قازاق ارمانى

جەرۇيىقتى اڭساۋ

جەر بەتىندەگى ۇلىستاردى ورتاق ارمان-مۇرات بىرىكتىرىپ, ۇلت ەتەدى. ەلدە­سىپ, قوعامداسىپ, وعان جەتۋدىڭ جولىنا تۇسەدى. سول ارماننىڭ سوقپاعىندا عۇمىر كەشەدى. الىسقا بارماي-اق ءوز تاري­حىمىزعا, قازاق حاندىعىنىڭ قۇرى­لۋ تاريحىنا ۇڭىلسەك, جەتكىلىكتى. اسان قايعىنىڭ «جەرۇيىق» يدەياسى, كەرەي مەن جانىبەك حاننىڭ ءھام ەركىندىك سۇي­گىش ۇلىستاردىڭ قازاق بولىپ قالىپ­تاسۋى – وسىنىڭ ايعاق, مىسالى. بۇل – بابالارىمىزدىڭ باعزى ارمانى. «جەرۇيىق» – بۇعان دەيىن پرەزيدەنت ايتقان «ادىلەتتى قازاقستان», «ادال ازامات», «تازا قازاقستان» يدەيالارىنىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن, بىرلىك پەن ىنتىماقتى, بىلىك پەن كۇش قۋاتتى بويىنا سىيدىراتىن ۇلى يدەيا. گەن مەن قان ارقىلى جەتكەن اقپار.

ءبىز 1991 جىلدان بەرى ارنەنىڭ باسىن ءبىر شالدىق. ءبىراز اداستىق. ال «اداس­قاننىڭ الدى ءجون, ارتى سوقپاق» (اباي). اداسقان ادام باستاۋىنا قايتىپ ورالىپ, قايتا جولعا شىقپاسا, ءتۇزۋ جول تاپپاسى تاعى بەلگىلى. ال ورالار تۇسىمىز – ۇلتتىڭ جادىندا جاتقان, سۇيەگىنە سىڭگەن, ءتۇپسانامىزدا ۇيىعان, جەرگە ءجاننات ورناتۋدى ارمان ەتكەن بابالاردىڭ اڭسارى «جەرۇيىق».

البەتتە, تالاي سۋ ءجۇرىپ, تالاي جىلعا جىراعا اينالدى. كونەرگەن يدەيانىڭ شاڭىن ءبىر سىلكىپ, زامانعا ساي زەردەلەپ ۇسىنۋىمىز كەرەك. ءبىز ول ءۇشىن الەم حالىقتارىنىڭ ۇلتتىق ارمانى مەن مۇراتىنا ۇڭىلگەنىمىز ءجون. جاپونيانى الپاۋىت ەلگە اينالدىر­عان – «ۆا» جانە «كايزەن» فيلوسوفياسى­نان دا الارىمىز بار. جاپون مادەنيەتىندە «ۆا» (和) ۇعىمى – ۇيلەسىمدىلىك پەن ۇجىمدىق كەلىسىمدى, ءتارتىپتى بىلدىرەدى. بۇل ۇلتتىق يدەولوگيا جاپون قوعامىندا جەكە مۇددەدەن گورى ورتاق مۇددەنىڭ باسىم بولۋىن, ادىلەت سالتانات قۇرۋىن دارىپتەيدى. جوعارىدا ايتقانىمىزداي, جاپون حالقى وسى يدەيا ارقىلى ءوز بولمىستارىن قالىپتاستىردى. ۇلتتى ءبىر يدەيا توڭىرەگىنە ۇيىتا ءبىلدى. جاپون ازاماتى قاي جەردە جۇرسە دە, جاپو­نيانىڭ ۇپايىن تۇگەندەپ, ءوز ۇلتىنىڭ نامى­سى مەن ارىن بيىك ۇستايتىنى – سول يدەيا­نىڭ جەمىسى. ءبىزدىڭ قوعامنىڭ اشكوزدەرى سەكىل­دى استانادا تاجىكستان مەملەكەتى جاي­عان داس­تارقانعا جاپا-تارماعاي شابۋىلداپ, جە­مىس-جيدەكتەن ولجا ايىرمايدى. بۇل بىز­دەگى رۋحسىزدىق پەن ماسىلدىق پسيحولوگيا­سىنىڭ, مەملەكەت مۇددەسىنەن گورى جەكە مۇددەگە باس ۇراتىنىنىڭ ايقىن كورىنىسى ەدى. وسىدان قۇتىلۋ ءۇشىن دە, مەملەكەتتىك نامىستى وياتۋ ءۇشىن دە ۇلى يدەيا اسا قاجەت.

جاپونيانى العا جەتەلەگەن ەكىنشى يدەيا «كايزەن» ( 改善). ول – ۇزدىكسىز جەتىلۋ جانە دامۋ فيلوسوفياسى. بۇل قاعيدا تەك جەكە تۇلعاعا ەمەس, بۇكىل بيزنەس پەن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە دە ىقپال ەتتى. عىلىمدا دا, ونەركاسىپتە دە ۇنەمى ىزدەنىس پەن جەتىلۋ ارقىلى بۇگىنگى بيىگىنە كوتەرىلدى. ءدال وسى جاپونيا سەكىلدى ءىى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا ويسىراي جەڭىلگەن گەرمانيا – «Ordnung» ء(تارتىپ) مەن «Leitkultur» (جەتەكشى مادەنيەت) يدەياسىن ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىر ەتىپ, قايتا ەڭسە تىكتەدى. نەمىستەر ءۇشىن «ordnung» ء(تارتىپ) ۇعىمى وتە ماڭىزدى. بۇل – قوعامداعى زاڭ مەن ەرەجەلەرگە قاتاڭ باعىنۋ. ءبىز اڭىز قىلىپ اۋزىمىزدىڭ سۋى قۇرىپ ايتاتىن نەمىس ءتارتىبىنىڭ نەگىزى – وسىندا. ال «Leitkultur» (جەتەكشى مادەنيەت) – ەلدەگى ينتەگراتسيا ساياساتىنىڭ نەگىزگى قاعيداتى. ول گەرمانيانىڭ ۇلتتىق قۇن­دىلىقتارىن ساقتاۋ جانە يمميگرانتتاردى وسى قۇندىلىقتارمەن ءومىر سۇرۋ­گە بەيىمدەيدى. بۇل يدەيا دا بىزگە اۋاداي كەرەك. عاسىرلار بويى قانشاما كىرمەلەردى تابيعي تۇردە قۇرامىنا ەنگىزگەن قازاق جۇرتى بۇگىن دە, ەرتەڭ دە وسى ۇدەرىسىنەن جاڭىلماۋى كەرەك. «قازاقستان – ءبىر وتباسى» يدەياسىن «جەرۇيىقتىڭ» ءبىر تارما­عى ەتىپ الساق, ۇتارىمىز كوپ. ەكى يمپە­ريا­نىڭ ورتاسىندا وتىرعاندىق­تان اعىل­شىن­داردىڭ – «Keep Calm and Carry On» (سابىر ساقتا جانە جال­عاستىرا بەر) ۇرانى­نىڭ دا بوتەندىگى بولا قويماس. بۇل العاش ءىى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە ۇلىبري­تا­نيا حالقىن سابىرلىققا شاقىرۋ ءۇشىن قول­دانىلىپ, كەيىن بۇل فيلوسوفيا بريتان­دىق­تار­دىڭ قيىندىققا توزىمدىلىگى مەن بايسال­دى مىنەزىن بەينەلەيتىن ۇلتتىق بولمىسى­نا اينالدى. قازاق ونسىز دا سابىرلى. ايتسە دە, ۇزدىكسىز دامۋ جەتىسپەي قالا­تىنى جا­سىرىن ەمەس. حح عاسىردا العان شوك پەن قان­سىر­اعان جارامىز ءالى جازىلماعان ۇلتپىز. بىزگە وسىنىڭ بارىنەن ارىلىپ, شەر-كۇيىكتى ۇمىتىپ, «جەرۇيىققا» ۇمتىلىپ, بابالارىمىز اڭساعان قوعامدى قۇرۋ – ماقسات. كەك پەن جەككورۋشىلىك قۇردىمعا قۇلاتادى. ورايى كەلىپ تۇرعاندا ايتا كەتەيىك, بۇگىنگى مەملەكەت مۇددەسىنە زيان كەلتىرىپ جۇرگەندەردىڭ, مەملەكەتتىك تىلگە مۇرىن شۇيىرەتىندەردىڭ, بوستاندىقتا ءجۇرىپ بوداندىقتى اڭسايتىنداردىڭ دەنى – قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز بولاشاعىنا سەن­بەيتىندەر. وعان گەوساياسي جاعداي ىقپال ەتتى دەسەك تە, وتىز جىل بويى ەلدى ەسەپسىز توناعانداردىڭ دا اسەرى بولدى. ەگەر ءار ازاماتىمىز ءوز بولاشاعىن مەملەكەتىمەن بايلانىستىرسا, ىشتەن شىققان شۇبار جىلان بولماس ەدى ارامىزدا...

