بىرنەشە جىل بۇرىن, كەڭەس زامانىندا ءجۋرناليستىڭ وقۋىن ءتامامداپ, گازەتتىڭ بىرىنە ءتىلشى بوپ ورنالاسقان سوڭ الىس اۋىلداعى جەزدەم الەكەڭە:
– الەكە, ءتىلشى بوپ ورنالاستىم. ءبىر جەتىگە مۇرسات الدىم, اۋىل-ايماقتى ارالاپ قايتسام دەپ ەرتەڭ كولىككە اياق ارتپاقپىن, — دەپ تەلەفون سوقتىم.
– قاپ-اي-ءا, بالدىز كەلە جاتقاندا, مىنا قۇرعان كولىكتىڭ كىلتيپانى ۇستاپ, قىلتيىپ قالعانى. ايتپەسە ءوزىڭدى تۋرا اناۋ بۇرىلىستان بوكتەرىپ الاتىن ءجونىم بار, — دەگەن بولدى.
* * *
ۇيىنە دەيىن تەپەڭدەپ ءوز اياعىممەن باردىم. بولىپ كەتكەنشە: «ويپىر-اي-ءا, ءتىلشىمىن دە… جازامىن دە…» دەپ تاڭدانا تەپەرىشتەنىپ سويلەگەن سايىن: «ويپىر-اي-ءا, قاعاز كەمىرەمىن دە… شيماي-شاتپاق جازامىن دە…» دەپ كەكەتىپ, اپايىم قاقپاقىل جاساپ كيلىكپەگەندە, ءبىراز جەرگە باراتىن ەدى.
...سودان, قىزمەت اۋىستىرىپ, دەمالىسىمدى الىپ, اۋىل قايداسىڭ دەپ تارتار الدىندا جەزدەمە حابارلاسىپ:
– الەكە, قىزمەت اۋىستىردىم. تىلشىلىكتى قويىپ, ينستيتۋتتىڭ اسپيرانتۋراسى بۇيىردى, – دەپ ەدىم:
– وۋ, مىنە ازامات! اسپيرانت! كەرەمەت! ءسوز قىسقا, قاي اۆتوبۋسپەن شىعاسىڭ؟ – دەپ بايەك بوپ جاتىر. — بۇرىلىستان بوكتەرىپ الامىن. ارىرەكتەن كۇتىپ الاتىن ءجونىم بار, مىنا پالەكەت تۇتىندەپ-تۇشكىرىپ, شابىسى اۋىل-ايماقتان ۇزاي الماي جۇرگەنى.
* * *
...بارىپ قايتقانبىز. جەزدەم ايتقانىنان قالت كەتپەدى, بۇرىلىستان ءوز كولىگىنە اۋدارىپ مىنگىزىپ الدى. بولىپ كەتكەنشە, مەنىڭ «قاعاز كەمىرۋدى» قويىپ, اسپيرانت بولعانىمدى ءتاۋبا قىلىپ قارادومالاق جيەندەرىمنىڭ باسىنان سيپاپ وتىرىپ ءبىراز نوقتالى اڭگىمە ايتتى.
* * *
اسپيرانتۋرانى اياقتاپ, بۇيرىق سولاي بۇيىرىپ, بۇرىنعى گازەتىمە ءبولىم باستىعى بوپ تۇرىپ, اۋىلعا اتتانار الدىندا ءجاي-كۇيىمدى ايتىپ جەزدەم الەكەڭمەن سويلەسىپ ەدىم, سوڭعى ءسوزى مىناۋ بولدى:
– قاپ-اي! ءوزىڭنىڭ ءجونىڭ بولەك, كۇتىپ-اق الۋ كەرەك ەدى, كولىگىمنىڭ ءبىراز ىشەك-قارنىن اشىپ قويىپ ەدىم, – دەدى.
... ۇيىنە دەيىن ءوز اياعىممەن باردىم. نەگە ەكەنىن, جەزدەم ەكى ءسوزىنىڭ ءبىرىن — مەنىڭ اسپيرانتۋرادان كەيىن ينستيتۋتتا قالماي «قالبالاقتاپ» تاعى دا قاعاز كەمىرۋگە تاپ بولعانىما قاپالانۋمەن بولدىم.
بەرىك سادىر