ۇكىمەتتە ءورت قاۋپى جوعارى كەزەڭگە دايىندىق ماسەلەسى قارالدى

ءىرى ورتتەردى بولدىرماۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ, تجم بولىمشەلەرىنىڭ ءورت قاۋپى جوعارى كەزەڭگە دايىندىعى تۋرالى توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى شىڭعىس ءارىنوۆ, عارىشتىق مونيتورينگ جانە ورتتەردى بولجاۋ جۇيەلەرى جونىندەگى جۇمىس تۋرالى – تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ باياندادى.

ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ اۋدانى 31 ملن گا قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە ورمانمەن جابىلعان – 13,9 ملن گا. بۇگىندە ەلىمىزدە ورمان ورتتەرىن ەرتە انىقتاۋ جۇيەلەرىمەن قامتۋ 1,3 ملن گا قۇرايدى. جىل باسىنان بەرى جالپى اۋدانى 4,4 مىڭ گەكتاردان اساتىن 25 ءورت تىركەلدى.

ەرلان نىسانباەۆ ورمان شارۋاشىلىقتارىنىڭ بيىلعى جىلدىڭ ءورت قاۋپى جوعارى كەزەڭىنە دايىندىق دارەجەسىنە جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى باياندادى. بيىل 10 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا اقتوبە, اتىراۋ, شىعىس قازاقستان, جامبىل, باتىس قازاقستان, قوستاناي, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان جانە تۇركىستان وبلىستارىنىڭ ورمان مەكەمەلەرى, سونداي-اق «سەمەي ورمانى» رەزەرۆاتى دايىن بولمادى. وبلىس اكىمدىكتەرىنە انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋعا جانە تەحنيكانى تولىق جاۋىنگەرلىك دايارلىققا كەلتىرۋگە ۇسىنىستار جولداندى.

پرەمەر-مينيستر اكىمدىكتەردىڭ نازارىن ورتتەردى ءسوندىرۋ كەزىندە جەدەل دەن قويۋ جانە ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءىس-قيمىلدارىنىڭ جاڭا الگوريتمىن ورىنداۋ قاجەتتىگىنە اۋداردى.

وسى ەرەجەلەردى ساقتاماۋىنا بايلانىستى پاۆلودار وبلىسى مەن اباي وبلىسىنىڭ جاۋاپتى ۆەدومستۆولارىنا بيىلعى جىلدىڭ العاشقى ورتتەرى كەزىندە ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنە, تجم جانە ءىىم-گە ءتيىستى شارالار قابىلداپ, جازا قولدانۋ ارقىلى تەرگەۋ جۇرگىزۋ تاپسىرىلدى.

ولجاس بەكتەنوۆ قازگيدرومەتتىڭ ىستىق جانە قۇرعاق جاز تۋرالى بولجامىن ەسكەرە وتىرىپ, ءورت قاۋپى جوعارى كەزەڭدەگى بارلىق قىزمەتتەردىڭ جەدەل جانە ۇيلەستىرىلگەن جۇمىسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ماۋسىمعا دايىندىق جۇمىستارىن جانداندىرۋ قاجەت ايماقتار اتالدى.

