س.ج.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستانداعى العاشقى مەديتسينا ينستيتۋتىن تۇڭعىش ءبىتىرۋشى قازاق قىزى, كورنەكتى عالىم, تاماشا پەداگوگ, مىقتى كلينيتسيست, ەلىمىزدەگى انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ قىزمەتىنىڭ نەگىزىن سالۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن دارىگەرى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور كاميلا وتەگەنوۆانىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي «انا مەن بالانى قورعاۋداعى ۇلەس» اتتى ەستەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى.
القالى جيىندى اكۋشەر-گينەكولوگتار ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ ءتورايىمى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور نينا قايىپوۆا اشىپ, ۇلاعاتتى ۇستازدىڭ قازاقستاندىق دارىگەرلەر مەن عالىمداردىڭ بىرنەشە بۋىنىن قالىپتاستىرىپ, ارتىندا وشپەس ءىز قالدىرعانىنا, سونداي-اق, ادامدىق جانە كاسىبي بيىك قاسيەتتەرىنە توقتالا كەتتى.
– بۇگىن ءبىز ۇستازىمىزدى قۇرمەتتەپ, ونىڭ الدىندا ەسەپ بەرىپ تۇرعاندايمىز, – دەدى ۇستازعا تاعزىم ەتۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ نينا قايىپقىزى. – مەن وسىنداي كەرەمەت ۇلى ۇستازدىڭ قاسىندا ءجۇرىپ, دارىگەرلىكتى, ادامي قاسيەتتەردى ۇيرەنگەنىم ءۇشىن تاعدىرىما ريزامىن, ءارى ماقتان ەتەمىن. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ماماندىعىمىز وتە كۇردەلى, انا مەن بالانىڭ ومىرىنە جاۋاپ بەرەدى. مىنە, كاميلا دوسقىزى ءوزىنىڭ كاسىبيلىگىمەن ءبىزدى اكۋشەريا مەن گينەكولوگيا الەمىنە اكەلىپ, كلينيتسيست جانە ەكى ءومىرگە جاۋاپ بەرەتىن ۇلى ماماندىققا تاربيەلەدى. كاميلا دوسقىزى تۋعان ينستيتۋتىندا 41 جىل ادال قىزمەت اتقارىپ, مىڭداعان بالانىڭ دۇنيەگە كەلۋىنە جانە قانشاما انانىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا ۇلەس قوستى.
ول كىسىنىڭ دارىستەرى پەداگوگيكالىق شەبەرلىكتىڭ مەكتەبى بولسا, تاڭەرتەڭگىلىك وتكىزەتىن كونفەرەنتسيالارى كلينيكالىق ويلاۋدى دامىتۋدىڭ ساباقتارى ەكەن. ءوزى قورعاتقان 26 كانديداتتىق ديسسەرتاتسيانىڭ تاقىرىبى وزەكتىلىگىمەن, ماڭىزدىلىعىمەن جوعارى باعالانىپتى. ويتكەنى, عىلىمي كادرلاردى ماقساتتى اسپيرانتۋرا ارقىلى بەلسەندى تۇردە دايىندايدى ەكەن. وسىلايشا, ول ءوزىنىڭ عىلىمي مەكتەبىن قالىپتاستىرعان. ونىڭ شاكىرتتەرى بۇگىندە تەك ەلىمىزدە عانا ەمەس, باسقا دا شەت ەلدەردە ابىرويلى جۇمىس اتقارۋدا. وسىدان ون جىل بۇرىن وسى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قابىرعاسىندا كاميلا دوسقىزىمەن بىرگە قىزمەتتەس بولعان ارىپتەستەرى, شاكىرتتەرىمەن 90 جىلدىعىن ءدال وسىلاي اتاپ ءوتىلىپتى.
كاميلا دوسقىزى 1915 جىلى ورىنبور گۋبەرنياسىنىڭ ترويتسك قالاسىندا شارۋا وتباسىندا دۇنيەگە كەلەدى. ونداعى مەكتەپتى ويداعىداي ءبىتىرگەن سوڭ, اناسى رىستى بالالارىنىڭ جوعارى ءبىلىم الۋى ءۇشىن الماتى قالاسىن تاڭداپ, كوشىپ كەلەدى. 1936 جىلى مەدينستيتۋتتى بىتىرگەن سوڭ, ەڭبەك جولىن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اششىساي كەن ورنىنىڭ ۋچاسكەلىك اۋرۋحاناسىندا باستايدى. كوپ ۇزاماي اۋرۋحانا مەڭگەرۋشىسى بولادى. تالانتتى جاس ودان ءارى عىلىمعا دەن قويۋى ءۇشىن 1938 جىلى ءوزى وقىپ بىتىرگەن وقۋ ورنىنىڭ اكۋشەريا جانە گينەكولوگيا كافەدراسىنىڭ كلينيكالىق ورديناتۋراسىنا تۇسەدى. الماتىداعى 1-پەرزەنتحانادا ورديناتور (1939), 1939-40 جىلدارى ماسكەۋدىڭ اكۋشەرلىك-گينەكولوگيا ينستيتۋتىندا عىلىمي قىزمەتكەر, 1945 جىلى كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن 2-ءشى ماسكەۋ مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي كەڭەسىندە, ال 1955 جىلى لەنينگرادتا كسرو مەديتسينا عىلىمى اكادەمياسىنىڭ لەنينگرادتاعى بىرنەشە ينستيتۋتتارى عىلىمي كەڭەسى مۇشەلەرىنىڭ الدىندا دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن ويداعىداي قورعاپ شىعادى.
