا جانە پوليوميەليتكە قارسى ءبىر مەزگىلدە 2 ايدان باستاپ (2, 3 جانە 4 ايدا) بالالارعا ءۇش رەت جۇرگىزىلەدى. سونداي-اق, 1,5 جانە 6 جاستاعى كوكجوتەلگە قارسى رەۆاكتسيناتسيا جۇرگىزىلەدى, بۇل بالالىق شاقتا كوكجوتەلدەن قورعانۋ ۇزاقتىعىن قامتاماسىز ەتەدى.
ۆاكتسيناتسيالانباعان ادامنىڭ اۋرۋى كەزىندە ينفەكتسيا اۋىر تۇرىندە, مۇگەدەكتىككە جانە ولىمگە اكەلۋى مۇمكىن اسقىنۋلارمەن جۇرەدى.
سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ باسشىسى كوكجوتەلمەن ينفەكتسيانىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كەلەسى جولداردى ۇسىندى:
- اۋرۋدى تىركەۋ كەزەڭىندە ادامدار كوپ جينالاتىن ورىندارعا (ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى, كينوتەاترلار, حقكو جانە ت. ب.) بارۋدى شەكتەۋ;
- كوكجوتەلگە ءتان بەلگىلەرى بار (جوتەل, تەمپەراتۋرا, مۇرىننان سۋ اعۋ) ناۋقاس ادامدارمەن بايلانىستا بولۋدان اۋلاق بولۋ;
- بولمەنى ءجيى جەلدەتىپ, ۇنەمى ىلعالدى تازالاپ وتىرۋ;- جوتەلگەندە اۋىزدى جابۋ;
- قولدى سابىنمەن ءجيى جۋ, اسىرەسە قوعامدىق ورىنداردا, كولىككە وتىرعاندا;
- مەديتسينالىق ۇيىمدا ەكپە الۋ جونىندە شارالار قابىلداۋ;
- اسقىنۋلاردى بولدىرماۋ جانە اينالاسىنداعىلارعا جۇقتىرماۋ, ءوزىن-ءوزى ەمدەمەۋ, دارىگەردىڭ نۇسقاۋى بويىنشا عانا ەم قابىلداۋ ءۇشىن اۋرۋ پايدا بولعان كەزدە ۋاقتىلى مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنۋ;
- اتا-انالارعا اۋرۋ بەلگىلەرى بار بالالاردى ۇيىمداسقان ۇجىمدارعا, مەكتەپتەرگە جانە مەكتەپكە دەيىنگى بالالار ۇيىمدارىنا جىبەرمەۋ;
- ەگەر بالاڭىزدا ۆاكتسيناتسيا بولماسا قوناقتارعا بارۋدى شەكتەۋ .