الماتىداعى ۇلتتىق كىتاپحانادا قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا وراي «قازاق حاندىعى فەنومەنى: تاريح جانە تاعىلىم» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا بولىپ ءوتتى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتكەن جىلعى تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنە ارنالعان سالتاناتتى جيىندا: « ۇلى دالادا كۇللى ەۋرازيا قۇرلىعىن ۋىسىندا ۇستاعان الىپ مەملەكەتتەر بولعان. الىپ كەڭىستىكتى ەن جايلاپ, ەركىن بيلەپ-توستەگەن ايبارلى حالىقتار ءومىر سۇرگەن. بۇگىنگى قازاقستان – سول بابالاردىڭ زاڭدى مۇراگەرى», دەگەن بولاتىن. ۇلىتاۋدا ايتىلعان سول سوزدەن باستاپ ەلىمىزدە قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن ءوز دارەجەسىندە اتاپ ءوتۋ شاراسىنا دايىندىقتار قىزۋ باستالىپ, جەكەلەگەن عىلىمي ينستيتۋتتار مەن بىرلەستىكتەر قازاق حاندىعىنىڭ تاريحىنا قاتىستى كوپتەگەن تىڭ دەرەكتەرگە قول جەتكىزىپ, ۇلتتىق قالىپتاسۋىمىز بەن دامۋ ۇدەرىسىنە قاتىستى تياناقتى ىزدەنىستەر جۇرگىزىپ كەلەدى.
«قاينار» اكادەمياسى مەن فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىرعان بۇل كونفەرەنتسيانىڭ ماقساتى ازاماتتاردىڭ پاتريوتتىق سەزىمدەرىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلدى. جيىن بارىسىندا قىتاي, فرانتسيا, پورتۋگاليا, سلوۆاكيا, وزبەكستان جانە قىرعىزستان سەكىلدى الىس-جاقىن شەت ەلدەردەن كەلگەن تاريحشى عالىمدار مەن ەلىمىزدىڭ بەلگىلى كورنەكتى عالىمدارى قازاق حاندىعىنىڭ قۇرىلۋى مەن تاريحي دامۋىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. عىلىمي كەڭەسكە اكادەميك ابدىمالىك نىسانباەۆ, كورنەكتى ارحەولوگ عالىم ۋاحيت شالەكەنوۆ, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, پروفەسسور كارىمبەك قۇرماناليەۆ, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور حانگەلدى ءابجانوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى الىبەك اسقاروۆ جانە قاينار اكادەمياسىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور ەرەنعايىپ وماروۆ قاتىسىپ, ءوز باياندامالارىندا ءار ماسەلەنىڭ ءتۇيىندى تۇستارىن عىلىمي تۇرعىدان نەگىزدەپ, جاڭا كوزقاراس دەڭگەيىنەن تالدادى.
كەلەلى جيىننىڭ پلەنارلىق ماجىلىسىندە قوزعالعان قازاق حاندىعىنىڭ تاريحى مەن ونىڭ قالىپتاسۋ, دامۋ داۋىرلەرىن قامتيتىن, حاندىق تۇسىنداعى فيلوسوفيالىق پايىمداۋ ءداستۇرى, موڭعول-تۇرىك يمپەرياسىنا قاتىناسى, جىبەك جولى بويىنداعى وڭىرلەردىڭ دامۋى, سول كەزەڭدەگى اسكەري قوعام مەن وسى ماسەلەلەردىڭ زەرتتەلۋ پروبلەمالارىن ورتاعا سالعان تاقىرىپتار عىلىمي تۇلعالاردان بولەك, وسى كونفەرەنتسياعا قاتىسقان ىزدەنۋشى جاس عالىمداردىڭ دا زور قىزىعۋشىلىعى مەن ىنتاسىن ارتتىردى.
كونفەرەنتسيا اياسىندا قاينار اكادەمياسىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور ەرەنعايىپ وماروۆ جازعان «قازاق وركەنيەتىنىڭ نەگىزى» اتتى كولەمدى عىلىمي ەڭبەكتىڭ تۇساۋى كەسىلدى. وندا ءسوز العان عالىمدار اتالمىش كىتاپتا قازاق وركەنيەتىنىڭ تۇمسا تابيعاتى ايقىن اشىلىپ, تاريح تۇرعىسىنان ونىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىن ورتا ازيا جانە ەۋرازيا وركەنيەتىمەن بايلانىستىرا زەرتتەلگەندىگىن اتاپ ءوتتى.
حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا وتىرىسىندا عالىمدار قازاق حاندىعىنا قاتىستى كەيبىر ماسەلەلەردى ورتاعا سالىپ, عىلىمي پىكىرتالاس وتكىزدى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ايتجان مۇرزانوۆ.