جەتپىستەن جاسى اسقاندا دا اتتان تۇسپەي, قىرۋار شارۋا اتقارىپ, ابىرويعا بولەنىپ جۇرگەن اتپال ازامات وڭالبەك اۋەلبەكوۆتىڭ ونەگەلى ءومىر جولى كوپكە ۇلگى. زەينەتكەردىڭ تۋعان اۋىلىنا زاماناۋي ۇلگىدە سپورت كەشەنىن سالىپ بەرۋى ماقتاۋعا دا, ماقتانۋعا دا تاتيتىن ءىس.
تۇركىستان وبلىسى وتىرار اۋدانىنداعى قوعام اۋىلىنان قازاق كۇرەسى, سامبو, دزيۋدودان سپورت شەبەرلەرى كوپتەپ شىقتى. 70-جىلداردىڭ ورتاسىندا وسى اۋىلعا قازاق كۇرەسىنىڭ قازىعىن قاعىپ, كەرەگەسىن كوتەرگەن بىلىكتى باپكەر وڭالبەك اۋەلبەكوۆ ارادا ەلۋ جىل بولعاندا زاماناۋي ۇلگىدەگى سپورت كەشەنىن سوعىپ بەردى. قالاعا سۇرانىپ تۇرعان ءزاۋلىم كەشەندە شاربولاتتاي شىڭدالىپ, سپورتپەن شۇعىلدانامىن دەگەن ورەنگە قاجەتتىنىڭ ءبارى بار.
وڭالبەك وتەباي ۇلى بۇگىندە زەينەتكەر. 29 جاسىندا وقۋ اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى اتاعىن العان بىلىكتى مامان. قوعام ورتا مەكتەبىندە دەنە شىنىقتىرۋ پانىنەن ساباق بەرە ءجۇرىپ قازاق كۇرەسىنىڭ ۇيىرمەسىن اشىپ, بالالاردى بالۋاندىق ونەرگە باۋلىدى. مەكتەپتىڭ بۇرىشىنداعى ۇلاردىڭ ۇياسىنداي عانا بولمەگە توسەلگەن كىلەم ۇستىندە شىنىققان ورەندەردىڭ الدى وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق تۋرنيرلەردە توپ جارىپ, الەمدىك دودالاردا ولجا سالدى.
«جىل سايىن اۋىلىمىزعا مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەر 10, 20 جىلدىق كەزدەسۋگە كەلەدى. تۋعان جەرگە تۋىن تىگۋگە دايار تۇراتىن ازاماتتار قۇر قول كەلمەيتىنى بەلگىلى. بىلتىر 10 جىلدىق كەزدەسۋگە جينالعان ازاماتتار اقىلداسا كەلە, اۋىل جاستارىنا ۇندەۋ تاستادى. قوعام ورتا مەكتەبىنىڭ ءار جىلعى تۇلەكتەرىنە باستاماشى, ۇيىتقى بولىپ سپورت كەشەنىن سالۋدى قولعا الدىق. ەڭ الدىمەن بىلىكتى باپكەر, ەل اعاسى وڭالبەك وتەباي ۇلى اعامىزدىڭ باتاسىن الىپ يگى ءىستى باستاساق دەگەن بايلامعا كەلدىك. بىلىكتى باپكەر ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىزدى بىردەن قولدادى. ءتىپتى قارجىلاي قولداۋ كورسەتەتىنىن ايتىپ, قاناتتاندىرىپ قويدى. اق باتاسىن بەرگەن سوڭ اۋقىمدى شارۋاعا بىلەك سىبانىپ كىرىستىك. بىراق ءبىز جيناعان قاراجات تەك كەشەننىڭ ىرگەتاسىن قۇيىپ, قابىرعاسىن كوتەرۋگە عانا جەتتى. قۇرىلىستى تولىق اياقتاپ, سپورت كەشەنىن اشۋ ءۇشىن ءالى دە قىرۋار قاراجات قاجەت بولدى. وڭالبەك وتەباي ۇلى جۇمىس بارىسىن ءجىتى قاداعالاپ, باقىلاپ وتىرعان ەدى. ەكى سوزگە كەلگەن جوق, قاجەتتى قارجىنى اۋدارىپ جىبەردى», دەيدى قوعام اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, يگى ءىستىڭ باستاماشىسى داۋرەن مۇقانوۆ. وڭالبەك وتەباي ۇلى ءوزىنىڭ كاسىبىنەن تاپقان, زەينەتاقىسىنان جيعان قارجىسىنان قوماقتى سوما ءبولدى. سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسىنا جۇمسالعان قاراجاتتىڭ 70%-ىن, ياعني 20 ميلليون تەڭگەنى وسى ازامات اۋداردى.
ءار ادام ءوز ماماندىعىنا شىنايى, قۇلاي بەرىلگەندە عانا ناتيجە شىعارا السا كەرەك. وڭالبەك باپكەردىڭ ەسىمى اتالعاندا اۋىلداستارى ونىڭ وتىرار اۋدانىنىڭ ورتالىعى, 18 شاقىرىم جەردەگى شاۋىلدىرگە جاياۋ قاتىناپ تا بالالاردى كۇرەسكە باۋلىعانىن تەبىرەنە ايتادى. اۋدانداعى سپورت مەكتەبىندە شاكىرتتەردى كۇرەسكە باۋلىپ, كەرى قايتارىندا دا جاياۋ تارتادى. قازىرگىدەي كولىكتىڭ اعىلىپ جاتقان كەزى ەمەس, سيرەك جۇرەدى. وسىنداي جانكەشتى ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى دە ەسەلى بولدى. وڭالبەك باپكەردىڭ باۋلىعان بالۋاندارى الدىمەن اۋداندىق بىرىنشىلىك, ءتۇرلى تۋرنيرلەردە ولجا سالدى, كەيىن وبلىستىق, ايماقتىق جارىستاردا دا جەڭىسكە جەتتى. رەسپۋبليكا چەمپيوناتىندا دا كوماندالىق ەسەپتە تۇركىستان (سول كەزدەگى وڭتۇستىك قازاقستان) وبلىسىنىڭ قۇراماسى بىرنەشە مارتە توپ جاردى. جەكەلەگەن شاكىرتتەرى اراسىنان قۇرالباي ورىنباساروۆ ازيا چەمپيوناتىن ءۇش مارتە ۇتسا, ەرداۋلەت قۇرمانوۆ الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى.
«قوعام اۋىلىندا سپورت كەشەنىن سالۋدى كوپتەن بەرى ويلاپ ءجۇر ەدىم. ويتكەنى 1976 جىلى قازاق كۇرەسىنىڭ ۇيىرمەسىن اشىپ, بالالاردى ۇلتتىق سپورتقا باۋلىعاندا مەكتەپتىڭ اياداي عانا بولمەسىندە قولدان كۇرەس كىلەمىن سىرىپ, جاتتىعۋ وتكىزدىك. ەشقانداي جاعداي جاسالماعان بولمەدە جاتتىعىپ-اق شاكىرتتەرىم جەڭىس بيىگىنەن كورىندى. سول كەزدە وسىنداي زاماناۋي ۇلگىدەگى كەڭ ءارى جارىق سپورت كەشەنى سالىنسا دەپ ارمانداۋشى ەدىك. تاۋەكەل دەپ باستاپ كەتۋگە, قىسقا ءجىپ كۇرمەۋگە كەلمەي, قاراجات قولبايلاۋ بولدى. كەيىن كاسىپكەرلىككە بەت بۇرىپ, شارۋامىز جولعا قويىلىپ, تابىسقا كەنەلگەن سوڭ سول ماقسات-مۇرات قايتا قىلاڭ بەرىپ ەدى. اۋىلىمىزدىڭ جاستارى وزدەرى باستاما كوتەرىپ كەلگەندە قۋاندىم. ەلدىڭ ەرتەڭگى تىزگىنى وسىنداي كوزى اشىق, تەرەڭنەن ويلاي بىلەتىن بۋىننىڭ قولىندا. سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى ۋاقىتىندا اياقتالدى. مەنى قۋانتاتىنى – اۋىل بالالارىنا بارلىق جاعدايدىڭ جاسالعانى. جۋىناتىن بولمەسىندە ىستىق سۋ دا, سۋىق سۋ دا جىلدىڭ قاي مەزگىلى بولسىن توقتاعان ەمەس. ورتالىق قازاندىقتان جىلۋ بەرىلگەن. كۇن سۋىتقان مەزگىلدە دە بالالار جاۋراماي, الاڭسىز دايىندىق جۇرگىزەدى. سپورت كەشەنىندە توعىزقۇمالاق ويىنىنا دا ارنايى بولمە جاساقتالعان. اۋىلدىڭ بالالارى ۇيىرمەگە جازىلىپ, ەرتەلى-كەش زياتكەرلىك ويىننىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرەدى», دەيدى وڭالبەك اۋەلبەكوۆ.
