جىل قورىتىندىسى: ەل تاريحىنداعى ەلەۋلى ساياسي وقيعالار

شانحاي وندىعى: استانا ءسامميتى

بيىلعى ايتۋلى ساياسي وقيعالاردىڭ ءبىرى - استانادا وتكەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ءسامميتى. 

ايتا كەتەيىك, قازاقستان 2023 جىلعى 5 شىلدەدەن 2024 جىلعى 5 شىلدەگە دەيىن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ قىزمەتىنە تورالىق ەتتى. جالپى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى 2001 جىلى قۇرىلعان ەدى. ونىڭ نەگىزى 1996 جىلى «شانحاي بەستىگى» رەتىندە قالاندى. بۇگىندە ول كوپسالالى جانە كوپفۋنكتسيونالدى ۇيىمعا اينالدى. 

قازاقستان شىۇ قۇرىلعالى بەرى ۇيىمعا ءتورت رەت توراعالىق ەتكەن (2004, 2010, 2016 جىلدار جانە 2023 جىلدىڭ شىلدەسىنەن بيىلعا دەيىن). 

بيىل سامميت العاش رەت جاڭا «شىۇ+» فورماتىندا ۇيىمداستىرىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. وعان سايكەس ۇيىمنىڭ جوعارعى ورگانى – شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنان بولەك, باقىلاۋشى جانە سەرىكتەس مارتەبەسىن العان مەملەكەتتەر باسشىلارىمەن كەزدەسۋ وتەدى. حالىقارالىق ءىس-شاراعا قازاقستان, ءۇندىستان, قىتاي, يران, قىرعىزستان, پاكىستان, رەسەي, تاجىكستان, وزبەكستان, بەلارۋس, موڭعوليا, ازەربايجان, قاتار, ءباا, تۇركيا جانە تۇركىمەنستاننىڭ مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارى, شىۇ باس حاتشىسى جانە شىۇ ايماقتىق تەرروريزمگە قارسى قۇرىلىمىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى قاتىستى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلار الدىندا سويلەگەن سوزىندە شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ حالىقارالىق ارەناداعى رولىنە ايرىقشا توقتالدى.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى مادەني ورتالىقتار قۇرۋ, جاستاردى تارتۋ, شىۇ ۋنيۆەرسيتەتتەرىن كەڭەيتۋ جانە ستۋدەنتتەرگە, اسىرەسە تەحنيكالىق سالالاردا گرانتتاردى كوبەيتۋ ارقىلى مادەني جانە گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدى العا تارتتى.

شىۇ مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ 24-ءشى سامميتىندە استانا دەكلاراتسياسى قابىلداندى. دەكلاراتسيادا ۇيىمنىڭ نەعۇرلىم وكىلەتتى, دەموكراتيالىق, ءادىل جانە كوپپوليارلى الەمدىك ءتارتىپتى قۇرۋعا بەيىلدىگى اتاپ وتىلگەن. استانا دەكلاراتسياسىنا سايكەس, ۇيىم اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق ەۋرازياداعى تەڭ قۇقىقتى جانە بولىنبەيتىن قاۋىپسىزدىك ارحيتەكتۋراسىنا نەگىز بولا الادى.

قىتايدىڭ تسينداو قالاسى 2025 جىلعى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ مادەني استاناسى اتاندى. سونداي-اق شىۇ توراعالىعى قىتايعا ءوتتى.

اەس قۇرىلىسى: حالىق تاڭداۋىن جاسادى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2 قىركۇيەكتەگى «ادىلەتتى قازاقستان: زاڭ مەن ءتارتىپ, ەكونوميكالىق ءوسىم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا قازىرگى الەمدە ەنەرگيا تاپشى­لىعىنىڭ كۇشەيىپ بارا جات­قانىن ەسكەرە وتىرىپ, اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋعا باسا ءمان بەرۋ كەرەگىنە توقتالعان ەدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2024 جىلعى جولداۋىندا 6 قازاندا اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ بويىنشا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم وتەتىنىن مالىمدەگەن ەدى.

رەفەرەندۋمنىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, حالىقتىڭ 71,12%-ى اەس قۇرىلىسىن قولدادى. رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا قۇقىعى بار قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ جالپى سانى 12 ميلليون 284 مىڭ 487 ادامدى قۇراعان. داۋىس بەرۋگە قاتىسقان ازاماتتاردىڭ سانى 7 ميلليون 820 مىڭ 204 ادامدى نەمەسە رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا قۇقىعى بار ازاماتتار سانىنىڭ 63,66%-ىن قۇرادى. رەفەرەندۋمعا شىعارىلعان ماسەلەنى وڭ شەشۋگە داۋىس بەرگەن ازاماتتاردىڭ سانى 5 ميلليون 561 مىڭ 937 ادامدى نەمەسە 71,12%-دى قۇرادى.

پرەزيدەنتتىڭ قازاقستاندا اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ مۇمكىندىگىن زەردەلەۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا رەاكتورلىق تەحنولوگيالاردى تاڭداۋ بويىنشا بۇرىن جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەردى وزەكتەندىرۋ, اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنىڭ قۋاتى مەن قۇرىلىس اۋدانىن انىقتاۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلگەن.

جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اتوم ەلەكتر ستانتسياسى قۇرىلىسىنىڭ ەڭ قولايلى اۋدانى رەتىندە الماتى وبلىسى جامبىل اۋدانى ۇلكەن اۋىلىنىڭ اۋماعى تاڭدالدى.

ايتا كەتەيىك, بۇگىندە 31 ەل اتوم ەلەكتر ستانتسياسىن پايدالانادى. قازىر الەمدە 439 ەنەر­­­گە­­­تي­كالىق رەاكتور جۇ­مىس ىستەيدى. 19 ەل 62 رەاكتور سالۋ ساتىسىندا. اتوم ەنەرگەتيكاسى الەمدەگى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جالپى گەنەراتسياسىنىڭ 10%-ىن قۇرايدى. ەۋرووداق اتوم ەنەرگەتيكاسىن «جاسىل» تەحنولوگياعا تەڭەستىردى. ەندى 15-20 جىلدا اەس قىزمەتى بارىنشا جانداناتىنى كۇمان تۋدىرمايدى.

جولداۋ - ناقتى باعدار, ماقساتتار مەن مىندەتتەر

بيىل ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى قازاقستان: زاڭ مەن ءتارتىپ, ەكونوميكالىق ءوسىم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جاريالادى. بيىلعى جولداۋ ءداستۇرلى تۇردە مەملەكەت دامۋىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىنداپ بەردى. الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردەن باستاپ, ەكولوگيا مەن ساياسي ماسەلەلەرگە دەيىنگى ءارتۇرلى سالادا ماڭىزدى رەفورمالار ۇسىنىلدى.

پرەزيدەنت ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان جۇيەلى ەكونوميكالىق رەفورمالارعا باستى نازار اۋداردى. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستامالارى مەن ۇسىنىستارى سالىق جۇيەسىن قايتا جاڭعىرتۋعا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ شارالارىن قابىلداۋعا, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن قولجەتىمدى نەسيەلەۋگە, ءادىل جانە ءتيىمدى تاريفتىك ساياساتقا, كولىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا, بىلىكتى كادرلار دايارلاۋعا, تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋعا, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالدى.

پرەزيدەنت 2024 جىلعى 6 قازاندا اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ ماسەلەسى بويىنشا رەفەرەندۋم وتەتىنىن مالىمدەگەن.

مەملەكەت باسشىسى قوعامدى تولعاندىراتىن بىرقاتار وزەكتى ماسە لەگىنە جەكە-جەكە توقتالىپ ءوتتى. ولاردىڭ قاتارىندا ينتەرنەت-الاياقتىق, جول-كولىك وقيعالارى, اسكەردەگى ءتارتىپ, ەسىرتكى بيزنەسىمەن كۇرەس, مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ جەتىلمەگەندىگى, پەداگوگيكالىق جانە مەديتسينالىق كادرلاردىڭ تاپشىلىعى, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ شەكتەن تىس بولۋى جانە ت.ب. ماسەلەلەر بار.

