پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ بولەكشە بەينەسىنە بالاما بولارلىق ادەبي وبرازدى كوپتەن بەرى ىزدەپ, ويلانىپ-تولعانىپ ءجۇر ەدىم. ءساتى ەندى تۇسكەن سياقتى. ونىڭ جايى بىلاي بولدى.
اسقاربەك مەدەۋبەكوۆ ەكەۋمىز بۇدان بەس-التى جىل بۇرىن ءبىر تۋىستىڭ ۇيىندە قوناقتا بولعان ەكەنبىز. ورتا بويلى, جۇمىر دەنەلى, كەڭ يىقتى, جوتالى قىر مۇرىندى, قاراتورى ءوڭدى جىگىتتى مەن ۇمىتىڭقىراپ قالىپپىن.
– سول جولى ايتقان كەيبىر وي-پىكىرىڭىز ۇناعان ەدى, – دەپ اماندىق-ەسەندىك بىلىسكەننەن كەيىن ول ءوز شارۋاسىن ايتتى.
– ە, دۇرىس. قارسى بولماساڭىز مىنا كوشەنىڭ ارعى بەتىندەگى كافەگە بارىپ, تاماقتانا وتىرىپ اڭگىمەلەسcەك.
– جارايدى.
ەكەۋمىز مۇنتازداي تازا, كەڭ دە جارىق كافەگە ەندىك. تۇسكى اس مەزگىلىنە ءالى ەرتە ەدى. سودان با, كافە ىشىندە بىزدەن باسقا ەشكىم كوزگە شالىنا قويمادى. وڭاشالاۋ ۇستەل جانىنداعى ورىندىقتارعا جايعاسىپ, ءبىر-بىرىمىزگە قارسى قاراپ, شۇيىركەلەسە باستادىق.
اسقاربەك ءبىراز جىل شىمكەنتتەگى اتاقتى قورعاسىن زاۋىتىندا ينجەنەر بولىپ ىستەپتى. كەڭەس وكىمەتى ىدىراعان سوڭ, تۇلكىباس اۋدانىنداعى تۋعان اۋىلى كەلتە ماشاتتا جاتتىقتىرۋشىلىق جۇمىسپەن اينالىسىپ, اۋىل جاستارىن بوكسقا باۋلىپتى.
– بوكس ونەرىنەن حابارىڭ بار ەكەن عوي؟ – دەگەن ماعان:
– جاس كەزىمدە بوكسەر بولعانمىن, – دەپ جۇمساق جىميدى. ول ءوز ومىرىنەن ءبىراز سىر شەرتە كەلىپ:
– كەزىندە كوپ قيىندىق كورگەن, ءتىپتى, كەيدە ىشەر تاماعى دا بولماعان, سوندا دا جاسۋ, مۇڭ شاعۋ دەگەندى بىلمەي ىزدەنگەن, 1992 جىلى 46 جاسىندا ومىردەن وزعان سۋرەتشى باتىر وتەپتىڭ تۋىندىلارى تۋرالى وزىڭىزبەن وي بولىسكىم كەلدى, – دەپ توقتالماي ۇزاق سويلەدى. داۋىسى اۋەزدى, ويىن ءدال دە جيناقى جەتكىزەدى ەكەن.
اسقاربەكتىڭ ايتقانىنان ۇققانىم, شىمكەنت قالاسىنىڭ ءبىر كوشەسى مەن ونەر مەكتەبى باتىر وتەپ اتىمەن اتالىپتى, ونىڭ تۋىندىلارىنا ارنالىپ ونەر مەكتەبىنەن مۇراجاي اشىلىپتى.
– باتىر وتەپتىڭ «تۇركى داستان» اتتى سۋرەتى «ءومىردىڭ وزگەرەتىنىن, ءبارى ادامنىڭ وزىنە بايلانىستى ەكەنىن, تەك قانا العا, جاقسىلىققا ۇمتىلۋ كەرەگىن, كىم دە كىم شىنايى ءومىر زاڭدىلىعىمەن ساناسپاسا, قيىن جاعدايعا ۇشىرايتىنىن العا جايادى. سۋرەتتەگى قىلىش – يماندىلىق, ساداق – اقىل, نايزا – كوكىرەكتىڭ تازالىعى. ادامدار بەس قارۋىن – بەس سەزىمىن شىڭداۋى كەرەك. قازاقتىڭ بەس قارۋىڭ ساي بولسىن دەگەنى – بەس سەزىمىڭ ساي بولسىن دەگەنى. دۇنيە – كەزەك, ءبارى قايتا اينالىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ اتا-بابامىزدىڭ سالت-داستۇرىندە, ادەت-عۇرپىندا ەشقانداي وتىرىك جوق. وتىرىك – ءتىرى ولىك دەگەن ءسوز.
