ەلىمىز تاريحىنىڭ جاڭا بەلەسى

ۇلت بىرلىگى –   ۇلى بايلىق

1995 جىلى قۇرىلعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى بەلدى دە بەدەلدى ۇيىمعا اينالىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار, شەتەلدەرگە دە كەڭىنەن تانىلىپ كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە جاقىندا عانا اسسامبلەيانىڭ ءححىى سەسسياسى وتكەنى بەلگىلى. قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى مەرەكەسىنە وراي كەشە قحا مۇشەلەرى «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جىلىنىڭ ارالىق قورىتىندىسى تۋرالى» ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. اتالعان شاراعا قاتىسۋشىلار قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جىلىنىڭ باستى جوبا-جوسپار­لارى مەن «ماڭگىلىك ەل: ءبىر ەل – ءبىر تاعدىر» كۇن تارتىبىمەن وتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءححىى سەسسياسىنىڭ قورىتىن­دى­لارىن بايانداپ, قحا جىلىنا قويىلعان تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا بولاشاق جوسپارلارىمەن تانىستىردى. بۇل جولى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ الدىنا قازاقستان پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لەونيد پروكوپەنكو, قحا مۇشەسى, ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قحا كافەدرا­سىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اناتولي باشماكوۆ, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ ۇلتارالىق بايلانىستاردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى ايگۇل سادۋاقاسوۆا جانە قاراعاندى وبلىستىق «LITUANICA» ليتۆا مادەني بىرلەس­تى­گىنىڭ توراعاسى ۆيتالي تۆاريو­ناس شىقتى. الدىمەن ءسوز العان سەكتور مەڭ­گەرۋشىسى بيىلعى بارلىق ءىس-شارا­لار اسسامبلەيا جىلى اياسىندا ءوتىپ وتىرعاندىعىنا نازار اۋدارت­تى. سونداي-اق, ل.پروكوپەنكو كەزەك­تەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ­دا­عى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ جەڭىسى حا­لىقتىڭ ەلباسى رەفورمالارىنىڭ باعىتىن قولدايتىندىعىن كورسەت­كەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. سوندىقتان دا, ۇلىقتاۋ ءراسىمى تاۋەلسىز قا­زاق­ستان تاريحىندا دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە اياق باسۋدىڭ باستاپقى نۇكتەسى بولىپ تابىلادى. مۇنىڭ بارلىعى «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىمەن, بەس ينستيتۋتتىق رەفورمامەن جانە «ماڭگىلىك ەل» جالپىۇلتتىق جوباسىمەن قابىسىپ جاتىر. ارينە, مۇنىڭ بارلىعى جاھان­دىق كۇردەلى گەوساياسي جاعداي مەن الەمدەگى اسكەري-ساياسي شيەلەنىستىڭ وربۋىنە قاراماستان, قازاقستاننىڭ الەمدەگى اسا دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋىنا جەتكىزۋى ءتيىس. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە, پرە­زي­دەنتتىڭ بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ساياساتى رەفورمالار جۇرگىزۋدى قامتاماسىز ەتىپ وتىر. بۇدان كەيىن ءسوز العان ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قحا كافە­د­راسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بيىل­عى اسسامبلەيا جىلى رۋحاني تولىسۋ جىلى بولۋعا ءتيىس دەگەن­دى باسا ايتتى. اناتولي باش­ما­كوۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, ءتورت نەگىزگى ايتۋلى مەرەكە ءبىر-بىرىنە ءساي­كەس كەلمەيتىندەي سياقتى كورىن­گەنى­مەن, ولاردىڭ استارىندا وزىندىك ءبىر بايلانىس جاتىر. ەگەر وسىلاردى قاستەرلەي بىلسەك, وندا وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىندا ءوز تاريحىنا دەگەن قۇرمەتتى قالىپتاستىرا الامىز, دەگەن كافەدرا مەڭگەرۋشىسى ەلباسىنىڭ سەنىمدى وكىلى رەتىندە وڭىرلەردى ارالاعان كەزىندە تۇر­عىنداردىڭ رۋحاني قۋاتىن سەزىن­گەندىگىمەن دە بولىسە كەتتى. «كەز كەلگەن شەتەلدەردە پرە­زيدەنتتىك سايلاۋدا ءار كانديداتتى قولداعان حالىق جاق-جاققا ءبولىن­سە, قازاقستاندا كەرىسىنشە ساياسي ناۋقان كەزىندە حالىق جۇدىرىقتاي جۇمىلا تۇسكەندىگىن كورسەتتى», دەدى ا.باشماكوۆ. پرەزيدەنت جانىنداعى مەم­لە­كەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ ۇلتارالىق بايلانىستاردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى ايگۇل سادۋاقاسوۆا «بۇگىننەن باستاپ ەلىمىزدىڭ جاڭا تاريحي بەتى اشىلدى دەۋگە بولادى. ويتكەنى, كەشە عانا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ءوز لاۋازىمىنا تاعاي­ىندالىپ, ءوز قىزمەتىن باستاپ كەتتى. بيىلعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 20 جىلدىعىمەن بايلانىستى كوپتەگەن شارالار ىسكە اسىپ جاتىر. قحا بىرىكتىرۋشى ينستيتۋت رەتىندە قالىپتاستى, ەلباسىنىڭ ءوزى ايتقانداي, 17 ميلليون قازاقستاندىقتىڭ باسىن قوسىپ, ءبىر ماقساتقا جۇمىل­دىردى. قازاقستاندىقتاردىڭ ءبىر ادامداي ءوز تاڭداۋلارىن جاساۋى – وسى جۇمىستىڭ ناتيجەسى», دەدى. قاراعاندى وبلىستىق «LIT­UANICA» ليتۆا مادەني بىرلەس­تىگىنىڭ توراعاسى ءوز كەزەگىندە وڭىردە 24 ەتنومادەني بىرلەستىكتىڭ ناتيجەلى جۇمىس جاسايتىندىعىنا نازار اۋدارتتى. ۆيتالي تۆاريوناس بۇل بىرلەستىكتەر وزدەرىنىڭ تاريحي وتاندارىمەن بايلانىستار ورناتىپ قانا قويماي, قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەن تۇتاستىعىنا ەرەكشە ۇلەس قوسىپ تا كەلە جاتىر دەگەندى باسا ايتتى. سونداي-اق, اسسامبلەيا مۇشەلەرى وڭىردە سۋ تاسقىنى سالدارىنان جاپا شەككەندەرگە ناقتى كومەكتەر كورسەتىپ, ارنايى ەسەپشوتقا 6 ميلليون تەڭگە دە اۋدارىپتى. جانە دە قولداۋ رەتىندە بىرنەشە توننا بولاتىن ءارتۇرلى جۇكتەر مەن ازىق-ت ۇلىكتەر جەتكىزىپ بەرىلگەن. ال جاقىندا وتكەن كەزەكتەن تىس سايلاۋ حالقىمىزدىڭ تۇتاستىعى مەن بىرلىگىن جانە دە حالقىمىزدىڭ جاسامپازدىققا ۇمتىلۋىن تاعى ءبىر پاش ەتتى, دەدى مادەني بىرلەستىك توراعاسى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».