جالپى, جولداۋ كوپتەگەن وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە جانە ەلىمىزدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان. ەلدىڭ ءار سالاسىنداعى رەفورمالار مەن جاڭالىقتار بولاشاقتا حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا جانە ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

قازاقستان-قىتاي: ۆيزاسىز رەجيم

2023 جىلعى 10 قاراشادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ۆيزالىق تالاپتاردان ءوزارا بوساتۋ تۋرالى كەلىسىم كۇشىنە ەندى.

وسى كەلىسىمنىڭ 1-ءشى بابىنا سايكەس ەكى ەلدىڭ ازاماتتارى جەكە ىستەردى, ءتۋريزمدى, ەم قابىلداۋدى, حالىقارالىق تاسىمالداردى, ترانزيتتىك, سونداي-اق ىسكەرلىك ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۆيزالىق تالاپتاردان بوساتىلادى. وسى رەتتە ازاماتتاردىڭ ەكى مەملەكەت اۋماعىندا بولۋ مەرزىمى كۇنتىزبەلىك 30 (وتىز) كۇننەن اسپايتىن مەرزىمدەگى كەزەڭگە, ال كۇنتىزبەلىك 180 ء(جۇز سەكسەن) كۇن ىشىندە جيىنتىعىندا كۇنتىزبەلىك 90 (توقسان) كۇننەن اسپاۋى قاجەت.

ازاماتتاردا 30 كۇننەن ارتىق بولۋ قاجەتتىلىگى بولعان جاعدايدا, ءتيىستى ساناتتاعى كىرۋ ۆيزاسىن الدىن الا راسىمدەۋ قاجەت. ايتا كەتۋ كەرەك, ۆيزاسىز رەجيم جۇمىسقا ورنالاسۋعا, وقۋعا جانە ميسسيونەرلىك قىزمەت جاساۋعا قۇقىق بەرمەيدى.

جوعارىدا اتالعان كەلىسىم قحر گونكونگ جانە ماكاو ارنايى اكىمشىلىك اۋداندارىنىڭ اۋماعىنا بارۋعا قولدانىلمايدى. قازاقستان ازاماتتارى گونكونگقا ۆيزاسىز 14 (ون ءتورت) كۇننەن اسپايتىن مەرزىمگە بارا الادى, ال ماكاوعا بارۋ ءۇشىن ۆيزا راسىمدەۋ قاجەت.

بۇگىندە ەل ازاماتتارى 34 ەلگە ۆيزا راسىمدەمەي-اق بارا الادى.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى: بيىلعى سەسسيا ەرەكشەلىگى

بيىل مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «بىرلىك. جاسامپازدىق. ورلەۋ» اتتى ءحححىىى سەسسياسىن وتكىزدى. جيىنعا پارلامەنت سەناتىنا قحا قاتارىنان سايلانعان دەپۋتاتتار, رەسپۋبليكالىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ جەتەكشىلەرى مەن مۇشەلەرى, اسسامبلەيانىڭ ەرىكتىلەرى, سونداي-اق بەينەبايلانىس ارقىلى ۇيىمنىڭ وڭىرلەردەگى دەلەگاتتارى قاتىستى. 

قاسىم-جومارت توقاەۆ, ەڭ الدىمەن, ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭىرىندە بولعان سۋ تاسقىنى سالدارىن ەڭسەرۋ ءۇشىن جۇرگىزىلگەن اۋقىمدى جۇمىستارعا توقتالىپ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى دا ورتاق ىستەن شەت قالماي, بەلسەندى ءارى ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەگەنىن اتاپ ءوتتى.

مەملەكەت باسشىسى ورىندالۋعا ءتيىس بىرنەشە وزەكتى مىندەتكە ارنايى توقتالدى. ەڭ الدىمەن, اسسامبلەيا جۇمىسىن ەلىمىزدىڭ جاڭا گۋمانيتارلىق يدەولوگيالىق دوكتريناسىمەن ۇيلەستىرۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت بۇگىندە جاھاندىق كاتاكليزم بەلەڭ الىپ, ءتۇرلى مەملەكەتتەر اراسىندا اسكەري-ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق تەكەتىرەس, ءتىپتى مادەني-گۋمانيتارلىق تارتىس كۇشەيىپ بارا جاتقانىنا توقتالدى. مەملەكەت باسشىسى قوعامدا ۇلتىنا قاراي ەرەكشەلەنۋگە, وقشاۋلانۋعا ۇمتىلعان كەز كەلگەن ارەكەتكە, اسىرەسە, ازاماتتاردى تىلىنە, ۇلتىنا, دىنىنە نەمەسە مادەنيەتىنە بولا ارانداتۋعا, يا بولماسا كەمسىتۋگە مۇلدە جول بەرمەيتىن ورتا قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.