«تەكسەرىس كورسەتكەندەي, تابيعي ورتتەردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى بارلىق وڭىردە بىردەي ءتيىستى دەڭگەيدە ىسكە اسىرىلىپ وتىرعان جوق. جامبىل, قوستاناي, تۇركىستان, اقتوبە, قاراعاندى, اباي, جەتىسۋ جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ اينالاسىنان مينەرالدى بەلدەۋ جاساۋ جۇمىستارى باستالماعان. دالالى جەرلەردە, ورماندا ءورت شىعاتىن بولسا, بۇل اۋىلدارعا تىكەلەي قاۋىپ تونەدى. باتىس قازاقستان, قوستاناي, قاراعاندى, ۇلىتاۋ وبلىستارىندا ەلدى مەكەندەردىڭ اۋماعىن قۋراعان شوپتەر مەن قوقىستاردان تازارتۋ جۇمىستارى ءالى كۇنگە دەيىن جۇرگىزىلمەگەن. ودان بولەك, اقتوبە, پاۆلودار, قىزىلوردا, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, قوستاناي, تۇركىستان, سولتۇستىك قازاقستان جانە جامبىل وبلىستارىنىڭ ورمان مەكەمەلەرى ءورت قاۋپى جوعارى كەزەڭگە دايىن ەمەس. وسىعان بايلانىستى ءوڭىر اكىمدەرىنە بيىلعى ماۋسىمعا دايىندىق جۇمىستارىن كۇشەيتۋدى جانە بۇل ماسەلەنى تىكەلەي باقىلاۋعا الۋدى تاپسىرامىن»,  دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر بىرقاتار مىندەتتەر جۇكتەدى. توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنە ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىمەن جانە باسقا دا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, مامىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن تابيعي ورتكە قارسى رەسپۋبليكالىق كوماندالىق-شتابتىق وقۋ-جاتتىعۋلارىن وتكىزۋدى تاپسىردى.

«وقۋ-جاتتىعۋلاردا ترانسشەكارالىق ءورتتى ءسوندىرۋ جانە كورشى مەملەكەتتەردىڭ قىزمەتتەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىن پىسىقتاۋ كەرەك. ءورت قاۋپى جوعارى وڭىرلەردە مەملەكەتتىك اۆياتسيانىڭ ءورت سوندىرۋگە ارنالعان تىكۇشاقتارىنىڭ كەزەكشىلىگىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىن قاراڭىزدار. ورمان القاپتارى مەن اشىق جەرلەردى شولىپ شىعۋ ءۇشىن ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن پايدالانۋ كەرەك», — دەدى ولجاس بەكتەنوۆ. 

ەكولوگيا مينيسترلىگى اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ تابيعات قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىن ءارى قاراي جاراقتاندىرۋ جونىندەگى جۇمىستى جالعاستىرادى. سونداي-اق تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىمەن, «قازاقتەلەكوم» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, ءورتتى ەرتە انىقتاۋ جانە ورتتەردىڭ ءورشۋ جاعدايىن, ونى ءسوندىرۋ الگوريتمدەرىن مودەلدەۋ جۇيەلەرىنىڭ قامتۋ اۋقىمىن ۇلعايتادى. ءتيىستى جوسپار-كەستەنى ازىرلەۋ جانە ونى ۇكىمەتتە بەكىتۋ, ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى.

اكىمدىكتەردىڭ الدىنا ەلدى مەكەندەردە ءورت ءسوندىرۋ بەكەتتەرى مەن ەرىكتى ورتكە قارسى قۇرالىمداردى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرۋ مىندەتى قويىلدى. وڭىرلەردە اۋە كەمەلەرىن تارتۋ ءۇشىن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنىڭ قاجەتتى قورلارىن قامتاماسىز ەتۋ, ءورت ءسوندىرۋ كولىكتەرى مەن تىكۇشاقتارعا قاجەتتى سۋ كوزدەرىن دايىنداۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى. ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرىن بيىلعى 10 مامىرعا دەيىن شەشۋ تاپسىرىلدى.

ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ءورت قاۋپى جوعارى كەزەڭدە ورمان القاپتارىندا دەمالۋعا تىيىم سالۋ جونىندە شارالار قابىلداۋى, رەيدتەر مەن باقىلاۋ جۇرگىزۋ كەستەسىن جاساۋى قاجەت. ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن بۇزعانداردىڭ بارلىعىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ مىندەتى قويىلدى.

توتەنشە جاعدايلار, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىكتەرىنە, اكىمدىكتەرگە ەل اراسىندا ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن ساقتاۋ تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋ تاپسىرىلدى.