ايماقتىق تۋريزم – جەرگىلىكتى ونەركاسىپتى دامىتۋدىڭ اسا قۋاتتى مۋلتيپليكاتورى. ءتۋريزمنىڭ ارقاسىندا تاماق, كيىم ونەركاسىبى, ساۋدا, كولىك, اۋىلشارۋاشىلىعى, باسقا دا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالالار قارقىندى داميدى.
ايماقتىق تۋريزم بۇگىندە قاراپايىم قوعامدىق قۇبىلىستان الەمدىك ەكونوميكالىق تىزبەكتىڭ اجىراماس ءبىر بولىگىنە, ءارى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان نەگىزگى سالاسىنا اينالدى. ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ورتاشا ەسەپپەن, ءبىر شەتەلدىك ءتۋريستىڭ كەلىپ-كەتكەنىنەن تۇسەتىن تابىستىڭ كولەمى شامامەن 9 توننا كومىر, 15 توننا مۇناي نەمەسە 2 توننا جوعارى سورتتى بيدايدى الەمدىك نارىققا شىعارۋمەن تەڭ ەكەن. بۇل رەتتە شيكىزات ساتۋ ەلدىڭ ەنەرگيا كوزدەرىن ازايتادى, ال تۋريستىك ءوندىرىس تاۋسىلمايتىن رەسۋرستارمەن جۇمىس ىستەيتىنىن دە ەسكەرگەن ءجون. شەتەلدىك ەكونوميستەردىڭ ەسەبىنشە, 100 مىڭ تۋريست قالادا ورتاشا ەسەپپەن ەكى ساعات بولعان كەزدە كەمىندە 350 مىڭ دوللار نەمەسە ادام باسىنا ءبىر ساعاتتا 17,5 دوللار جۇمسايدى. سوندىقتان وسى سالادا عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ نەگىزىندە تۋريزم سالاسىنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن سارالاۋ, دامىعان ەلدەردەگى ءتۋريزمدى ۇيىمداستىرۋ, دامىتۋ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, وتاندىق ءتۋريزمدى جانداندىرۋدىڭ جولدارىن انىقتاۋ مۇمكىندىگى تۋادى.
قازاقتا «تورعايدان قورىققان تارى ەكپەيدى» دەگەن ءسوز بار. ونى ايتىپ وتىرعان سەبەبىمىز – ءبىزدىڭ ىرگەلەس جاتقان كورشىلەرىمىزدىڭ ءبارى دە ءىرى ەلدەر. جان سانى وتە كوپ. بۇگىندە ونىڭ كوپتىگى قورقىنىش ەمەس, قايتا پايدا كوزى دەپ قاراۋعا دا بولادى. مەڭزەپ وتىرعانىمىز – قىتاي, رەسەي, وزبەكستان ەلدەرى. «كوپ قورقىتادى, تەرەڭ باتىرادى» دەگەنىمىزبەن, قازىر ونى ءتيىمدى پايدالانۋعا بولاتىن تەتىك تابىلدى. ول – تۋريزم.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگىنە سايكەس, 2024 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىنىڭ وزىندە ەلىمىزگە 566,5 مىڭ شەتەلدىك تۋريست ساياحاتتاعان. بۇل 2023 جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 50,7 مىڭ ادامعا كوپ. V دۇنيەجۇزى كوشپەلىلەر ويىنى كەزىندە بۇل كورسەتكىش ءتىپتى ارتتى. ماسەلەن, قازان ايىنا دەيىنگى «eQonaq» جۇيەسىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ەلىمىزدە 460 652 زاڭدى ورنالاستىرۋ ورىندارى تاڭدالىپ, جۇيەگە 140 مىڭنان استام تۋريست تىركەلگەن. ستاتيستيكاعا سايكەس, ەلىمىزگە كەلەتىن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ گەوگرافياسى جىل سايىن كەڭەيىپ كەلەدى. مىسالى, جاقىن كورشىلەردەن بولەك, ەلىمىزگە مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندەگى ەلدەردەن دە ساياحاتشىلار كەلە باستادى.
