ءبىلىم سالاسىنا مەملەكەت تاراپىنان دا, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتەن دە ايتارلىقتاي قولداۋ كورسەتىلىپ جاتقانى بەلگىلى. ناتيجەسىندە, وتكەن جىلى وڭىردە بىرنەشە «جايلى مەكتەپ» پايدالانۋعا بەرىلدى. ۇلتتىق جوبا اياسىندا اشىلعان جاڭا ءبىلىم ۇيالارىنا جاسالعان جاعدايعا كوڭىل تولادى.
جالپى العاندا, جاڭا وقۋ جىلىندا سالاعا بولىنگەن قارجى 13,5 پايىزعا ارتقانىن ەستىگەنبىز. راس, اعارتۋشى سالادا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي تابىستار جەتكىلىكتى. پەداگوگتەر دە, ءبىلىم الۋشىلار دا ءىرى دودالاردان تابىسپەن ورالدى. الايدا كەمشىلىكتەر دە جوق ەمەس.
راسىندا باسقا-باسقا, اعارتۋشى سالاعا قىرۋار قاراجات قاراستىرىلعاندىقتان, قاداعالاۋ دا از بولمايدى. كەيبىر تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەسى سالادا ولقىلىقتار بار ەكەنىن العا تارتىپ وتىر. ماسەلەن, ءوڭىر بويىنشا ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قاداعالاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى مۇحيت نىسانباەۆ كەلتىرگەن دەرەكتەرگە كوز جۇگىرتسەك, وڭىردەگى بىرنەشە ءبىلىم وشاعىنداعى ءبىلىم ساپاسى سىن كوتەرمەيتىن كورىنەدى.
«جالپى العاندا وڭىردە 449 مەملەكەتتىك مەكتەپ بار بولسا, ونىڭ 42-ءسى باستاۋىش, 33-نەگىزگى ورتا, 374-ءى ورتا مەكتەپ ساناتىنا جاتادى. 318 ءبىلىم ورداسىنىڭ وقۋشىلارى قازاق تىلىندە وقىسا, 3 مەكتەپ ورىس, 128 مەكتەپ ارالاس تىلدە ءبىلىم بەرەدى.
وتكەن جىلى وڭىردەگى 267 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى, ونىڭ ىشىندە 46 بالاباقشا (18 جەكەمەنشىك, 28 مەملەكەتتىك), 221 مەكتەپكە (216 مەملەكەتتىك, 5 جەكەمەنشىك) اتتەستاتتاۋ تىزىمىنە ەنگىزىلدى. قازىرگى كەزگە دەيىن 215 ءبىلىم ورداسى مەن 46 بالاباقشاعا مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى. اتقارىلعان جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە 4 مەملەكەتتىك بالاباقشا مەن 11 مەكتەپ قايتا اتتەستاتتاۋدان وتپەدى. سونداي-اق 67 مەكتەپكە قايتا اتتەستاتتاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ, كەمشىلىكتەر جويىلدى», دەيدى دەپارتامەنت باسشىسى اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى ويىمەن ءبولىسىپ.
ءوڭىر بويىنشا ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قاداعالاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى مۇحيت نىسانباەۆ كەلتىرگەن مالىمەتكە سۇيەنسەك, اتتەستاتتاۋدان وتپەي قالعان ءبىلىم وشاقتارىنىڭ باسىم بولىگىن نەگىزگى مەكتەپتەر مەن باستاۋىش ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قۇرايدى. ايتكەنمەن سول ساناتقا مويىنقۇم اۋدانىنداعى اقباقاي, شۋ اۋدانىنداعى ەڭبەكشى, تاراز قالاسىنداعى ءاليا مولداعۇلوۆا اتىنداعى ورتا مەكتەپتەردىڭ ەنگەنى كىمدى دە بولسىن ويلاندىرماي قويمايدى. ءبىر قىزىعى, وبلىس ورتالىعى تاراز قالاسىنا قارايتىن ءبىلىم ورداسىنىڭ وسى تىزىمدە تۇرعانى دا قىنجىلتادى. قانشا دەگەنمەن وبلىس ورتالىعىنا قاراستى ءبىلىم وشاقتارىندا ساپا جوعارى بولۋى كەرەك ەمەس پە؟
مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋ جۇرگىزىلگەن ءبىلىم وردالارىندا كەزدەسەتىن كەمشىلىكتەر ءبىر-بىرىنە قاتتى ۇقسايدى. راسىندا وڭىردەگى مەكتەپتەردىڭ بارلىعى جىل سايىن اتتەستاتتاۋدان ءوتىپ جاتقان جوق. مەجەلى مەرزىمى جەتكەن كەزدە عانا ءبىلىم ساپاسىنىڭ ءمان-جايى تەكسەرىلەدى. سوعان قاراماستان بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەن بالاباقشالاردا ولقىلىقتار ءجيى كەزدەسەتىنى كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرەتىنى راس.
