2024 جىلدىڭ قازانىنان وسى جىلدىڭ قاڭتارىنا دەيىن سولتۇستىك ارال تەڭىزىنە جوسپارلانعان كولەمنەن 100 ميلليون تەكشە مەترگە ارتىق سۋ جىبەرىلگەن. ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن قول جەتكىزگەن كەلىسىمدەردىڭ ناتيجەسىندە 2025 جىلعى ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جىبەرىلەتىن سۋدىڭ جالپى كولەمى 1,6 ملرد تەكشە مەترگە جەتەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz قر سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
«ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاپ, شولگە اينالۋى – الاڭداتارلىق ماسەلە. ەكولوگيالىق اپاتقا ۇشىراعان ايماقتى وڭالتۋ كەرەك. بۇعان قوسا, ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ سۋ قورىن ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەت. ول ءۇشىن سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن كەڭىنەن قولدانۋ ماڭىزدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ۆەدومستۆونىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىنگى تاڭدا سولتۇستىك ارال تەڭىزىندەگى سۋدىڭ جالپى كولەمى - 22,1 ملرد تەكشە مەتر. 2022 جىلدىڭ باسىندا 18,9 ملرد تەكشە مەتر بولدى. 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي تەڭىزدەگى سۋ كولەمى 23,4 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن جەتەدى دەپ كۇتىلەدى.
سونىمەن قاتار سولتۇستىك ارال تەڭىزىنىڭ اۋدانى دا ۇلعايىپ جاتىر. بۇگىندە ول 3065 شارشى شاقىرىمعا جەتكەن. بۇل 2022 جىلدىڭ باسىنداعى كورسەتكىشتەن 111 شارشى شاقىرىمعا كوپ. سولتۇستىك ارال تەڭىزىنىڭ اۋدانى مەن كولەمىنىڭ ۇلعايۋى سۋدىڭ مينەرالدانۋىن ازايتۋعا جانە بالىقتىڭ 22 ءتۇرىنىڭ پوپۋلياتسياسىن قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇل رەتتە جىل سايىنعى بالىق اۋلاۋ كولەمى 8 مىڭ تونناعا جەتكەن.
«كوكارال بوگەتىن ساقتاۋ جانە سىرداريا وزەنى ساعالارىن قالپىنا كەلتىرۋ» جوباسى اياقتالۋعا جاقىن. بۇگىنگى تاڭدا ء«تاۋىر» قورعانىس بوگەتىن سالۋ, قاراشالانكولى مەن سىرداريا وزەنى اراسىنداعى ەكى ۋچاسكەدەگى بوگەتتەر مەن «قاراشالان-1» كانالىن جانە ونىڭ باس قۇرىلىسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىسى اياقتالدى. جىل سوڭىنا دەيىن سولتۇستىك ارال تەڭىزىن ۇلكەن ارالدان بولەتىن كوكارال بوگەتىن قايتا جاڭارتۋ جۇمىسىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. جوبانى ىسكە اسىرۋ سولتۇستىك ارالدىڭ ساقتالۋىنا جانە سۋدىڭ تۇزدىلىعىن تومەندەتۋگە ىقپال ەتەدى», دەلىنگەن حابارلامادا.
قىزىلوردا وبلىسىنىڭ كۇرىش القاپتارىن لازەرلىك جوسپارلاۋشىمەن تەگىستەۋ جانە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن پايدالانۋ شامامەن 200 ملن تەكشە مەتر سۋدى ۇنەمدەپ, ونى سولتۇستىك ارالعا جىبەرۋگە مۇمكىندىك بەردى. 55 مىڭ گەكتار كۇرىش القابى لازەرلىك جوسپارلاۋشىنىڭ كومەگىمەن تەگىستەلدى, بۇل ورتاشا ونىمدىلىكتى گەكتارىنان 40-55 تسەنتنەردەن 70-80 تسەنتنەرگە دەيىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزدى.
مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا, سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋدى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن شارۋالاردىڭ ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋ, سۋ ۇنەمدەۋ جۇيەلەرىن ساتىپ الۋ جانە ورناتۋ شىعىندارىن سۋبسيديالاۋ مولشەرى 50%-دان 80%-عا دەيىن ۇلعايتىلعان. سۋ ۇنەمدەۋ جۇيەلەرىن پايدالاناتىن ديحاندار ءۇشىن سۋبسيديا مولشەرى تاريفكە بايلانىستى 85%-عا دەيىن كوبەيگەن.
«ارال تەڭىزى باسسەينىندەگى ايماقتى وڭالتۋ ماقساتىندا كوگالداندىرۋ جۇمىسى جالعاسىپ جاتىر. بۇگىندە ۇلكەن ارال تەڭىزىنىڭ تارتىلعان اۋماعىندا 4,4 ملن كوشەت وتىرعىزىلدى. 2021-2024 جىلدار ارالىعىندا 475 مىڭ گەكتار جەرگە تۇقىم مەن كوشەت ەگىلدى. بيىل 428 مىڭ گەكتاردا كوگالداندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعان. وسىنىڭ ناتيجەسىندە 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ارال تەڭىزى تابانىن كوگالداندىرۋدىڭ جالپى كولەمى 1,1 ملن گەكتارعا جەتۋى ءتيىس», دەلىنگەن حابارلامادا.
ايتا كەتەيىك, 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ حالىقارالىق ارالدى قۇتقارۋ قورىنا توراعالىق ەتۋ كەزەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن حاقق پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى. قازاقستاننىڭ 2024-2026 جىلدار ارالىعىنداعى توراعالىعى كەزەڭىندە حاقق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ جۇمىس جوسپارى بەكىتىلدى. قۇجات 10 ءتۇرلى باعىت بويىنشا 40-قا جۋىق ءىس-شارانى قامتيدى.
پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ 2000 مىڭعا جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سولتۇستىك ارال تەڭىزىنىڭ سۋ كولەمى مەن اۋدانىنىڭ ۇلعايۋى سۋدىڭ مينەرالدانۋىن ازايتادى, بۇل ونىڭ بيولوگيالىق ارالۋاندىعىن ساقتاۋعا كومەكتەسىپ جانە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىتۋعا ىقپال ەتەدى.
سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جانە سۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ سولتۇستىك ارالعا قوسىمشا سۋ كولەمىن جىبەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, سونداي-اق ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا كومەكتەسەدى.
ارال تەڭىزىنىڭ تارتىلعان اۋماعىن كوگالداندىرۋ توپىراق ەروزياسىنىڭ الدىن الادى جانە قۇمدى, تۇزدى داۋىلدارمەن كۇرەسۋگە كومەكتەسەدى. بۇل ايماقتىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن قورعايدى.