بالالار كوپ قولدانعان قوسىمشا بەلگىلى بولدى

Kaspersky Safe Kids قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 2025 جىلدىڭ العاشقى ءۇش ايىندا بالالار كوبىنەسە مەسسەندجەرلەر, قىسقا ۆيدەولار كورۋگە ارنالعان قوسىمشالار مەن  ويىن سەرۆيستەرىندە ۋاقىت وتكىزگەن. ولاردىڭ اراسىندا العاشقى ورىندا YouTube تۇر. بالالار ەڭ كوپ قولداناتىن ون قوسىمشانىڭ ىشىندە ءدال وسى پلاتفورمادا وتكىزگەن ۋاقىت 30%-دى قۇرايدى. ەكىنشى ورىندا — TikTok (16%), ال ءۇشىنشى ورىندا — WhatsApp (14%). سونىمەن قاتار العاشقى وندىقتىڭ قاتارىندا Roblox, Agent+, Telegram, Brawl Stars, Chrome, YouTube Kids جانە Instagram بار.

Kaspersky زەرتحاناسى ساراپشىلارىنىڭ انىقتاۋىنشا, بالالاردىڭ وسى قىزىعۋشىلىعىن بىلگەن الاياقتار اتالعان قوسىمشالاردى ءوز سحەمالارىندا بەلسەندى قولداناتىنىن ەسكەرتەدى. شابۋىلدار كوبىنەسە مەسسەندجەرلەر مەن الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى جۇزەگە اسادى. بىراق زياندى كونتەنتكە باسقا پلاتفورمالاردا دا تاپ بولۋ ىقتيمالدىعى جوعارى — مىسالى, ۆيدەولاردىڭ پىكىرلەرىندە نەمەسە وقۋشىلار اراسىندا تانىمال ويىن فورۋمدارىندا.

ماماندار اتا-انالار مەن بالالار الدانىپ قالاتىن قاۋىپتى الاياقتىق تاسىلدەردى اتاپ كورسەتتى.

العاشقىسى, اككاۋنتتاردى جالعا بەرۋ جانە بانك كارتالارىن ساتۋ. مەسسەندجەرلەردە, الەۋمەتتىك جەلىلەردە نەمەسە  ونلاين ويىندار پلاتفورمالارىندا  الاياقتار جاسوسپىرىمگە «اقشا تابۋدى» ۇسىنىپ, مەسسەندجەردەگى پايدالانىلمايتىن اككاۋنت نەمەسە بانك كارتاسىن قولدانۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتۋى مۇمكىن. كەي جاعدايدا جاڭا كارتا اشۋدى سۇرايدى. بىراق مۇنداي ۇسىنىستار وتە قاۋىپتى, ويتكەنى الاياقتار بۇل اككاۋنتتار مەن كارتالاردى زاڭسىز ارەكەتتەرگە پايدالانادى. اتا-انالار اككاۋنت نەمەسە كارتا ارقىلى جاسالعان ارەكەتتەر ءۇشىن كارتا يەسى جاۋاپتى بولاتىنىن بالاسىنا ءتۇسىندىرۋى كەرەك.

ەكىنشىسى, اتا-انانىڭ اقشاسى مەن جەكە دەرەكتەرىن ۇرلاۋ. كەي بالالار ينتەرنەتتە جەكە اقپاراتتى اشىق بولىسۋگە بەيىم. الاياقتار وسىنداي مالىمەتتەردى پايدالانىپ, ەرەسەكتەرگە شابۋىل جاساي الادى. ايتالىق, فيشينگتىك حابارلاما جىبەرىپ نەمەسە الەۋمەتتىك ينجەنەريا ءادىسى «اڭىز» ويلاپ تابۋى مۇمكىن. 

ءۇشىنشىسى, قاۋىپتى چەللەندجدەر. بۇل – بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ءۇشىن ءالى دە ۇلكەن قاۋىپ. سوڭعى كەزدە مۇنداي چەللەندجدەرگە تارتۋ جولدارى سان ءتۇرلى. الاياقتار بالانى قاۋىپتى ارەكەتتەر  جاساۋعا ماجبۇرلەۋ ءۇشىن, جەكە سۋرەتتەرى مەن ۆيدەولارىن كوپشىلىككە جاريا ەتەمىن دەپ قورقىتۋى مۇمكىن. ولار ء«السىز ەمەس ەكەنىڭدى دالەلدە», «قادام جاسا – مازالامايمىز» سياقتى سوزدەرمەن, ءجاسوسپىرىمنىڭ اتىنان جالعان اككاۋنتتار نەمەسە توپتار قۇرىپ, پسيحولوگيالىق قىسىم جاساۋى مۇمكىن.

Kaspersky زەرتحاناسى, بالالاردىڭ ونلاين قاۋىپسىزدىگى باعىتىنىڭ جەتەكشىسى اندرەي سيدەنكونىڭ ايتۋىنشا  الاياقتار ترەندتەردى مۇقيات باقىلاپ, ءارتۇرلى تانىمال قوسىمشالار مەن سەرۆيستەردى ءوز پايداسىنا قولدانادى.

«ولاردىڭ سحەمالارىن كەيدە ەرەسەكتەردىڭ ءوزى تۇسىنە بەرمەيدى, ال جاسوسپىرىمدەر ءتىپتى دە وسال. اسىرەسە, ەمتيحان كەزىندە كۇيزەلىس كۇشەيىپ, اقپاراتتى مۇقيات تەكسەرۋگە مۇرشالارى بولماي قالۋى مۇمكىن. سول سەبەپتى, اتا-انالار بالالارمەن ونلاين قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ۇنەمى تالقىلاپ, ينتەرنەتتەگى قاۋىپتەر تۋرالى اشىق ايتۋى قاجەت. ەڭ ماڭىزدىسى — بالا قانداي دا ءبىر قيىن جاعدايعا تاپ بولسا, ونى جاسىرىپ قالماي, ۇلكەندەرگە ايتا الاتىنىن, ءوزىن ءاردايىم قولدايتىنىن ءبىلۋى كەرەك. بۇل اسىرەسە كيبەربۋللينگكە نەمەسە قاۋىپتى چەللەندجدەرگە قاتىسۋعا ءماجبۇر بولعان جاعدايدا اسا ماڭىزدى», دەيدى ول.