جەرۇيىق اڭسارى – تاريحتىڭ ءتۇرلى كەزەڭىندە ۇنەمى تۇرلەنىپ, جاڭا ساپاعا, يدەيالىق تولىعۋعا ۇمتىلعان ۇزىلمەس اڭسار. ول – تۇركى كەزەڭىندەگى «ۇتىكەن», ءال-فارابي اڭساعان «قايىرىمدى قالا» تۇجىرىمدامالارىنىڭ ۇلىق ۇلىس ءھام قازاق حاندىعى كەزەڭىندەگى كەمەلدەگەن جاڭاشا فورماسى. ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتىپ جۇرگەن «ادىلەتتى قازاقستان», «تازا قازاقستان», «ادال ازامات» سول ۇزىلمەس يدەيانىڭ زاڭدى دامۋى, ۇلتتىق ويدىڭ گەنەتيكالىق جالعاسى دەپ ءبىلۋىمىز كەرەك.

قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق دامۋ جولى جانە ۇلتتىق يدەياسىنا اينالدىرۋ ءۇشىن ۇلى عالىمدارىمىز باس قوسىپ, كەڭەسسە, ءجون بولار. ازىرگە بىزدىكى – ۇسىنىس. قازاقستان جاڭا عاسىردا الەم­دىك قاۋىمداستىقتا ءوز ورنىن نىعايتىپ, ەكونوميكالىق, مادەني جانە الەۋمەت­تىك دامۋدىڭ جاڭا بەلەستەرىنە ۇمتىلىس ۇستىندە. مەملەكەت دامۋىنىڭ ۇزاق­مەرزىمدى ستراتەگيالىق باعىتتارى ۇلتتىق يدەيامەن تىعىز بايلانىسپاسا, ۇلتتىق بولمىسقا قاتەر. ءبىرىنشى ورىنعا ساياسات پەن ەكونوميكا شىققاندا, رۋحسىز ساياسات, رۋحسىز ەكونوميكانىڭ قاندايلىعىنا بۇگىنگە دەيىن كوز جەتكىزدىك. ادىلدىككە سەنبەيتىن قورقاق, اتا زاڭىنا تۇكىرە سالاتىن دوكىر, مەملەكەت مەنشىگىن جاۋ مۇلكىندەي تالان-تاراجعا سالاتىن جەمقور قوعام قالىپتاستى. ەگەر ۇلت­تىق يدەيامىزدى تەمىرقازىق ەتپەسەك, ءدال وسى كەپتەگى قازاقستاننان جاڭا قازاقستان قۇرۋ نەعايبىل. وسى تۇرعىدان العاندا, وتانىمىز گۇلدەنۋى ءۇشىن ءبىز ونى عىلىم مەن تەحنيكانىڭ, ونەر مەن ءومىر­دىڭ ناعىز ۇيىعىنا اينالدىرۋىمىز كەرەك. بابالارىمىز اڭساعان اسىل اڭسار, بولاشاق كۇتكەن بايتاق وتان سونداي بولۋعا ءتيىس. جەرۇيىق يدەياسى – ادىلەت, ىنتىماق, عىلىم, ءتارتىپ سەكىلدى ەڭ قۇندى قاسيەتتەردى بويىنا جيناپ, قازاقستاننىڭ سترا­تەگيالىق دامۋ جوس­پارى رەتىندە ۇسى­نىل­سا دەيمىز. الەمدە «امەريكالىق ارمان», «قىت­ايلىق ارمان», «ورىستىڭ ارمانى» دە­گەن تۇسىنىكتەر بار. ءبىزدىڭ قازاقتىڭ دا ار­مانى بولعان. بابا قازاقتىڭ ارمانى – جەر­ۇيىق. ول ارماندى ءبىز ەشقاشان ۇمىت­قان ەمەسپىز. كەشەگى كەنەسارى حاننىڭ, اباي­دىڭ, ءالي­حانداردىڭ ارمانى دا وسى – ەلىن ۇش­پاققا شىعارۋ, جەرۇيىققا جەتكىزۋ.

