• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
05 مامىر, 2015

اكەم جايلى تولعانىس

450 رەت
كورسەتىلدى

ۇلكەن اتام قارىمساقتان تاراعان اكەم كەمەلبەك ايماعانبەت ۇلى 1926 جىلى اقمولا وبلىسىنىڭ شنەت اۋىلىندا دۇنيەگە كەلىپتى. اناسى اقان (شىن اتى راحيما) ايتىپ وتىراتىن, سەگىز قۇرساق كوتەردىم, سودان قالعان جالعىز تۇياق كەمەلبەگىم, دەپ. اكەم اكەسىنەن ەرتە ايىرىلىپتى. انانىڭ بار ءۇمىتى باۋىرىنا باسقان جالعىز ۇلى بولسا كەرەك, ءسويتىپ جۇرگەندە الاپات سوعىس باستالىپ, 1943 جىلى نەبارى 17 جاسىندا سوعىسقا اتتانادى. ال اناسى اقان كەمەلبەكتىڭ ەلگە امان-ەسەن ورالۋىن اللادان تىلەپ قالا بەرگەن. اكەم التى ايلىق فەلدشەرلىك كۋرستى بىتىرگەن سوڭ الدىمەن گەر­مانيانىڭ كەنيگسبەرگ قالاسىنا, كەيىن جاۋ وعىنان جاسىرىنعان ءبىر گوسپيتالدا جارالى سولدات­تاردى ەمدەۋگە جىبەرىلەدى. تالاي سول­داتتاردى اجالدان امان الىپ قالادى. ەلدەن اراگىدىك حات-حابار الىپ تۇرعان. بىردە ءوزى­نىڭ قۇرداسى, ءبىر اۋىلدىڭ جىگىتى قاراتاي دا سول قالالاردىڭ ءبىرىن­دە ەكەنىن بىلەدى. دەرەۋ حات جازىپ, جاسى­رىن, قالانىڭ اتىن قازاق­شا كەمەلبۋرگ دەپ حابارلايدى. ول دا بىردەن ءتۇسىنىپ, ەكەۋى كەزدەسىپ, اڭگىمەلەسەدى, بىرگە تۇسكەن سۋرەتتەرى دە بار. ەلىمدى, وتانىمدى ساعىنىپ جۇرگەندە قاراتايدى كورگەندە ەرەكشە كۇيدە بولدىم,  دەيتىن اكەم. نەبىر قيىندىقتار ارتتا قالدى. سوعىس بىتكەنىمەن دە اكەمدى ەلگە جىبەرگەن جوق. سەبەبى, جارالى سولداتتار كوپ ەدى. قاراتاي دا امان-ەسەن ورالدى. ال بەرليندە تىگىلگەن جە­ڭىس تۋىن ءوز كوزىمەن كورگەن مەنىڭ اكەم ەلگە 1948 جىلدىڭ كۇ­زىندە ورالىپتى. اكەم سەرجانت دەگەن اسكەري اتاقپەن كەلگەن. ەرلىك ەسكەرۋسىز قالمايدى ەكەن. اكەمنىڭ سوعىستا دا, سوعىستان كەيىن­گى جەڭىس كۇنگى مەرەكەلەردە العان وردەن, مەدالدارى جە­تەرلىك. ەلگە كەلگەننەن كەيىن اكەم وتىرىپ قالعان جوق. كولحوز جۇمىستارىنا بەلسەنە ارالاس­تى. «قىزىل بۇرىشتى» باسقاردى, ورىسشا-قازاقشاعا وتە ساۋاتتى بولدى. اۋىل جۇمىستارىندا جاس­تاردى ۇيىمداستىرىپ, شارۋا­شىلىقتاردى العا سۇيرەدى. سول سۇراپىل جىلداردا العان ءىس-ءتاجى­ريبەسىن دە جۇزەگە اسىرىپ, ساكۆوياج تولتىرىلعان ءدا­رىنى ارقالاپ, ناۋقاستاردى دا ەمدەدى. كولحوز جۇمىسىمەن بىرگە دارىگەرلىك كومەك تە كورسەتىپ وتىردى, بۇل مەنىڭ بورىشىم دەيتىن. كۇنى-ءتۇنى ات ۇستىندە ءجۇردى. كولحوزدا بريگادير بولىپ ەڭبەك ەتتى. «باس ەكەۋ بولماي, مال ەكەۋ بولمايدى» دەمەكشى, اكەم 1951 جىلى شاڭىراق كوتەرىپتى. 1952 جىلدىڭ كۇزىندە تۇڭعىشى – مەن دۇنيەگە كەلىپپىن. ءبىر وتباسىندا جەتى بالا اجەم, اكەم جانە انامنىڭ ارقاسىندا وتە تاربيەلى بولىپ وستىك. انام گۇلبارام بۇگىندە استانا قالاسىندا تۇرادى, زەينەتكەر. تاعدىردىڭ ماڭدايعا جازعانى ما, اكەم كەمەلبەك 1967 جىلى تامىز ايىندا جول اپاتىنان قايتىس بولدى. اكە بايتەرەك بولسا, ءبىز بۇتا­عىمىز ءھام جاپى­راعىمىز. ۇلكەن اتامىز قارىمساقتىڭ ۇرپاعى بۇگىندە تامىرىن كەڭگە جايىپ كەلەدى. تۋىپ-وسكەن جەرىمىزدە قا­رىمساق اتامىزدىڭ اتىمەن اتالاتىن كول بار. بۇل دا اتا-بابامىزعا دەگەن ۇلكەن تاعزىم. اتادان بالاعا ميراس. اكەگە بالادان قۇرمەت دەيدى. مەن دە بۇگىن اكەمە دەگەن تول­عانىسىمدى قالام ارقىلى جەتكىزىپ وتىرمىن. گۇل كەمەلبەكقىزى. استانا.
سوڭعى جاڭالىقتار