«اتتەستاتتاۋ جۇرگىزىلگەن مەكەمەلەردە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, شاعىن ورتالىقتار مەن مەكتەپالدى دايارلىق توپتارى قىزمەتىنىڭ نازاردان تىس قالۋى, 4 جانە 9 سىنىپتاردىڭ تەستىلەۋ ناتيجەسىنىڭ تومەن بولۋى, ء«بىلىم كلاسس» ەلەكتروندى جۋرنالىنىڭ تالاپقا سايكەس تولتىرىلماۋى, «جول ءجۇرۋ ەرەجەلەرى» جانە ء«ومىر قاۋىپسىزدىگى نەگىزدەرى» مىندەتتى وقۋ كۋرسىنىڭ دۇرىس جۇرگىزىلمەۋى, ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ دەرەكتەر قورىنداعى مالىمەتتەر مەكتەپتىڭ ناقتى مالىمەتىمەن سايكەس كەلمەۋى, پەداگوگتەردىڭ بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرستارىنان ۋاقتىلى وتپەۋى سەكىلدى كەمشىلىكتەر كەزدەستى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ كوميتەتى تاراپىنان جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ ناتيجەسىندە ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ دەرەكتەر قورىنداعى مالىمەتتەردىڭ سايكەس كەلمەۋى بويىنشا وبلىس اۋماعىنداعى 5 مەكتەپتىڭ باسشىلارىنا اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ءىس قوزعالىپ, ايىپپۇل سالىندى», دەيدى م.نىسانباەۆ.
دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن ليتسەنزيالاۋعا قاتىستى دا بىرقاتار ماسەلە تۋىنداعان. ناقتى دەرەككە سۇيەنسەك, «ە-ليتسەنزيالاۋ» مەملەكەتتىك دەرەكتەر قورى» اقپاراتتىق جۇيەسى ارقىلى 97 ءوتىنىش تۇسكەن. ناتيجەسىندە, 3 مەملەكەتتىك جانە 8 جەكەمەنشىك مەكتەپكە باس ليتسەنزيا بەرىلگەن. سونداي-اق 20 مەكتەپ پەن 2 كوللەدجدىڭ ليتسەنزياسى قايتا راسىمدەلىپ, 8 ءبىلىم ۇياسىنا قوسىمشا ليتسەنزيا بەرىلگەن. سونىمەن قاتار 56 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ ليتسەنزيالاۋ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەۋىنە بايلانىستى ءوتىنىشى قاناعاتتاندىرىلماعان.
جوعارىدا ايتقانىمىزداي, شىنىندا دا بيلىك تاراپىنان ءبىلىم سالاسىنا ايتارلىقتاي قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. جاڭا وقۋ جىلىنداعى دەرەككە جۇگىنسەك, ءوڭىردىڭ اعارتۋشى سالاسىنا 319 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 39 ملرد تەڭگەگە كوپ. قىسقاسى, سالاعا جاۋاپتى باسشىلار قارجىدان تارىعىپ وتىرعان جوق. ايتسە دە, وڭىردەگى بىرقاتار ءبىلىم وشاقتارىنداعى ءبىلىم ساپاسى كوڭىل كونشىتپەي تۇر. ارينە, اتتەستاتتاۋدان وتپەگەن مەكەمەلەر ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرىپ, الداعى ۋاقىتتا وتە جاتار. ايتسە دە, اتتەستاتتاۋ مەرزىمى كەلگەندە بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا وزەكتى ماسەلەلەر بار ەكەنى ۇدايى بايقالىپ قالا بەرەدى. ونى بولدىرماۋدىڭ جولى بار ما؟
جامبىل وبلىسى