 

جەرۇيىققا ورالۋ

جەرۇيىق – قازاق حالقىنىڭ رۋحاني دۇنيەتانىمىنداعى ماڭىزدى ۇعىم­داردىڭ ءبىرى. ول – تەك جەردەگى جۇماق مەكەنى ەمەس, سونىمەن قاتار حالىقتىڭ جاقسى ءومىر سۇرۋگە, ادىلەتتى قوعام قۇرۋعا, تابيعاتپەن ۇيلەسىمدى ءومىر سۇرۋگە, دەربەس مەملەكەت قۇرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن بىرىكتىرگەن ۇعىم.

مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق دامۋ جوس­پارى تاپ وسى يدەياعا نەگىزدەلسە, قازاق­ستان ادىلەتتى, ينكليۋزيۆتى جانە تۇراقتى قوعام قۇرۋ جولىندا جاڭا قادام جاسايدى دەپ سەنەمىز. ۇلتتىق يدەيا رەتىندە جەرۇيىق تومەندەگىدەي نەگىزگى قاعيداتتارعا سۇيەنەدى:

«ادىلەتتى قازاقستان» – زاڭ ۇستەم­دىگى, الەۋمەتتىك ادىلەت, ادامنىڭ نەگىزگى قۇقىقتارى مەن ەركىندىكتەرىنىڭ ساقتالۋى. «ادال ازامات». ەكونوميكالىق تۇراق­تىلىق پەن تەڭ مۇمكىندىكتەر – ءاربىر ازاماتقا ساپالى ءبىلىم, مەديتسينا, جۇمىسقا ورنالاسۋ جانە بيزنەس جۇرگىزۋ مۇمكىندىكتەرىن ۇسىنۋ ءھام جەمقورلىعى جوق قوعام. «تازا قازاقستان» – تابيعي رەسۋرس­تاردى جاۋاپكەرشىلىكپەن پايدالانۋ, ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ, تابيعي بايلىقتاردى ءتيىمدى ءارى ادىلەتتى باسقارۋ, جەر ۇرپاقتىڭ اماناتى ەكەنىن ۇعىنۋ. «جاسامپاز قازاقستان». تەحنولو­گيالىق دامۋ جانە يننوۆاتسيا – قازاق­ستاننىڭ عىلىم, تەحنولوگيا جانە تسيفر­لىق ەكونوميكا سالاسىنداعى الەمدىك كوشباسشىلاردىڭ قاتارىنان كورىنۋى. «جاڭعىرۋ ءھام جاڭارۋ». ۇلتتىق مادەنيەت پەن رۋحاني جاڭعىرۋ – قازاق حالقىنىڭ داستۇرلەرىن, رۋحاني قۇندى­لىقتارىن ساقتاۋ مەن جاڭعىرتۋ.