1952 جىلدان 1958 جىلعا دەيىن پەدياتريا فاكۋلتەتىنىڭ اكۋشەريا جانە گينەكولوگيا كافەدراسىن, 1958 جىلدان 1978 جىلعا دەيىن, ياعني 20 جىل ەمدەۋ فاكۋلتەتىنىڭ اكۋشەريا جانە گينەكولوگيا كافەدرالارىن باسقارىپ, ەلىمىزدە مەديتسينانىڭ اسا كۇردەلى اكۋشەريا مەن گينەكولوگيا سالاسىن دامىتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسادى. ۇستازى پروفەسسور ا.ي.ءمالينيننىڭ دارىندى شاكىرتى, كورنەكتى حيرۋرگ, ءوزىنىڭ دارىگەرلىك, پەداگوگتىق, زەرتتەۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىمەن ۇشتاستىرا بىلگەن قازاقتىڭ ساناۋلى تالانتتى قىزدارىنىڭ ءبىرى – كاميلا دوسقىزى 11 جىل بويى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باس اكۋشەر-گينەكولوگى, 20 جىل بويى قازاقستان اكۋشەر-گينەكولوگتار قوعامىنىڭ ءتورايىمى, بۇكىلوداقتىق اكۋشەر-گينەكولوگتاردىڭ عىلىمي قوعامى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, سالالىق جۋرنالداردىڭ القا مۇشەسى, الماتى وبلىستىق كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى بولعان.
گينەكولوگيا سالاسىنىڭ بىلىكتى مامانى رەتىندە وتەگەنوۆانىڭ اكۋشەرلىك داڭقى وداققا ءمالىم ەدى. كەڭەس ايەلدەرىنىڭ كورنەكتى وكىلى رەتىندە ول جەر شارىنىڭ كوپتەگەن قالالارىن ارالاپ, تالاي حالىقارالىق سەزد, فورۋم, كونفەرەنتسيالارعا قاتىسىپ, دەلەگاتسيا قۇرامىندا فينليانديا (1954), اۆستريا (1961) كسرو عالىمدارىمەن بىرگە اقش-تا (1975), ت.ب. ەلدەردە بولعان. 63 جاسىندا ءوز ەركىمەن زەينەتكەرلىك دەمالىسقا شىعىپ, نەمەرەلەرىن باعۋ ءۇشىن قىزى جاميلاعا قولعابىس جاساۋعا ماسكەۋگە كەتەدى. وسىدان كەيىن 15 جىلداي ءومىر ءسۇرىپ, 78 جاسىندا دۇنيەدەن وزادى.
كونفەرەنتسيادا كورنەكتى عالىم, ۇلاعاتتى ۇستاز, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ءىرى ۇيىمداستىرۋشىسى, قوعام قايراتكەرى جايلى س.ج.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-ءدىڭ رەكتورى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ايقان اقانوۆ بەكزات بولمىستى تۋما شەشەننىڭ دارىستەرىن ستۋدەنتتەردىڭ قىزىعا تىڭداعانىن, وتە ءادىل ۇستاز بولعانىن, ال قر ۇعا-نىڭ اكادەميگى الشىنباي راقىشەۆ بىلىكتى دارىگەر-عالىم, حيرۋرگ, ادامگەرشىلىگى مول ارىپتەس بولعانىن تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق, اتالمىش وقۋ ورنىنىڭ ەمدەۋ فاكۋلتەتىنىڭ اكۋشەرلىك ءىس جانە گينەكولوگيا كافەدراسىنىڭ كاميلا دوسقىزىنان كەيىنگى مەڭگەرۋشىلەرى مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسورلار ن.ن.مەزينوۆا, ا.ت.رايسوۆا, ا.م.دوششانوۆا, ل.ع.قاليەۆا, سونداي-اق, استانادان ارنايى كەلگەن مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور گۇلنار سارقىتقىزى ۇستازدارىنىڭ ادامگەرشىلىگى, كاسىبي بىلىكتىلىگى جايلى ەسكە الدى. عالىمنىڭ 150 عىلىمي جۇمىسى جارىق كورگەن. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, «اكۋشەرلىك, گينەكولوگيا جانە پەريناتولوگيا» جۋرنالى ءبىر سانىن جۇزگە تولىپ وتىرعان ۇستازدارىنا ارناعان.
«ارتىندا بار وڭالار» دەمەكشى, كاميلا دوسقىزى سوڭىنا ۇرپاق قالدىرىپ, قىزى جاميلاعا ەليتالىق ءبىلىم بەردى. ءجاميلا مەكتەپتى التىن مەدالمەن اياقتاپ, ماسكەۋ مەملەكەتتىك حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىن تامامداعان, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى. قازىر بالالارى تيمۋر, اندرەيمەن ماسكەۋدە تۇرادى.
جيىن سوڭىندا ءجاميلا قانىشقىزى جينالعاندارعا اناسى جايلى جازىلعان كىتابىن سىيعا تارتىپ, كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرعان شاكىرتتەرىنە العىسىن ءبىلدىردى.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».