سپورت كەشەنىنىڭ اشىلۋى جاستاردىڭ سالاماتتىلىقتى سەرىك ەتىپ, بۇقارالىق سپورتتىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ وتىر. ساباقتان كەلگەننەن كەيىن تەلەفونعا بايلانباي, ءبىر اۋىق توعىزقۇمالاق ويناپ, ويلاۋ قابىلەتىن دامىتادى, تانىمىن كەڭەيتەدى. ءتىپتى قوعام اۋىلىنىڭ بالالارى توعىزقۇمالاقتان تا ءتۇرلى دەڭگەيدەگى تۋرنيرگە قاتىسىپ جۇلدەلى بولىپ تا ءجۇر.
قازاق كۇرەسىنەن باپكەر قونىس ارىستانوۆ وڭالبەك وتەباي ۇلى اۋىلدان الماتىعا كوشىپ كەتسە دە ءجيى قاتىناپ, بالالاردىڭ كۇرەسۋ ونەرىن ءجىتى قاداعالاپ وتىراتىنىن ايتادى. «اعايىمىز جاس بالالار ماڭىزدى سايىستارعا اتتاناردا قارجىلاي قولداۋ كورسەتىپ, دەمەۋشىلىك تانىتادى. كۇرەسكە ارنالعان كۇرتەشەلەرگە دەيىن ساتىپ الىپ, جىل سايىن جاردەمدەسىپ وتىرادى. كەزىندە ءبىزدى باپتاپ سايىستارعا اپارعاندا دا ءوز قاراجاتىن شىعىنداپ, قاجەتتى زاتتى الىپ بەرەتىن ەدى. كەيىن ويلاپ وتىرساق, مۇنىڭ بارلىعى دا ماماندىعىنا دەگەن ادالدىعى, سەرتىنە بەرىكتىگى ەكەن. قاشان دا وزىنەن شاكىرتى وزعانىن قالايتىن ەدى. ادىلدىكتى تۋ ەتىپ, ۇنەمى شىندىقتى ايتۋعا ۇيرەتتى. سودان كەيىن سايىس كەزىندە تورەشىلەر تاراپىنان شاكىرتتەرىنە ادىلەتسىزدىك جاسالىپ, جەڭىسىن تارتىپ الىپ جاتسا, كىممەن دە بولسىن اقىرىنا دەيىن ايقاسىپ, اقيقاتتى اقتاپ, جەڭىپ شىعاتىن. ءوزى جاتتىعۋدان استە كەشىككەن ەمەس. وتباسىنىڭ جەكە شارۋاسى شىعىپ قالسا دا, جاتتىعۋدى ۇزبەيتىن. ءبىزدى دە سولاي باۋلىدى. تەمىردەي ءتارتىپتىڭ ارقاسىندا تولايىم جەڭىسكە قول جەتكىزدىك», دەگەن قونىس ارىستانوۆ قوعام اۋىلىنداعى كۇرەس زالىندا كورشى اۋىلداردىڭ دا بالالارى جاتتىعۋعا جازىلعانىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى.
تۋعان جەرىنە تۋىن تىگىپ, ات جالىن تارتىپ, ەسەيگەن شاعىنا دەيىن قۇتتى قونىسىنا اينالعان قوعامعا سپورت كەشەنىن سالىپ بەرگەن قايراتكەردىڭ ەڭبەگى ەلەۋسىز قالعان جوق. وتىرار اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاندى, سىي-قۇرمەتكە كەنەلدى. ءبىر اتتەگەن-ايى, قازاق كۇرەسى, سامبو, دزيۋدودان كوپتەگەن سپورت شەبەرىن الەم چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرىن شىڭداپ شىعارعان بىلىكتى ماماندا ەڭبەك سىڭىرگەن باپكەر مارتەبەسى جوق, كەزىندە ءوزى قۇنتتاماپتى. زەينەتكەر شاعىندا سپورت كەشەنىن سالۋ تەك وسىنداي جومارت جۇرەكتى ادال جانداردىڭ قولىنان كەلسە كەرەك.