الماتىداعى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ەلدى-مەكەندەردەگى تۇرعىندارعا قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى مەن قازاقستان-رەسەي مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بىرقاتار سالا ماماندارى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىپ, تەگىن ءدارى-دارمەك تاراتتى. قالالىق مەديتسينالىق كوللەدج ستۋدەنتتەرى مەن وقىتۋشىلارى, مەدبيكەلەردەن قۇرالعان ەرىكتى ۆولونتەرلەر 500 اۋلانى ارالاپ, وقيعا ورنىندا تۋىنداۋى مۇمكىن ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا اقپاراتتىق نۇسقاۋلىقتار تاراتىپ, مەديتسينالىق كومەكتى قاجەت ەتەتىن تۇرعىندارعا دارىگەرلىك كومەك ۇيىمداستىردى.
اپات ايتىپ كەلمەيدى دەگەن. مىنە, بىرنەشە كۇننەن بەرى الماتى قالاسىنىڭ ناۋرىزباي اۋدانىنداعى قاراعايلى, تاۋسامالى, قۇرامىس جانە الاتاۋ اۋدانىنداعى العاباس ەلدى مەكەندەرىندە بولعان سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن تۇرعىنداردان مازا كەتىپ, ابىرجۋلى. ەڭ باستىسى – ادام شىعىنى جوق. دەگەنمەن, مۇنداي تابيعي اپات كەزىندە ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ, سونداي-اق, سترەسس, پسيحيكاعا كۇش ءتۇسكەندە بۇرىنعى سوزىلمالى دەرتتەردىڭ دەندەۋىنە اكەلۋى مۇمكىن. وسىنداي جاعدايدى بولدىرماۋدى الدىن الا ەسكەرگەن قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باستاماسىمەن قازاقستان-رەسەي مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جەتەكشى ماماندارى بىرلەسىپ, ينفەكتسيونيست, تراۆماتولوگ, حيرۋرگ, كارديولوگ, پسيحولوگ, پەدياتر دارىگەرلەر كومانداسىن جاساقتاپ, حالىقتى تولىق اقپاراتتاندىرۋمەن قاتار, ەكى مىڭعا جۋىق تاسقىننان زارداپ شەككەندەردىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەرۋدى ماقسات ەتىپ قويدى. ول ءۇشىن اۋىلدىق امبۋلاتورلىق پۋنكتتە تۇرعىندار كاسىبي جەتەكشى ماماندارعا تەگىن قارالىپ, قاجەتتى كەڭەستەرىن السا, ارنايى جابدىقتالعان جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەندە دە مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلىپ, دياگنوزى انىقتالعان جاعدايدا تەگىن قاجەتتى ءدارى-دارمەكپەن تولىق كولەمدە قامتاماسىز ەتىلدى.
– توتەنشە جاعداي ورىن العان كەزدەن باستاپ قالانىڭ مەديتسينالىق قاۋىمداستىعى اياعىنان تىك تۇرىپ قىزمەت كورسەتىپ جاتىر, – دەدى جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا الماتى قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانات قاسىمجانوۆا. – سۋ تاسقىنى كەزىندە 20 ءموبيلدى جەدەل مەديتسينالىق جاردەم بريگادالارى كومەككە كەلىپ, وقيعا بولعان كۇنى ولاردىڭ اراسىندا 20 ناۋقاس №7 قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحاناعا جەتكىزىلدى. ولاردىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى جەتەۋى اۋرۋحاناعا جاتقىزىلدى. قازىرگى كەزدە اۋرۋحانادا 6 ناۋقاس ەم قابىلداپ, قالعاندارى دەنساۋلىعىنىڭ جاقسارۋىنا بايلانىستى وتباسىنا ورالدى. ەكى اياعىنا وپەراتسيا جاسالعان 1 ناۋقاستىڭ دا دەنساۋلىعى قالىپتى. بۇگىندە اۋداندا قۇرىلعان ەكى شتابتىڭ ارقايسىسىندا كۇندەلىكتى ءبىر بريگادادان كەزەكشىلىك ەتۋدە. بۇگىن قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسە وسىنداي اكتسيا ۇيىمداستىرىپ جاتىرمىز.
ادەتتە, تابيعي اپات بولعان جەرلەردە ديزەنتەريا, تۇماۋ سياقتى جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ وشاعى پايدا بولۋى مۇمكىن. بۇگىن الماتىدا ونداي كورىنىس بايقالمايدى. مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, قالالىق فارماتسەۆتيكا قاۋىمداستىعىنا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. 1 ملن. تەڭگەگە گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە ەڭ قاجەتتى دەگەن ءدارى-دارمەك بەردى.