جوعارىدا ايتقانىمىزداي, بىزدىكى – قازاقستاننىڭ ءبىر تۇرعىنىنان, قوعام­نىڭ ءبىر تۇلعاسىنان ۇسىنىس. وسىمەن قاتار قازاقتىڭ باعزىداعى داستۇرىن­دە جوق ماسىلدىق پسيحولوگيادان ارىلۋ ­جولىن قاراستىرۋدى دا ۇسىنار ەدىك. ورىس جا­زۋشىسى ءارى فيلوسوفى الەكساندر زينوۆەۆ «Homo Sovetieticus» (سوۆەت ادامى) تەرمينىن العا تارتىپ, ماسىلدىق پسيحولوگيانىڭ كەڭەس ۇكىمەتى تۇسىندا قالىپتاسقانىن ايتادى. ءبىزدىڭ كەيبىر اتقامىنەرلەر قازاق تۋا ماسىل بولعانداي كورگەن سوڭ زينوۆەۆ پىكىرىنە سۇيەنىپ, باسىن اشىپ ايتقاندى ءجون كوردىك. ماسىلدىق پسيحولوگيانىڭ سەبەپتەرىن سانامالاساق, بىلاي: كەڭەس ۇكىمەتى ادامداردى وزىنە تولىقتاي تاۋەلدى ەتتى. جەكە باستاماعا, جەكە كاسىپكە قاتاڭ شەكتەۋ قويىلدى. جوسپارلى ەكونوميكانىڭ دا زاردابى ءتيدى. جۇمىسكەرلەردىڭ جەكە ەڭبەگىنىڭ قۇنى تومەندەتىلىپ, «با­رىنە بىردەي بەرىلەدى» دەگەن تۇسىنىك قالىپ­تاستىردى. «پارتيا اشتان ولتىرمەيدى», «مەملەكەت بارى­نە جاۋاپتى» دەگەن سە­نىم­گە بوي ۇيرەتتى. وسى­نىڭ ءبارى بۇگىنگى نا­رىقتىق ەكونوميكادا الد­ىمىزدان بوگە­سىن بولىپ شىعىپ وتىر. قوعام­دا جاۋاپكەرشىلىكتى وزگەگە ارتۋ, دايىن نا­رسەنى كۇتۋ, وزگەرىستەردەن قورقۋ, ەڭبەكتى باعا­لاماۋ, تاۋەلدىلىك سيندرومى سەكىلدى كەسەل­دەر بار. دەكولونيزاتسيا جۇرگىزىلۋ كەرەك دەپ اتتاندايمىز. ال سول دەكولو­نيزا­تسيا قوعامدىق سانادان باستالۋعا ءتيىس. قازاق­ستاندى جەرۇيىققا اينالدىرۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەك وسى كەسەلدەن ايىعۋىمىز قاجەت-اق.

ەكىنشى ايتارىمىز – وسى جەرۇيىق يدەياسى اياسىندا پرەزيدەنت ايتىپ جۇر­گەن باستامالاردى ىسكە اسىرۋ جولى. «ادىلەتتى قازاقستان» قازاقتىڭ بايىر­عى گۋمانيستىك ادىلدىگىنەن تامىر تارتۋى. «تۋرا بيدە تۋعان جوق», «تورەدە باۋىر جوق», «بىرەۋدىڭ الا ءجىبىن اتتاماۋ» سەكىلدى قاعيداتتار نەگىزگە الىنسا دەيمىز. «ادال ازامات» ۇعىمىندا قازاقى ادالدىقتى ۇلگى ەتسە. مىسالعا ءىح-ح عاسىرلاردا قازاق دالاسىنا كەلگەن اراب ساياحاتشىسى ءابۋ دۋلافتىڭ جازباسىندا پروتو-قازاقتىڭ ادالدىعىن سۋرەتتەيتىن عاجاپ ەپيزود بار. ءابۋ دۋلاف ءبىر تۇرىكتىڭ ۇيىنە قونىپ, جولعا الىپ شىققان التىنىن ۇمىتىپ كەتەدى. كەيىن ءۇش كۇنشىلىك جول جۇرگەندە الگى تۇرىك سوڭىنان قۋىپ جەتىپ, التىنىن قايتارىپ بەرەدى. اراب ساياحاتشىسى پروتو-قازاق جۇرتىنىڭ ادالدىعىنا, اتا-اناسىن قادىرلەۋىنە, ۇلكەندى سىيلاۋى­نا ءتانتى بولادى. ال «تازا قازاقستانعا» كەلسەك, قازاق ۇلتىنىڭ ءوزىنىڭ تابيعاتپەن ۇندەسۋى, تىلسىممەن تىلدەسۋى قالىپتاسقان. قازاق ۇعىمىندا ءار زاتتىڭ جانى, سەزىمى بولادى. وعان حالىقتىق ءداستۇر مەن پاراسات ىقپال ەتسە كەرەك.