«رەسەي, قىتايمەن قاتار ءۇندىستان, تۇركيا, اقش سياقتى ەلدەردەن دە كەلەتىن تۋريستەر سانىنىڭ ارتۋى ەلىمىزدىڭ الەمدىك تۋريستىك كارتادا جىل وتكەن سايىن تارتىمدى باعىتقا اينالىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. ءبىز تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدى, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ساياحاتشىلارعا قولايلى جاعداي جاساۋدى جالعاستىرامىز», دەدى تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتاس كارىپباەۆ.
وسى رەتتە ەلىمىزگە ەڭ كوپ تۋريست كەلەتىن ەلدەردى زەرتتەپ كورگەن ەدىك. 2024 جىلدىڭ العاشقى 6 ايىندا ەلىمىزگە ەڭ كوپ ساياحاتشى رەسەي فەدەراتسياسىنان كەلگەن. بيىلعى قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىندا ەلىمىزگە 186,1 مىڭ رەسەيلىك ساياحاتتاعان. ەكىنشى ورىندى قىتاي تۋريستەرى يەلەندى. شىعىستاعى كورشىمىزدەن ەلىمىزگە 69 918 ادامنىڭ تابانى تيگەن. ال ءۇشىنشى ساتىعا ءۇندىستان (53 695 ادام) جايعاستى. سونداي-اق ۇزدىك بەستىكتىڭ قاتارىندا تۇركيا (30 312), اقش (19 597) ەلدەرى بار. ال eQonaq جۇيەسىنىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس, ەلىمىزگە قازان ايىنا دەيىن ەڭ كوپ تۋريست كەلگەن ەلدەردىڭ رەتى ءسال وزگەرگەن. ماسەلەن, وزبەكستاننان 40 4520, رەسەيدەن 34 650, قىتايدان 15 868 تۋريست كەلگەن ەكەن. ەلىمىزگە كەلۋشىلەردىڭ 39,1%-ى ساياحاتتاۋعا, 28%-ى جەكە شارۋالارىمەن, 10,3%-ى ىسكەرلىك كەزدەسۋلەرگە, 4,6%-ى جۇمىس ماسەلەلەرىمەن, ال 18%-ى وزگە سەبەپتەرمەن ەلىمىزگە ساپارلاعان.
وسىدان بىرەر جىلعى زەرتتەۋلەر بويىنشا رەسەي ازاماتتارى ەڭ كوپ باراتىن ءۇش ەلدىڭ ءبىرى – ءبىزدىڭ مەملەكەت ەكەنى انىقتالىپتى. جىل سايىن سولتۇستىكتەگى كورشى مەملەكەتتەن ءبىزدىڭ جاققا 2,5 ميلليون تۋريست كەلەدى.
ەندى ولاردىڭ سانى ودان دا ارتۋعا ءتيىس. سەبەبى «Kazakh Tourism» ۇلتتىق كومپانياسى رەسەيدىڭ تۋريزم جونىندەگى فەدەرالدى اگەنتتىگىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويعان. قۇجاتقا سايكەس, تاراپتار ءۇشىنشى ەلدەردەن كەلەتىن تۋريستەردى قازاقستان مەن رەسەي اۋماعىن قاتار ارالاتۋ ماقساتىندا ترانسشەكارالىق باعىتتار ازىرلەۋگە, ايماقتىق تۋريزم سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋعا ۋاعدالاستى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ءبىزدىڭ ەلدە تاۋ شاڭعىسىنان باستاپ تۋريستەر ءسۇيسىنىپ تاماشالايتىن قوقيقازدارعا دەيىن بار. ەندىگى ماقسات – وسى مۇمكىندىكتى ءتيىمدى پايدالانىپ, ساياحاتشىلار سانىن ەسەلەي ءتۇسۋ.