سونداي-اق, قالانىڭ باس دارىگەرى قالانىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى تاسقىننان زارداپ شەككەن تۇرعىندارعا ماتەريالدىق كومەك رەتىندە ءبىر كۇندىك جالاقىسىن اۋدارۋدا ەكەنىن ايتتى. قازىرگى تاڭدا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا قاراستى 83 ۆەدومستۆولىق مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ 40 مەكەمەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «جاڭا الاتاۋ» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ ەسەپشوتىنا 14,4 ملن. تەڭگە اۋدارعان, قالعان مەكەمەلەر اپتا سوڭىنا دەيىن وسى باستامانى قولداماق كورىنەدى.
– ءبىز سۋدىڭ تاسىعانىن تۇنگى ساعات ەكىلەردە بىلدىك, – دەدى ءوزىن قاراعايلى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى دەپ تانىستىرعان كەيۋانا بالاحانىم احمەتوۆا. – ەلدەن اينالايىن, وتباسىمىزدى ۇيدەن شىعۋعا جاردەمدەستى. ءۇيىمىز قۇلاماعانمەن, ءىشى, جەرتولە سۋعا تولدى. قورشاۋىن, قورا-قوپسىنى الىپ كەتتى. بالامنىڭ اياعى سىندى. باعىمىزعا شىعار, ءبىزدىڭ اۋىلىمىز قالاعا قوسىلىپ, جاقىن جەردەن دارىگەرلەر, اسكەري ساربازدار, كۋرسانتتار, اۋىلداستار – بارلىعى كومەكتەرىن كورسەتتى. اكىمدەرگە دە ريزامىز. ءبارى جاردەم بەردى. دارىگەرلەر ديزەنفەكتسيا جاساپ, ەكى-ءۇش كۇن ءجۇردى. اۋىلدىڭ دارىگەرلەرى, ءتىپتى, جاعدايىمىزدى ءبىلىپ, ۇيدەن شىقپايدى دەۋگە بولادى. اۋىلدىڭ حالقىنا راحمەت, قازاق, ۇيعىر دەيسىز بە, كۇندە ءۇش مەزگىل تاماق بەرۋدە. بىزدەر 1944 جىلى سولاقاي ساياساتتىڭ قۇربانى بولىپ, وسى قاسيەتتى جەرگە كەلگەنبىز. قازاق حالقىنا ريزامىز. جاستارعا ءومىر بەرسىن. قازاقستانعا تىنىشتىق, جەردىڭ تامىرىنا مىقتىلىق بەرسىن.
ال قاراعايلىدا 1956 جىلدان تۇراتىن سۆەتلانا ناسىروۆا جۋرناليستەر ارقىلى اپات بولعاننان بەرى ۇلكەن كومەك كورسەتىپ جاتقانىن الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگىنە شىن جۇرەكتەن ريزاشىلىعىن بىلدىرگىسى كەلەتىنىن جەتكىزدى. «مەديكتەرگە ەرەكشە راحمەتىمدى ايتقىم كەلەدى. ءبىرىنشى كۇننەن كەلىپ, اۋلالاردى تەكسەرىپ, مەديتسينالىق كومەكتەرىن كورسەتىپ, تەگىن ءدارى-دارمەكتەرىن تاراتىپ جاتتى. ال بۇگىنگى اكتسيادا جەتەكشى مامانداردىڭ كومەگىمەن مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتتىك. ءوز باسىم كارديولوگقا كورىنىپ, كەڭەس, تەگىن ءدارى-دارمەك الدىم», – دەدى ول.
ناۋرىزباي اۋدانى اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, 1531 ادام تۇراتىن 475 باسپانا, ال الاتاۋ اۋدانى اكىمدىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, 497 ادام تۇراتىن 121 ءۇي زاقىمدانعان. توتەنشە جاعداي ورىن العان كەزدەن باستاپ «تاۋسامالى» دارىگەرلىك امبۋلاتورياسى مەن №25 قالالىق ەمحانا قىزمەتكەرلەرىنەن مەديتسينالىق بريگادالار جاساقتالعان. تۇرعىنداردىڭ باسىم بولىگى باس اۋرۋى, ارتەريالىق گيپەرتونيا, جەدەل رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيا سياقتى اۋرۋ تۇرلەرىنە شاعىمدانعاندىعى انىقتالعان.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى وبلىسى.