ليۆاندا ورنالاسقان ICARDA گەنەتيكالىق بانكىنەن جابايى وسىمدىكتەردىڭ گەنەتيكالىق رەسۋرستارىنىڭ قورى ەلگە قايتارىلدى. بۇل ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ بيولوگيالىق ارتۇرلىلىگىن قالپىنا كەلتىرىپ, ساقتاۋعا وراسان زور كومەك بولدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ەلگە اتالعان وسىمدىكتەردىڭ 98 جابايى ءتۇرى جەتكىزىلدى. ولاردىڭ 37 ۇلگىسى - ءداندى داقىلدار, 37-ءسى مال ازىقتىق داقىلدار جانە 24-ءى بۇرشاق تۇقىمداس داقىلدار. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمىنىڭ (اقيۇ) ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە رەپاترياتسيا تولىقتاي ICARDA تاراپىنان قارجىلاندىرىلىپ, بارلىق لوگيستيكالىق جانە فيتوسانيتارلىق تالاپتار ساقتالعان. بۇل جۇمىس قازاقستان مەن ليۆاننىڭ زاڭناماسىنا سايكەس يمپورتتىق سەرتيفيكاتپەن جۇزەگە اسىرىلدى. ال جابايى وسىمدىكتەر ءتۇرىن ەلگە قايتارۋ اقيۇ مەن قۇرعاق ايماقتاردا اۋىل شارۋاشىلىعىن زەرتتەۋ جونىندەگى حالىقارالىق ورتالىقپەن (ICARDA) ىنتىماقتاستىعىنىڭ ناتيجەسىندە قول جەتكىزىلدى.
-ءبىزدىڭ عالىمدار تۋنيستەگى ICARDA گەنەتيكالىق بانكىنە عىلىمي ساپارمەن كەلگەن ەدى. وسى ساپار كەزىندە ماماندار ICARDA جاھاندىق قورلارىندا ساقتالعان 552 وتاندىق تەكتى ۇلگىلەردى انىقتادى. ولاردىڭ قاتارىندا ءتۇرلى بيداي, ارپا, نوقات, بۇرشاق جانە باسقا داقىل تۇرلەرى بار. كوپتەگەن ۇلگىلەر بۇرىن ICARDA مەن ن.ي.ۆاۆيلوۆ اتىنداعى وسىمدىكتەردىڭ گەنەتيكالىق رەسۋرستارى ينستيتۋتى اراسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا ساقتالىپ كەلگەن, - دەدى ازىق- ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمى باس ديرەكتورى بەرىك ارىن.
بەرىك ارىننىڭ ايتۋىنشا ساپاردان كەيىن ICARDA گەنەتيكالىق بانكىنىڭ باسشىسى, اعا عىلىمي قىزمەتكەر, دوكتور ماريانا يازبەكتىڭ كومەگىمەن ەل ساراپشىلارى ICARDA جۇيەسى ارقىلى رەپاترياتسياعا رەسمي ءوتىنىش جىبەرگەن. جىل باسىندا ICARDA بۇل ۇلگىلەردىڭ ەلىمىزگە تيەسىلى ەكەنىن مويىنداي وتىرىپ, ولاردى ەشقانداي شارتسىز قايتارىپ بەرۋگە كەلىسىم بەرگەن. وسىلايشا جابايى داقىلداردىڭ ءبىرىنشى لەگى ەلگە جەتكىزىلدى. ال ەكىنشى لەكپەن جۋىق ارادا ICARDA-نىڭ ماروككوداعى گەنەتيكالىق بانكىنەن سۇرىپتاۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن وسىرىلەتىن ماڭىزدى داقىل ۇلگىلەرى ەلگە تاسىمالدانادى. اقيۇ باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا قازىر ICARDA ماماندارى سوڭعى جىبەرىلەتىن ۇلگىلەردىڭ ناقتى سانىن انىقتاپ جاتىر.
بۇل اقيۇ-نىڭ مۇشە مەملەكەتتەرگە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ, گەنەتيكالىق رەسۋرستارعا قول جەتكىزۋ, ۇلتتىق گەنەتيكالىق بانك جۇيەلەرىن دامىتۋ جانە تۇراقتى اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ ماقساتىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان جۇمىسىنىڭ ءبىر كورىنىسى.