شالعىندى ورعانداعى شىعاتىن كوكتىڭ ءيىسى شالعىننىڭ قورعانۋ تۇيسىگى شىعاراتىن قارسىلىق رەاكتسياسى ەكەنىن دالەلدەدى. سۋدىڭ جادى بار ەكەنىن ايتىپ امەريكا اشپاي-اق قويالىق... ءار زاتتىڭ جانى مەن جادى بار ەكەنىن ەسكەرسەك, قازاق دالاسىنىڭ ءار ءتۇپ جۋسانى دا – قازاق. ءار كودەسى – ءوزىڭنىڭ قانداسىڭ. سوندىق­تان «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق اكتسياسى قازاقتىڭ ەكولوگيالىق جۇيەنى قورعاۋ تانىم-تۇيسىگىنە, وتاننىڭ ءار ۋىس توپىراعى ىستىق ۇعىمىنا تابان تىرەۋگە ءتيىس. «بۇلاق كورسەڭ, كوزىن اش», ء«بىر تال كەسسەڭ, ون تال ەك», «كوكتى جۇلما, كوكتەي سولاسىڭ» دەيتىن ناقىلى بار, جىل ون ەكى اي تابيعات اياسىندا عۇمىر كەشكەن حالىق تابيعاتتى ايالاۋدا وزگەگە ۇلگى بولماسا, وزگەدەن ۇلگى الار جايى جوق ەدى. تازالىق كوشپەلى ءومىردىڭ ءبىر سالتى بولاتىن. ونىمىزدان اينىساق, بۇگىن اينىپ, جۇرگەن جەرىمىزدى جاپىرىپ, وتىرعان جە­رىمىزگە قاقىرىپ, جابايىلانعانى­مىز – وسى. جادىمىزدىڭ بالدىرىن ءسال ارشىپ جىبەرسەك, بۇلاق كوزىمىز بۇلكىل­دەپ, اكتسيانى جاريالاتپاي-اق, جالاۋلاتپاي-اق تۇتاس ۇلت ءوز قالاۋىمەن, جۇرەكتەگى ىستىق نيەتىمەن تازالىق اكتسياسىن جاسار ەدى. ول ءۇشىن دە قوعامدى بىرىكتىرەتىن, ماسىلدىق پەن ەكولوگيالىق پروبلەمامەن ءار وتانداسىمىز ءوزى كۇرەسەتىندەي ءبىر كۇش – يدەيا كەرەك. جەرۇيىققا ورالۋ دەگەنىمىز – وسى.