بىزدە اۆتومات, پۋلەمەت, زەڭبىرەك بولعان ەمەس. قازاقتىڭ قارۋى – اقىل مەن يمان. سوندىقتان ءبىزدىڭ ومىرىمىزدە رۋحاني دامۋ, سانانىڭ دامۋى ەرەكشە ورىن العان. مۇنى سۋرەتشى گۇل بەينەسى ارقىلى بەينەلەگەن. گۇل – ماڭگىلىك ءومىر. سۋرەتتەگى قورقىت اتانىڭ اق قوبىزى – تىرشىلىكتىڭ ويانۋىن بىلدىرەدى. ءبىز قازىر ويانىپ جاتىرمىز. مىنا كوگەرشىندەر جەردىڭ ويانۋىنىڭ حابارشىلارى. قىز – قىدىر, جاڭا ءومىردىڭ كەلۋىنىڭ كورىنىسى. توڭكەرىلىپ جاتقان قازان – قازىنامىز. مىناۋ سەمسەر – سەرت. ءبىز سوعىسىپ, اتا-بابامىزدىڭ سالت-ءداستۇرىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋىمىز كەرەك. سوندا قالاي سوعىسامىز؟ ادامداردىڭ ىشكى سەزىمىن تازارتىپ, ناپسىمەن سوعىسۋىمىز كەرەك. ءناپسى – تاجال. ءناپسىنى يماندىلىق جەڭەدى. سوندا ادامدار دۇنيەگە ەمەس, رۋحاني ومىرگە دەن قويادى. قازاق حالقى رۋحاني الەممەن قۇپيا بايلانىسىپ, قايعى-مۇڭعا بەرىلمەگەن حالىق. ءبىزدىڭ بارلىق ەرتەگىمىز دە, باتىرلار جىرىمىز دا, شەشەندىك سوزدەرىمىز دە, ماقال-ماتەلدەرىمىز دە استارلى. ولار سول كەزگى قوعامداعى ادامداردىڭ ىشكى جان دۇنيەسىنەن حابار بەرەدى. ول كەزدەگى ادامداردى قاراڭعى دەپ كەلدىك قوي. ول – قاتە, قاراڭعى ەمەس, قايتا وتە تازا, ءادىل, اقىلدى بولعان, بىرەۋگە جاماندىق, قيانات جاساماعان. باتىر وتەپتىڭ «تۇركى داستانى» بىزگە وسىنداي سىر شەرتەدى. بۇل دا از.
سۋرەتتە مىسىق تىشقان اۋلاپ ءجۇر. قاسىنداعى جولبارىس – اتا-بابامىزدىڭ باتىرلىق رۋحى. اقبوز ات – سالت-ءداستۇرىمىزدىڭ, ءتىلىمىزدىڭ ءتىرىلۋى. تاڭەرتەڭ ادامدار ۇيىقتاپ جاتقاندا قۇس سايراپ, كىم-كىمدى دە راحاتقا بولەيدى عوي. مىنا سۋرەتتە سول ءسات بەينەلەنگەن. جاس جىگىتتىڭ تۋ سىرتىنداعى كوككە ءىلىنىپ, سايراعان بوزتورعاي – كەلە جاتقان جاڭا ءومىردىڭ حابارشىسى. انا كيىز ۇيدەگى اتا مەن انا, بالا كورىنىسى – سالت-ءداستۇرىمىز, مادەنيەتتىلىگىمىز جاعىنان ەڭ تازا, رۋحاني باي حالىقپىز, سالت-ءداستۇرىمىزدى, ءتىلىمىزدى تولىق جانداندىرا الماي جاتقان كەزىمىزدىڭ وزىندە مىقتى حالىقپىز دەگەن ويدى اڭعارتادى. قازاقتىڭ «مالىمدى دا ال, جانىمدى دا ال, پەيىلىمدى الما» دەگەنى جايدان-جاي ايتىلماعانىن, دۇنيەقوڭىزدىق قاتىگەزدىكتى تۋدىرىپ, ادامگەرشىلىكتى جوياتىنىن سۋرەتشى ءتۇرلى قۇبىلىس ارقىلى ايگىلەي تۇسكەن. مۇنى سىزگە نەگە ايتىپ وتىرمىن؟
– باسە, نەگە؟
– 1997 جىلى پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ شىمكەنتكە كەلدى. قاسىندا يمانعالي تاسماعامبەتوۆ بار. سۋرەتشى باتىر وتەپتىڭ كىلەمگە جىپپەن توقىپ سالعان, جوعارىدا استارلى سىرىن مەن ازداپ ءسوز ەتكەن «تۇركى داستان» اتتى اسا ۇلكەن, كولەمدى سۋرەتىن پرەزيدەنتىمىز بىردەن ۇناتتى.
– ايتتى-ايتپادى, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ – بەرەن مىلتىق, – دەگەن اسقاربەك ويىن بىلاي جالعادى.
– بەرەن مىلتىق دەگەنىمنىڭ ماعىناسىن كوپ ادام تۇسىنبەيدى. سەبەبى, ونىڭ وعىنىڭ ۇشقانىن ەشكىم كورمەيدى, نىساناعا تيگەنىن ءبىر-اق كورەدى. سول ءتارىزدى ەلباسىمىزدىڭ قاسيەتى – بەرەن مىلتىقتىڭ قاسيەتىندەي. اناسى اۋليە رايىمبەك بابامىزدىڭ قابىرى باسىندا تۇنەپ, تۇسىندە سۋ تۇبىنەن مىلتىق تاۋىپ العانى تەگىن ەمەس. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى الداعى ءومىردى – ستراتەگيانى كەرەمەت بولجاي بىلەدى. مىسالى, استانانى الايىق. وعان كوپ ادام العاشىندا قارسى بولدى, سالىنعاندا عانا مويىندادى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كورىنبەيتىن بولاشاق ءومىردى, بولاشاق قازىنانى جاساپ جاتىر. ونى كوپ ادام ءالى تۇسىنبەيدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ۇلكەن بولاشاقتىڭ ىرگەتاسىن قالادى.
قازاقتار «ارىستانداي ايباتتى, جولبارىستاي قايراتتى» دەپ بەكەر ايتپاعان. جولبارىس – باتىرلاردىڭ رۋحى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىندا دا باتىرلاردىڭ رۋحى بار. اتاسى جامبىلدىڭ قىزىل جولبارىسى وسى نۇرسۇلتاندا قازىر. ول ەشكىمنەن قورىقپاي, ەلدى تەك العا باستاپ كەلەدى. بايقاساڭىز, نۇرەكەڭ ەسكى دۇنيەنى قيراتىپ, جاڭا دۇنيەنى جاساۋشى. قيىندىقتى ەلەمەي, استانامىزدى دا اۋىستىرىپ, بارىمىزگە جاڭا وي, جاڭا ارمان سىيلادى.
– ماعان سەنىڭ نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قاسيەتىن بەرەن مىلتىق قاسيەتىمەن سالىستىرا تۇسىندىرگەنىڭ عاجاپ اسەر ەتتى.
– شىنىندا ءبىز وقتىڭ ۇشقانىن كورمەيمىز, نىساناعا تيگەنىن ءبىر-اق كورەمىز عوي. سول سياقتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى باستاماسىنىڭ ناتيجەسىن ءبىر-اق بىلەمىز. ول كىسى اتا-بابامىزدىڭ عاسىرلار بويعى ارمان-قيالىن جۇزەگە اسىرۋشى. استانانى از جىلدىڭ ىشىندە-اق الەم تاڭعالارلىق اق ورداعا اينالدىرىپ جىبەردى. بۇل اللانىڭ مەيىرىمىمەن, اللانىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە استى. استانا الدا سالت-ءداستۇرىمىزدى, ادەت-عۇرپىمىزدى قالپىنا كەلتىرەر ءىلىمنىڭ ورداسى بولادى.
– اسقاربەك, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قاسيەتىن بەرەن مىلتىق قاسيەتىمەن سالىستىرۋ ءتارىزدى وي باسىڭا قالاي كەلدى؟
– وتكەن-كەتكەندى سان مارتە وي ەلەگىنەن وتكىزدىم. بەرەن مىلتىق – قاسيەتتى قارۋ عوي. ول جەتى قازىنانىڭ ءبىرى. ءبىز جەر بەتىندەگى ەرەكشە حالىقتىڭ ساناتىندامىز. باسقا حالىقتا ارۋاق دەگەن ۇعىم بار ما, جوق پا؟ مەنىڭشە, ونداي ۇعىم جوق ءتارىزدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن ءبىرىنشى اللا, ەكىنشى ارۋاق قولداپ تۇر.
قازاقتا «ارۋاق ۇرعان وڭالمايدى, قۇداي ۇرعان وڭالادى» دەگەن ءسوز بار. سوندا ءبىزدى ءبىرىنشى تارازىلايتىن اتا-بابامىزدىڭ ارۋاعى. اتا-بابا ارۋاعى ارقىلى اللاعا سيىنامىز. قازاقتار ادا بولما, ادام بول دەيدى عوي. ادام بول دەگەن ءسوز – ءبىزدىڭ سالت-ءداستۇرىمىزدى, ادەت-عۇرپىمىزدى ءبىل, ساقتا دەگەن ءسوز. مۇنى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ىلعي دا ەسكەرىپ كەلەدى.
– بەرەن دەگەن ءسوز قانداي ماعىنا بەرەدى؟
– بەرەن دەگەن ءسوز, مەنىڭ تۇسىنىگىمدە, كورىنبەگەن نارسەنى كورمەي بىلەدى, بولاشاقتى بولجاي الادى دەگەن ۇعىم بەرەدى. مىسالى, نۇرسۇلتاننىڭ ىستەپ جاتقان تىرشىلىگىنىڭ ءبارى – بولاشاقتىڭ تىرشىلىگى. ول – ءومىردى وزگەرتۋشى, بولاشاقتى جاساۋشى. اناسىنىڭ تۇسىندە سۋدى كورۋى دە عاجاپ. سۋ – تازارتۋشى, وياتۋشى. سۋ – نۇرسۇلتاننىڭ كوڭىلى, ويى. ول قانداي باستاما باستاسا دا, ءبارى ىسكە اسىپ جاتىر. ەرتەگىمىزدەگى سامۇرىق قۇس – قۇتقارۋشى عوي. نۇرسۇلتان سول سامۇرىق قۇسقا ۇقساپ ارەكەت ەتىپ كەلەدى. ءبىر عانا بايتەرەكتى الىڭىز.
بالا كەزىمدە كەنەن ازىرباەۆتىڭ سامۇرىق قۇس تۋرالى ولەڭىن وقىپ, تاڭعالعان ەدىم. كەنەكەڭ دە تەگىن ەمەس, وتە قاسيەتتى كىسى. جامبىل بابامىز دا اۋليە بولاتىن. ول كىسىلەردىڭ ەرتەگى-اڭىزدارىنداعى كوپ قۇبىلىستاردى بۇگىن نۇرسۇلتان ءومىر شىندىعىنا اينالدىردى.
جاكەڭ دە, كەنەكەڭ دە ءوز كەزەڭىندەگى ءومىر سىرىن جاقسى بىلگەن. ونى ول كەزدە اشىق ايتۋ مۇمكىن ەمەس ەدى. ايتسا, جوق بولىپ كەتەدى. قاراڭعىدا جارىقتى ايتۋعا بولمايدى.
جارىقتىڭ زامانى كەلدى. ەندى ويىڭدى اشىق ايتا بەرۋىڭە بولادى. جارىق دەگەن ءسوز رۋحاني دامۋ دەگەن ءسوز. قازاق قۋانىشتا شاشۋ شاشقان عوي. بۇگىن شاشۋ شاشۋعا بولادى.
جەر بەتىندەگى حالىقتىڭ كوبىسى ءوز سالت-ءداستۇرىن ۇمىتىپ كەتتى. قۇدايعا شۇكىر, ءبىز ۇمىتقان جوقپىز. قۇپيالاردىڭ ءبارى بىزدە. «تۇگەل ءسوزدىڭ ءتۇبى ءبىر, ءتۇپ اتاسى مايقى بي» دەپ بەكەر ايتىلماعان. بارلىق ءسوزدىڭ ءتۇبىرى حالقىمىزدا. بايقاساڭ, ءبىز كوپ نارسەدەن العا كەتتىك. قازىر وزگەرىستەر وتە تەز. بىردە ۋاقىت جاي جۇرەدى, نە توقتاپ قالادى, بىردە تەز, شاپشاڭ جۇرەدى دەيمىز عوي. ءبىزدىڭ زامانىمىز شاپشاڭ جۇرىسپەن كەلەدى. ءار كۇنىمىز مىڭ كۇنگە تاتيدى. ساعات سايىن وزگەرىس, جاڭالىق بولىپ جاتىر. ونى تەلەۆيزور مەن كومپيۋتەرگە ەنگىزىپ ۇلگەرە الار ەمەسپىز.
وكىنەتىنىم, ادامدار مايدالانىپ بارادى. ماتەريالدىق بايلىققا قۇنىققانداردىڭ ارى كۇل استىنا كومىلەدى, رۋحاني قۇندىلىقتارعا ۇمتىلعانداردىڭ ارى جەتى قات كوككە كوتەرىلەدى. «ارۋاق ۇرعان وڭالمايدى, قۇداي ۇرعان وڭالادى» دەگەننىڭ ماعىناسى وسى شىعار دەپ ويلايمىن. ءبىزدىڭ تاپقان بايلىعىمىزدى شاشىپ, حالقىمىزدى ساتىپ, شەتەلدە تايراڭداپ جۇرگەندەر – ارۋاق ۇرعاندار.
بالا كەزىمدە اقساقالدار قيامەتتە تاجال شىعادى دەۋشى ەدى. سول تاجال – اقشا ەكەن. اقشا ءازازىل – ادامدى بۇزىپ, بويىنداعى بارلىق قاسيەتىن جويىپ جىبەرەتىن كورىنەدى.
ءولى تىرىگە مۇقتاج. «ءولى ريزا بولماي ءتىرى بايىمايدى» دەيمىز. ءبىزدىڭ پارىزىمىز – ارۋاقتاردى سىيلاۋ. اتا-بابامىز نە ءۇشىن ءولدى, نە ءۇشىن قىرىلدى؟ ولار ءبىزدىڭ ءومىرىمىزدى قانىمەن, جانىمەن قورعادى ەمەس پە؟ ولار تەك جەردى عانا ساقتاپ قالعان جوق, ءبىزدى دە ساقتاپ قالدى. كىم ءوزىنىڭ ءتىلىن, رۋحىن ساقتاسا, ول ءارى قاراي دامي بەرەدى. كىم دۇنيەقوڭىزدىققا سالىنسا, ول ءارى قاراي جوعالا بەرەدى.
كەڭەس وداعى ىدىراعاندا ەڭ ءبىرىنشى ۇرى-قارىلار كوزگە ءتۇستى ەمەس پە؟ قازىر ولار جوق, تەز جويىلدى. كوبىسى ءولىپ كەتتى. وزبىرلىقپەن جيناعان دۇنيەسى شاشىلىپ ءار جەردە قالدى. ميليتسيونەرگە دەيىن ۇرى-قارى اتاندى. اكىم-قارالار دا شەتەلگە قاشىپ, ماسقارا بولىپ جاتتى. سول كەزدە ءوزىم:
– ويپىرىم-اي, جەر بەتىنەن ءبىرجولا جويىلىپ كەتپەسەك ەكەن. قۇداي ونىڭ بەتىن ارى قىلسىن, – دەپ قاتتى ۋايىم جەپ, قورىقتىم.
حالقىمىز قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالايتىن التىن عاسىر كەلسە ەكەن دەپ ارمانداعان. التىن عاسىر دەگەنىمىز – قاسيەتتەر عاسىرى, ادامداردىڭ قاسيەتتەرى اشىلاتىن عاسىر. ونىڭ نەگىزى ءبىزدىڭ ەرتەگىلەرىمىزدە, باتىرلىق جىرلارىمىزدا, سالت-داستۇرىمىزدە ساقتالعان. ءبىز وتە تالانتتى حالىقپىز. قازىر ەكى ءتىل, ءۇش ءتىلدى ءبىلۋ قازاقتىڭ جاستارىنا ءسوز بولماي قالدى. ءىلىم ەلىمىزگە ۇيا سالدى. كوكتەمدە قۇستار بىزگە كەپ, كوبەيەدى دە, باسقا جاققا ۇشىپ كەتەدى عوي. ولار بىزگە كوبەيۋ ءۇشىن كەلەدى. سول سياقتى, قۇداي قالاسا, ءىلىم بىزدەن تارايتىن بولادى. ءىلىم – ءبىزدىڭ بەس قارۋىمىز. قىرسىقتىڭ ءبارىن قىلىشپەن كەسەمىز. قىلىش – يمام. يمام حالقىمىزدىڭ جۇرەگىندە ساقتاۋلى. ول بولماسا, ءدىن بولمايدى. ءدىن يمام بار جەردە بولادى.
