وقىرماندار قولىنا ولكەتانۋشى قۋانىش ورمانوۆتىڭ «ەل مەن جەر جانە تۇلعالار تاريحى» اتتى كىتابى ءتيدى. وسى كىتاپتىڭ العاشقى بەتتەرىن پاراقتاعاندا-اق, باسقانى بىلاي قويعاندا, قوستانايلىق وقىرمان «قوستاناي-تورعاي ولكەسىندە مەتەوريتتىڭ تۇسۋىنەن پايدا بولعان كولدىڭ بار ەكەنىن, قايىڭنىڭ ەش جەردە جوق «تابانتال» دەگەن ءتۇرىنىڭ, بيىكتىگى 35-40 مەترگە, ءدىڭى 1,5 مەترگە جەتەتىن بالقاراعايدىڭ وسەتىنىن, كوشپەلى قۇمدار, تورعاي دالاسىنداعى كوسموستان تۇسىرىلگەن سۋرەتتەر سەكىلدى تابيعات تاماشالارى مەن تىلسىمدارىن قالاي بىلمەگەنمىن؟» دەپ تاڭعالارى انىق.
كىتاپ ولكەنىڭ تابيعاتىمەن شەكتەلمەيدى. ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى جانە جاڭا داۋىردەن بۇگىنگە دەيىنگى تاريحتا وسى ءوڭىردىڭ مول ۇلەسى جونىندە ناقتى دەرەكتەردى العا تارتادى. الەمگە ايگىلى ارعى-بەرگى تاريحشى عالىمداردىڭ ەڭبەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ, تورعاي دالاسى مەن توبىل ءوڭىرىنىڭ نۇق پايعامباردىڭ يافەس دەگەن ۇلىنان تارايتىن ۇرپاقتارىنىڭ مەكەنىنە اينالعانىن جازادى. قوستاناي قالاسى تۇبىنەن تابىلعان «توبىل ويشىلى» اتالىپ كەتكەن تاس ءمۇسىن ءالى قۇپياسىن اشا قويعان جوق. كىتاپ وقىرمانىن وسىنداي قىزىقتى تانىمدىق دەرەكتەرمەن جەتەلەپ وتىرادى.
اۆتور وقىرماندارعا قوستاناي-تورعاي وڭىرىنەن شىعىپ, ەلگە تۇتقا بولعان تۇلعالار مەن بۇگىنگى ۇرپاق ەسىمدەرىن ەستىسە دە تەرەڭ بىلمەيتىن, ءتىپتى, اتى-ءجونى وسى كەزگە دەيىن ەسكەرۋسىز قالعان تۋعان جەر تۇلەكتەرى تۋرالى دا باياندايدى.
– تۋعان ەلدىڭ, تۋعان جەردىڭ تاريحى مەنى جاس كەزىمنەن قىزىقتىردى. بالا كەزىمدە ءوزىم وسكەن ءجىتىعارا, قامىستى اۋداندارىنىڭ وي-قىرىن, كەيىنگى جىلدارى تورعاي ءوڭىرىن جاياۋ ارالادىم. كەرەمەت دۇنيەلەر جوعارى توبىل سۋ قويماسىنىڭ استىندا قالدى, – دەپ كىتاپ اۆتورى تۇساۋكەسەر جيىندا كوپتەگەن قىزىقتى مىسالدار كەلتىردى. كىتاپتىڭ عىلىمي جاعىنا تاريحشى-جازۋشى قويشىعارا سالعارين جەتەكشىلىك ەتتى. وسى تۋىندىنىڭ تۇساۋكەسەرىن ۇيىمداستىرعان وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى ج.ماقانوۆ الداعى ۋاقىتتا بۇل ەڭبەك وبلىستاعى مەكتەپتەر مەن كىتاپحانالارعا تاراتىلاتىنىن ايتتى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي.