بۋرابايدا وتكەن ءىV قۇرىلتايدا ەل ءۇشىن ماڭىزى زور بىرنەشە ماسەلە ءسوز بولدى. پرەزيدەنت ۇرپاق تاربيەسىنەن باستاپ, ەكونوميكالىق جەتىستىكتەرگە جەتۋدىڭ ناقتى ءىس جوسپارىن جاريالادى. بۇگىنگى ۇرپاقتى جاڭا دەڭگەيدە تاربيەلەۋ ماسەلەسى ايتىلدى. ەل ەكونوميكاسىن يندۋستريالدىق باعىتتا دامىتۋدا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك مامانداردى كوبەيتۋ ماقساتى قويىلىپ وتىر.
مەملەكەت باسشىسى ايتىپ وتكەندەي, ءۇش جىلدىڭ ىشىندە قازاقستان جاڭا تۇرپاتتى ەل بولدى. ساياسي رەفورمالار جان-جاقتى وزگەرىستەر جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى. جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى اتا زاڭعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. پارلامەنتتىڭ قۇزىرى كەڭەيدى, ۇكىمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتتى. ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ جۇيەسى جاقساردى. كونستيتۋتسيالىق سوت قۇرىلدى. شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسىنە ازاماتتاردىڭ بەلسەنە قاتىسۋىنا جول اشىلدى. باسقا دا باعىتتاردا ماڭىزدى رەفورمالار جاسالدى.
كەلەلى جيىننىڭ ماڭىزى ەل ىشىندە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. پرەزيدەنت قۇرىلتايدا قايىربەك ارىستانبەكوۆ, مارات باشيموۆ, ەرلان سايروۆ, راسۋل رىسمامبەتوۆ, مۇرات ابەنوۆ سىندى ازاماتتاردىڭ سالىق-بيۋدجەت ماسەلەسىنە قاتىستى ورىندى پىكىرىنە نازار اۋداردى. «جۇرتتىڭ ءبارى ەكونوميست نەمەسە قارجىگەر ەمەس. مەملەكەتتىڭ قانداي شارانى نە ءۇشىن قولعا الىپ جاتقانىن ءبارى بىردەي تۇسىنە بەرمەۋى مۇمكىن. سوندىقتان رەفورمانىڭ ءمانىن ءار ادامعا تۇسىنىكتى تىلمەن جەتكىزۋ كەرەك», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
مەن ءوز تاراپىمنان پارلامەنتتىڭ جوعارعى پالاتاسى مەن تاۋەلسىز ساراپشىلار اراسىنداعى بايلانىس جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن ايتا الامىن. پرەزيدەنتتىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ وزەگى دە – وسى. نەگىزى بار ۇسىنىستار ايتىلىپ جاتسا, وعان سەنات تاراپىنان نازار اۋدارىلادى. بىزگە قازىر ۇيدە وتىرىپ, سىن ايتاتىن ساراپشىلار ەمەس, وي قوساتىن, ۇسىنىستارىمەن ەكى تاراپتىڭ دا قالعىپ كەتۋىنە جول بەرمەيتىن ساراپشىلار پلاتفورماسى كەرەك.
بۇل بىرەگەي ديالوگ الاڭىندا جىل سايىن ەلدىڭ بولاشاعىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ماڭىزدى ماسەلەلەر قاراستىرىلىپ كەلەدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز باعدارلامالىق بايانداماسىندا قازىرگى جاعدايعا جان-جاقتى تالداۋ جاساپ, كوپتەگەن ماسەلە بويىنشا جۇيەلى شەشىمدەر ۇسىنىپ, بولاشاققا ارنالعان مىندەتتەردى بەلگىلەدى.
يدەولوگيا – قوعامنىڭ قۇندىلىقتىق, ساياسي جانە مادەني باعدارلارىن قالىپتاستىراتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. قازىرگى جاھاندانۋ داۋىرىندە ونىڭ ءرولى كۇشەيگەنى ءسوزسىز. مەملەكەت باسشىسى يدەولوگيالىق جانە گۋمانيتارلىق جوبالاردىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, ىشكى ساياسات تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار تۋرالى زاڭنامانى جەتىلدىرۋدى تاپسىردى.
جاھاندانۋ مەن تەحنولوگيالىق ۇردىستەردىڭ كەرى اسەرىنەن بىرىڭعاي جاھاندىق مادەنيەت قالىپتاسىپ, ارتۇرلىلىكتىڭ جويىلۋ قاۋپى تۋىنداۋى مۇمكىن. جىل سايىن جاھاندانۋدان جويىلىپ كەتىپ جاتقان مادەنيەتتەر از ەمەس. سوندىقتان ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ جانە جاڭعىرتۋعا ەرتەڭىن ويلاعان ەلدەر ءوز مادەني ءارى تاريحي ەرەكشەلىكتەرىن قورعاۋعا باسىمدىق بەرەدى. پرەزيدەنتتىڭ بۇل ماسەلەگە باسىمدىق بەرگەنى قۋانتتى.
بيىل – ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني رەفورماتورى, ادامزاتتىڭ ابايى اتانعان ۇلى تۇلعانىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويى. گەتە, سەرۆانتەس, كونفۋتسي ورتالىقتارى سياقتى شەتەلدە اباي ينستيتۋتتارىن اشۋدى قولعا الۋ – ماڭىزدى قادام.
سونداي-اق بيولوگيالىق ارتۇرلىلىكتى ساقتاۋ جونىندەگى حالىقارالىق قور, ۇلتتىق تسيفرلىق ارحيۆ قۇرۋ جانە «قازاقستان بالالارى» بىرىڭعاي باعدارلاماسىن ىسكە قوسۋ – ستراتەگيالىق ماڭىزدى جوبالار.
ءار وبلىس ورتالىعىندا ەرەكشە بالالاردى وڭالتۋ جانە دامىتۋ ورتالىقتارىن اشۋ, سونداي-اق وبلىستىق, اۋداندىق ورتالىقتاردا, اۋىلدار مەن كەنتتەردە بالالارعا ارنالعان فۋتبول الاڭدارىن سالۋ – سپورت عانا ەمەس, ۇلت ساۋلىعى مەن وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بۇلدىرگى ارەكەتتەردەن قورعاۋ قورعانى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ 40 جىلدىعىنا قاراي ەكونوميكالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق باستامالار ايقىندالدى. بۇل – تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت, كولىك جانە ترانزيت, ەنەرگەتيكا, اگروونەركاسىپ كەشەنى, ادام كاپيتالى. الداعى ءتورت جىل ىشىندە جىل سايىن 200-گە جۋىق ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە قوسۋ, 2025–2026 جىلدارى ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ, ال بيىل ناقتى سەكتوردى قارجىلاندىرۋدى ەكى ەسەگە ارتتىرۋ (8 ترلن تەڭگەگە دەيىن), كەلەسى جىلدارى 10 ترلن تەڭگەگە جەتكىزۋ, استانادان ارقالىق, تورعاي, ىرعىز ارقىلى ءوتىپ, ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك دالىزىنە شىعاتىن اۆتوجول سالۋ – ەلىمىزدەگى ەكونوميكالىق-ينفراقۇرىلىمدىق جۇزەگە اسىرىلاتىن جۇمىستاردىڭ ءبىر پاراسى عانا.
شەكارالىق اۋداندار ماسەلەسى كۇردەلى كۇيىندە قالىپ وتىر. سولتۇستىكتەگى حالىقتىڭ سانى ەداۋىر ازايىپ, وڭتۇستىكتەگى تۇرعىندار الدەقايدا كوبەيۋى مۇمكىن دەگەن بولجامدار انىق ايتىلا باستادى. «بۇل – وتە وزەكتى ماسەلە. سەبەبى ايماقتاردىڭ ەڭبەك نارىعىندا تەڭسىزدىك ودان ءارى ۋشىعا تۇسەدى دەگەن ءسوز. وسى ماسەلەمەن ۇكىمەت مۇقيات اينالىسۋى كەرەك», دەدى مەملەكەت باسشىسى. پارلامەنت پەن ۇكىمەتتىڭ الدىنداعى مىندەت – شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتاردى دامىتۋ تۋرالى جاڭا زاڭ ازىرلەۋ.
ۇلتتىق قۇرىلتاي وسىلايشا ەلدىڭ ۇزاقمەرزىمدى دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىن ايقىنداۋدا باستى ءرول اتقارادى.
بيبىگۇل جەكسەنباي,
سەنات دەپۋتاتى