مەملەكەت باسشىسى ەلىمىز سوڭعى جىلدارى اسا كۇردەلى سىناقتاردىڭ تاعى ءبىر تاريحي كەزەڭىن باستان وتكەرىپ جاتقانىن ايتىپ, بىرلىك پەن ىنتىماقتىڭ ارقاسىندا بۇل قيىندىقتىڭ ءبارىن جەڭەتىنىمىزگە, بۇرىنعىدان دا مىقتى بولىپ شىعاتىنىمىزعا سەنىم ءبىلدىردى.

سونداي-اق سالتاناتتى جيىندا رەسپۋبليكالىق تاجىك ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى اكبارجون يسمايلوۆ, قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, قازاقستان كورەيلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى يۋري شين, «اسسامبلەيا جاستارى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق ۇيىمىنىڭ توراعاسى تيمۋر جۇمىرباەۆ جانە باسقالارى ءسوز سويلەدى.

جيىن سوڭىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن حالىق اراسىندا بەيبiتشiلiكتi, دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا, مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋعا سiڭiرگەن ەڭبەگi ءۇشiن بىرقاتار ازاماتقا مەملەكەتتىك ناگرادالار تابىستالدى.

الەمدىك دىندەر ليدەرلەرى باس قوستى

بيىل استانادا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزى حاتشىلىعىنىڭ XXII وتىرىسى ءوتتى.  وعان يسلام, حريستيان, بۋدديزم, يۋدايزم, داوسيزم, سينتويزم جانە باحاي ءدىنىنىڭ دەلەگاتتارى, سونداي-اق, حالىقارالىق ۇيىمدار مەن قازاقستانداعى ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

كەزدەسۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلار قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەردى بىرلەسىپ ەڭسەرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزىن دامىتۋدىڭ 2023-2033 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىنا قاتىستى سۇراقتاردى تالقىلادى جانە الداعى VIII سەزدىڭ كۇن ءتارتىبىن بەلگىلەدى.

حاتشىلىق وتىرىسىندا قاتىسۋشىلار بەيبىتشىلىكتى ساقتاپ, ديالوگ پەن ءوزارا قۇرمەت مادەنيەتىن نىعايتۋ ءۇشىن بارلىق ءدىني جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ كۇش-جىگەرىن ورتاق مۇددەگە جۇمىلدىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالدى.

وتىرىس ناتيجەسىندە ىزگى نيەت ەلشىلەرى سايلانىپ, ءدىن وكىلدەرىن قۇرمەتتى مەدالدارمەن ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى.

ۇقشۇ سەسسياسىندا نە تالقىلاندى

بيىل ەل ورداسى - استانادا ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەزەكتى سەسسياسى ءوتتى. 

استاناداعى جيىنعا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ, رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين, قىرعىزستان پرەزيدەنتى سادىر جاپاروۆ, بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو, تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون جانە ۇقشۇ باس حاتشىسى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ قاتىستى. تمد باس حاتشىسى سەرگەي لەبەدەۆ پەن شىۇ باس حاتشىسى چجان مين دە استاناعا كەلدى. ارمەنيا وكىلدەرى باسقوسۋدا قاتىسپادى.

استانا سامميتىندە تاجىك-اۋعان شەكاراسىن نىعايتۋ جونىندەگى ۇقشۇ-نىڭ ماقساتتى مەملەكەتارالىق باعدارلاماسى بەكىتىلدى. 

سونىمەن قاتار پرەزيدەنتتەر ۇلى جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا بايلانىستى مالىمدەمە قابىلداپ, كەلەسى جىلى وسىعان وراي ۇيىمداستىرىلاتىن ءىس-شارالاردىڭ جوسپارىن بەكىتتى.

ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ ەستافەتاسىن قىرعىز رەسپۋبليكاسى قابىلدادى. سادىر جاپاروۆ كەلەسى جىلى بىشكەكتە كيبەرقاۋىپسىزدىك بويىنشا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن جەتكىزدى. 

بيىل قازاقستان وسى ۇيىمعا توراعالىق ەتتى. سول سەبەپتى سامميت استانادا ۇيىمداستىرىلدى. ونىڭ اياسىندا بيىل ەلىمىز 60-قا جۋىق ءىس-شارا ۇيىمداستىرعان. جاۋاپتى مىندەتتى قازاقستان تولىعىمەن ورىندادى.

كەلەلى جيىن - قۇرىلتاي

بيىل اتىراۋدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءىىى ۇلتتىق قۇرىلتاي ءوتتى. ەكى كۇنگە جالعاسقان جيىندا بارلىق وڭىردەن كەلگەن قۇرىلتاي مۇشەلەرى ەل دامۋىنىڭ باعىت-باعدارىن ايقىندايتىن وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاي وتىرىپ, بىرنەشە شەشىمدەر شىعارىلدى. ءىس-شارادا قوزعالعان نەگىزگى تاقىرىپتار – «ازاماتتىق قوعام», «مادەنيەت. ونەر. رۋحانيات», ء«بىلىم جانە عىلىم», «الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ايماقتىق دامۋ».

ء«بىزدىڭ ناقتى قۇندىلىقتارىمىز بولماسا, كوشباسشى ەلدەر قاتارىنا قوسىلۋىمىز نەعايبىل», دەپ ويدىڭ ءتۇبىن قوزعاعان مەملەكەت باسشىسى قۇندىلىقتارىمىزدى تاعى ءبىر رەت ايقىندادى.

پرەزيدەنت ءسوز ەتكەن قۇندىلىقتار قاتارىندا ەڭ باستىسى تاۋەلسىزدىك جانە وتانشىلدىق بولدى. بۇل قازىرگى تاڭدا وتە وزەكتى تاقىرىپ. وتانشىلدىق – بۇل شىنايى پاتريوتتىق سەزىم. جاستاردىڭ بويىنا وسىنداي ەڭ ىزگى قاسيەتتەردى سىڭىرە بىلگەن ابزال.

سونداي-اق ۇلتتىق مۇددە مەن تاۋەلسىزدىكتى قورعاۋعا ءاردايىم دايىن بولۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار ەلىمىزدە قازاق ءتىلى جوعارى سۇرانىسقا يە بولىپ, عىلىمنىڭ, بيزنەستىڭ, تەحنيكانىڭ تىلىنە اينالا باستاعانى جانە اعارتۋشىلىق جولمەن ءتىلىمىزدى ارى قاراي دامىتۋ قاجەتتىگى ايتىلدى.

ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا دەڭگەيى

وسى جىلدىڭ قاراشا ايىندا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين مەملەكەتتىك ساپارمەن استاناعا كەلگەن ەدى. 

 

مەملەكەتتىك ساپار اياسىندا ۆلاديمير پۋتين قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆپەن جابىق جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامدا كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى.

سونداي-اق مەملەكەتتەر باسشىلارى بەينەبايلانىس ارقىلى ۋفادا وتكەن حح رەسەي مەن قازاقستاننىڭ وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىعى فورۋمىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا قوسىلدى.

پۋتين قازاقستانعا ساپارىنىڭ ەكىنشى كۇنىندە ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى (ۇقشۇ) ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىنا قاتىستى.

 

قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستارىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيىنە نازار اۋداردى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, ءوزارا ساۋدا-ساتتىق ۇزدىكسىز دامۋدا, تاياۋ ۋاقىتتا ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىن 30 ملرد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋگە مول مۇمكىندىك بار. ينۆەستيتسيا سالاسىندا دا وڭ ءۇردىس بايقالادى.

ءوز كەزەگىندە ۆلاديمير پۋتين ماسكەۋ مەن استانا اراسىنداعى ىقپالداستىق بارلىق باعىت بويىنشا بەلسەندى ءوربىپ كەلە جاتقانىن مالىمدەدى.

كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ۆلاديمير پۋتين جاڭا جاھاندىق ءتارتىپ جاعدايىندا ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى تەرەڭدەتۋ تۋرالى بىرلەسكەن مالىمدەمە قابىلدادى.