قازاق «قۇدايدان قورىقپاعاننان قورىق» دەيدى. ءبىز قۇدايدان, ءسوزدىڭ كيەسىنەن قورىققان, ءسوزدىڭ كيەسىن ۇستاعان حالىقپىز. ءسوزدىڭ كيەسىن تولە, قازىبەك, ايتەكە بيلەر ساقتاعان. ءبىر سۋرەتشىنىڭ ورداباسى بيىگىندەگى ايداھاردىڭ ۇستىنە ءۇش ءبيدى وتىرعىزىپ سالعان سۋرەتىن كوردىم. ايداھاردى بايلاعان ءۇش بي ەكەن. ءبىز ايداھاردان قورىقپايمىز. قازاقتار جىلاندا ءسۇت جوق دەگەن. سوندىقتان جىلاندا رۋح جوق. ول جەر باۋىرلاپ جۇرەدى, كوككە كوتەرىلە المايدى.
بارىسىمىزدىڭ دا وياناتىن كەزى كەلدى. بارىس – قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرى عوي. نۇرسۇلتان بارىستى بەكەر تاڭداعان جوق. قۇداي قالاسا, بارىس ويانادى. اتا-بابالارىمىزدىڭ ىستەگەن ىستەرى, سويلەگەن سوزدەرى, ەرتەگىلەرىمىز, اڭىز اڭگىمەلەرىمىز, باتىرلار جىرلارى, سالت-ءداستۇرىمىز – ءبارى ءبىزدىڭ اسىل قازىنامىز. ول تاۋسىلمايتىن بايلىعىمىز, ماڭگى بايلىعىمىز.
قازاقستان جەر كولەمى جاعىنان الەمدە توعىزىنشى ورىن الادى. توعىز سان قازاقتا كيەلى سان. قىز ۇزاتقاندا جاساۋدى توعىز-توعىزدان جاسايدى. توعىز سانى ءبارىن بىرىكتىرۋشى. قۇداي قالاسا, قازاقستان الەمدى بىرىكتىرەدى.
توعىز جولدىڭ تورابىنا سالىنعان استانانىڭ بەينەسى, بولمىس-ءبىتىمى اڭىزداعىداي, مۇلدە بولەك. قازىر بارلىق جاعىنان داميتىن مەملەكەت قازاقستان بولىپ تۇر. بىزدە جاڭا ءومىر, ول دامي بەرەدى. كەلەشەك ۇرپاقتار دا جاڭا. ولار ءبىزدىڭ ومىردەي ءومىر سۇرمەيدى. ولارعا ءبىزدىڭ بۇگىنگى تاربيە جۇرمەيدى. ولار رۋحاني بايلىقتى – ءبىرىنشى, ەكىنشى, ماتەريالدىق بايلىقتى – ءۇشىنشى ورىنعا قوياتىن مۇلدە باسقا ادامدار.
دۇنيەقوڭىز جاندار ەشۋاقىتتا جاقسى بولعان ەمەس. ادام نەعۇرلىم ماتەريالدىق بايلىققا ۇمتىلعان سايىن سولعۇرلىم رۋحاني كەدەيلەنىپ, ازىپ-توزا بەرەدى. وعان جول بەرمەي, سالت-ءداستۇرىمىزدى ساقتاپ, كەلەر كۇنگە امان الىپ بارۋ – ءبىزدىڭ ازاماتتىق بورىشىمىز. ويتكەنى, ول سان عاسىر سىننان وتكەن. ءبىزدىڭ عانا ەمەس, قاي حالىقتىڭ سالت-ءداستۇرىن الساڭىز دا, كەرەمەت.
سالت-ءداستۇر اركىمگە قۋانىش سىيلايدى, اركىمدى ادامدىق قالىپتى ساقتاۋعا باۋليدى. سالت-ءداستۇر – زاڭ. قۇداي قالاسا, ءبىز رۋحاني جاعىنان قاتتى داميمىز. سەبەبى, ءوز سالت-داستۇرىمىزگە, تىلىمىزگە, دىنىمىزگە قايتا ورالىپ, ونى قاستەرلەپ, قادىرلەۋگە ءجىتى كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز, كوكىرەگى وياۋ, نامىسشىل جاستارىمىزدىڭ قاتارى بارعان سايىن كوبەيىپ كەلەدى, بەرەن مىلتىعىمىز بار كەزدە كوبەيە بەرەدى...
– مەنىڭ وي كوكجيەگىمدى كەڭەيتىپ جىبەردىڭ. راحمەت ساعان, اسقاربەك, – دەدىم مەن قاتتى تولقىپ-تەبىرەنىپ…
مامىتبەك قالدىباي,
جازۋشى.
الماتى.