 

اڭىزدان – اقيقاتقا

جەرۇيىق – تەك اڭىز ەمەس, سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ بولاشاق دامۋىنىڭ سيمۆولدىق ءارى پراكتيكا­لىق مودەلى. بۇگىن جەر كولەمى بويىنشا توعىزىنشى ورىن الساق, بۇل – «جەر­ۇيىق» يدەياسىنىڭ جەمىسى. جالپى, قازاق ۇلتىنىڭ پايدا بولۋى دا وسى يدەيا­نىڭ ارقاسى عوي. دەمەك, جۇرەر جولىمىز دا – وسى. قازاق حالقى موينى قارىسىپ قاشقان قاسقىرداي ارتىنا جالتاق­تاۋ­دى قوياتىن كەز جەتتى. وتكەندەگى وكى­نىش پەن كەشەگى كەكتى ۇمىتىپ, بولاشاققا پاراسات بيىگىنەن قاراۋىمىز كەرەك. ۇرپاققا كەۋدەدە قوزداعان كەك پەن جاسىعان جالتاقتىقتى ەمەس, ۇلى يدەيا­نى, سەنىمدىلىكتى, باتىلدىقتى مۇرا ەتسەك دەگەن نيەت. اسان قايعى باستاعان قازاق ۇلتى جەرۇيىقتى تاپتى. كەشەگى قىسىلتاياڭ شاقتا جانىمىزعا ساۋعا بول­عان – وسى جەرۇيىق, وسى قازاقستان! ءتىپتى قازىر كوكتەن تۇسكەندەي كەردەڭدەپ جۇرگەندەردىڭ دە باباسىنىڭ جانىن وسى جەرۇيىق ساقتاپ قالعان. ەندىگى مىندەت – ونى ساقتاۋ, كەلەر ۇرپاققا امانات ەتۋ. ەكى يمپەريانىڭ ورتاسىندا جاقپار تاستى جارىپ شىققان ەڭلىك­تەي گۇلدەۋ. بۇل – تەك وزىق ويلى ۇرپاقتىڭ قولىنان كەلە­تىن ءىس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ۇلت­تىڭ جاڭا ساپاسىن قۇرۋ قاجەت» دەۋى­نىڭ استارىنداعى نەگىز. ساپالى قوعام دەگەندە الەمنەن تالاي مىسال كەلتىرۋگە بولادى. ماسەلەن, ءبىزدىڭ ءبىر اۋدانىمىزداي جەردى مەكەندەپ جاتقان, 6 ميلليون عانا حالقى بار سينگاپۋردى, 9 ميلليون حالقى بار شۆەيتساريانى ايتساق, جەتكىلىكتى. سان عانا ەمەس, ساپا مىقتى بولۋعا ءتيىس. ەندىگى جەردە عىلىمسىز كۇن قاراڭ. قازاقستاندا وكتوگونعا شىققان سپورتشىلار ەمەس, قىزىلدى-جاسىلدى كيىنگەن ەسترادا جۇل­دىزدارى ەمەس, عىلىمي جەتىستىككە جەتكەن عالىمدار ۇستىن بولۋى قاجەت.

بۇگىنگى قازاقستان – بايىرعى بابا­لارى سەكىلدى ۇرپاعى الاڭسىز ءومىر سۇرەتىن, ۋا­يىمسىز داميتىن, بەرەكە-بىرلىگى جاراس­قان جەرۇيىقتى اڭساۋى. سول اڭسار, سول ارمان قوزعاۋشى كۇشىمىز بولسا, يگى. ەگەر مەملەكەت دامۋىن وسى يدەولوگياعا نەگىزدەسە, قازاقستان الەمدىك وركەنيەت كوشىندە وزىندىك ورنى بار, ەكولوگيالىق, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك تۇرعىدان تەڭگەرىمدى, گۇلدەنگەن مەملەكەتكە اينالارى ءشۇباسىز. ەڭ باستىسى, وتانداستارىمىزدا مەملەكەتشىلدىك قاسيەت ويانار ەدى. جەرۇيىق يدەياسى – حالقىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىنداعى تەمىرقازىق. جەرۇيىق – اتام قازاقتىڭ ارمانى, مىڭجىلدىقتىڭ باعدارى. وسى جولدان الاش اينىماي جۇرسە, قوي ۇستىنە قونا الماي جۇرگەن بوزتورعاي دا كەلىپ قالار...

 

جانات جاڭقاش ۇلى,

اقىن, «ايبوز» ۇلتتىق سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى