ۇلتتىق كوميسسيا ۇلى مىندەتتەردى شەشۋگە قابىلەتتى

تۇراقتىلىق پەن تياناقتىلىق  تىرەگىنە اينالار تۇجىرىمدار عازازات يماقوۆا, ساياساتتانۋشى: – پرەزيدەنت جانىنداعى جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ وسىنداي رەكورد­تىق قىسقا مەرزىمدە قۇرىلۋى ونىڭ كوكەيكەستىلىگىنىڭ شىنىمەن دە جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەملەكەت پەن قوعام قىزمەتىنىڭ شەشۋشى باعىتتارىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى العا قويىلعان سترا­تەگيالىق باعىتتى قاتاڭ ۇستا­ناتىنىن تاعى ءبىر رەت كورسەتىپ بەردى. كوميسسيا قۇرامىنا بەدەلدى جانە ساۋاتتى باسشىلار ەنگەن, ولاردىڭ ارقايسىسى ناقتى باعىتتارعا جاۋاپ بەرەدى. ۇلتتىق كوميسسيا جانىندا بەدەلدى شەتەلدىك ساراپشىلاردان تۇراتىن حالىقارالىق كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەستىڭ جۇمىس ىستەيتىنى دە ماڭىزدى. وسىلايشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەفورمالارىن جۇزەگە اسىرۋ العاشقى كۇننەن باستاپ, جۇيەلى نەگىزگە قويىلدى. قازاقستاننىڭ بۇكىل ساراپشىلىق قاۋىمداستىعى, عالىمدار قازىردىڭ وزىندە 5 ينستيتۋتتىق, نەمەسە بۇگىندە اتاپ جۇرگەندەي, حالىقتىق رەفورمالاردىڭ ۋاقىتتىلىعى مەن قاجەتتىلىگىن ءبىراۋىزدان قۋاتتاۋدا. بۇل ۇسىنىلعان رەفورمالاردى قوعامنىڭ قولدايتىنىن جانە سوعان سايكەس قوعامنىڭ ولاردى جۇزەگە اسىرۋعا تىكەلەي جانە بەلسەندى قاتىسۋعا دايىن ەكەندىگىن بىلدىرەدى. ەلباسىنىڭ 5 حالىقتىق رەفورماسى ءىس جۇزىندە, قازاقستاننىڭ  30 كوشباسشى ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋى بويىنشا ناقتى جۇردەك ماگيسترالى بولىپ تابىلادى. جاقسىلىق ءسابيتوۆ, ساياساتتانۋشى: – ەڭ الدىمەن, جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ يناۋگۋراتسياسىنان سوڭ كەلەسى كۇنى-اق قۇرىلعانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. بۇل پرەزيدەنتتىڭ بەلگى­لەنگەن 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدى شۇعىل تۇردە باستاۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن بىلدىرەدى. شىنىمەن دە, ۋاقىت كۇتپەيدى. ۇلىقتاۋ راسىمىندەگى ءوزىنىڭ سالتاناتتى سوزىندە مەملەكەت باسشىسى الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىنە تەك ەكونوميكالىق تۇرعىدا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جاعىنان دا تەرىس ىقپالىن تيگىزەتىن بەس سىرتقى سىن-قاتەرلەردى ايتىپ ءوتتى. بۇل سىن-قاتەرلەردىڭ ءبارى قارقىندى تۇردە دامۋدا, ولارعا قارسى تۇرۋ ءۇشىن ءدال سونداي الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ قاجەت. قۇرىلعان ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مىندەتى 5 رەفورمانى ساتىلاپ جۇزەگە اسىرۋدى باسقارۋ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, بيزنەس سەكتوردىڭ جانە ازاماتتىق قوعامنىڭ ءىس-قيمىلدارىن ۇيلەستىرۋ بولىپ تابىلادى. ياعني, پرەزيدەنتتىڭ رەفورماسىن بەلسەندى جۇزەگە اسىرۋعا بارلىق مەملەكەتتىك, قوعامدىق جانە بيزنەس قۇرىلىمدار تارتىلعان. ەگجەي-تەگجەيلى جوسپاردىڭ – مەملەكەتتىك قۇرىلىستىڭ ودان ارعى 100 ناقتى قادامىنىڭ ازىرلەنەتىنىن دە اتاپ ءوتۋ قاجەت. ياعني, بۇكىل جۇمىس رەفورما حابارلانعان ساتتەن باستاپ بەرىك ىرگەتاسقا قالانۋدا. گۇلميرا  كەنجەبالينا, ساراپشى: – قازاقستان پرەزيدەنتى جا­نىن­داعى جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلت­­تىق كوميسسيانىڭ جەدەل قۇرى­لۋى وتە ماڭىزدى دەپ ساناي­مىن. ءسوز جوق, بۇل, بىرىنشىدەن, مەم­­لەكەت باسشىسىنىڭ ۇسىنىل­عان ينستيتۋتتىق رەفورما­لار­دى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىنا كوز­قاراسىنىڭ ايقىندىعى مەن سىن­دارلىلىعىن بىلدىرەدى. ەكىن­شىدەن, ونىڭ قۇرىلۋى – ول رەفورمانى ءتيىمدى جۇرگىزۋدىڭ كەپىلى. كوميسسيا قۇرامىنا جوعارى كاسىبي دەڭگەيدە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, بيزنەستىڭ, ازاماتتىق قوعامنىڭ ءىس-قيمىلدارىن ۇيلەستىرە الاتىن تاجىريبەلى باسقارۋشىلار ەنگەن. دەمەك, ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى وسى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋى ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالاتىن بولادى. بۇگىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە «نۇرلى جول» باعدارلاماسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ ءتيىمدى ورىندالۋى ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ 5 ينستيتۋتتىق رەفورماسى مەيلىنشە ماڭىزدى. كوميسسيانىڭ قۇرىلۋى ولاردى جۇزەگە اسىرۋعا ەلىمىزدىڭ شۇعىل تۇردە كىرىسۋىنە جاعداي جاسايتىنىنا سەنىمى مول. ۆەنەرا مۇستافينا, ساراپشى: – ءسوز جوق, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ينستيتۋتتىق رەفورمالارىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ – ول قازاقستاننىڭ بولاشاق ءال-اۋقاتىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى. ولاردىڭ بىرىزدىلىكپەن جۇرگىزىلۋىنە زور ماڭىز بەرە وتىرىپ, ەلباسى بۇگىنگى كۇنى ولاردى تىكەلەي جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن  العاشقى قادام جاسادى. قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنان قۇرىلعان جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا بۇكىل قاجەتتى جۇمىستاردى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋعا جاعداي تۋعىزادى. ونىڭ قۇرامىنا ۇلكەن جۇمىس تاجىريبەلەرى بار جوعارى بىلىكتى توپ-مەنەدجەرلەر ەنگەن. حالىقتىق رەفورمالاردى ساپالى ورىنداۋ ءبىزدىڭ ارقاي­سىمىزعا, سول سياقتى, قازاق­ستاندىق قوعامنىڭ بارلىق سەك­تورلارىنىڭ ءىس-قيمىلدارىن ساۋاتتى ۇيلەستىرۋگە بايلانىس­تى. كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ بۇل جۇمىستى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە جولعا قوياتىنىنا سەنىمدىمىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ الدا تۇرعان جۇمىسقا ستراتە­گيا­لىق كوزقاراسى وندا الەم­دىك تاجىريبەنىڭ كەڭىنەن قولدانى­لاتىندىعىنان دا كورىنىپ وتىر. كوميسسيانىڭ رەفورمانى ساپالى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى بارلىق كوكەيكەستى ماسەلەلەر تالقىلاناتىن جانە شەشىمدەر شۇعىل قابىلداناتىن قۇرىلىم بولاتىنىنا سەنىمدىمىن. زاۋرە الشىنباەۆا, قازىرگى زامانعى دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى: – جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلت­تىق كوميسسيانىڭ يناۋگۋرا­تسيادان كەيىن كەلەسى كۇنى قۇرى­لۋى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستاننىڭ قازىرگى ساتىداعى تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋدەگى ماڭىزدى مىندەتتەردى شەشۋگە دەگەن ستراتەگيالىق كوزقاراسىن تاعى ءبىر رەت كورسەتىپ بەردى. ۇلتتىق كوميسسيا قۇرامىنا بۇعان دەيىن قابىلدانعان باعدارلامالار مەن ستراتەگيالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋدا تاجىريبەلەرى بار باسشىلار ەنگەن. رەفورمالاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇلت جوسپارى – مەملەكەتتىك قۇرىلىستىڭ ودان ارعى 100 ناقتى قادامى ازىرلەنەتىن بولادى. بۇگىندە مەملەكەت باسشىسى قابىلداعان شارالار جانە ۇلتتىق كوميسسيانىڭ قۇرىلۋى ءبىز «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە تابىستى قول جەتكىزۋ ءۇشىن جۇزەگە اسىرۋىمىزعا ءتيىس 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى تابىستى جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزى بولىپ تابىلادى. ءلاززات ءتۇسىپوۆا, قازاقستان ساياساتتانۋشىلارى كونگرەسىنىڭ مۇشەسى: – جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانى لاۋازىمعا رەسمي ەنە سالىسىمەن قۇرۋ ارقىلى قازاقستان پرەزيدەنتى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ودان ءارى دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋدە كەزەكتى رەت ءوزىنىڭ ساياسي كورەگەندىگىن كورسەتتى. كوميسسيا قۇرامىنا, ءسوز جوق, قوعام الدىنا قويىلعان مىندەتتەردىڭ كەشەندى شەشىلۋىن جانە 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسى تاپسىرمالارىنىڭ تولىققاندى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن لاۋازىمدى تۇلعالار ەنگەن. كوميسسيانى شۇعىل تۇردە قۇرۋ ونى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ىرعاقتىلىعى مەن تيىمدىلىگىنىڭ كەپىلى بولىپ تابىلادى. ونىڭ سىرتىندا پرەزيدەنت سونداي-اق, ۇلىقتاۋ راسىمىندەگى ءوزىنىڭ سوزىندە اۋقىمدى 5 ىشكى مىندەتتەردى – تۇراقتىلىقتىڭ تىرەگى رەتىندەگى ورتا تاپ ۇلەسىن ۇلعايتۋدىڭ, ءبىرتۇتاس رىنوكتى جانە بارلىق وڭىرلەردىڭ تەپە-تەڭ دامىتىلۋىنىڭ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدىڭ, تاريحتىڭ جاڭا ورامىندا ۇلت بىرلىگىن نىعايتۋدىڭ, سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستىڭ ماڭىزدى باسىمدىققا يە ەكەنىن بەلگىلەپ بەردى. وسىلايشا, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن قوعامنىڭ الدىنا شىنىمەن دە كەڭ اۋقىمدى مىندەتتەر قويىلىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى اتاپ كورسەتكەندەي, سىرتقى سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ ءۇشىن بىزگە ىشكى تۇرعىدا نىعايۋ قاجەت. توپتاسقان قوعام كەز كەلگەن سىن-قاتەرگە قارسى تۇرۋعا قابىلەتتى. ال قازاقستاندىقتاردىڭ توپتاسقان ۇلت ەكەنىن ءبىز 26 ءساۋىر, داۋىس بەرۋ كۇنى ءوزىمىزدىڭ تۇراقتى جانە تابىس­تى بولاشاعىمىز ءۇشىن, نۇرسۇلتان نازارباەۆقا داۋىس بەرۋ ءۇشىن بۇكىل ەلىمىزبەن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلۋ ارقىلى دالەلدەپ بەردىك. فاريدا ۋكاسوۆا, قازاقستان  ساياساتتانۋشىلارى كونگرەسىنىڭ مۇشەسى: – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانى وسىنداي قىسقا مەرزىمدە قۇرۋى 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى تابىستى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ تابىلادى. ۇلتتىق كوميسسيانىڭ قۇرا­مىن بەكىتۋ ارقىلى قازاقستان پرەزيدەنتى رەفورمالاۋدىڭ ءاربىر باعىتىنا ناقتىلى باسشىلاردى بەلگىلەدى. بۇل ەلدىڭ زاڭناما, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق-ساياسي دامۋى سالاسىنداعى رەفورمالاردىڭ جۇيەلى نەگىزدە, بىركەلكى جۇزەگە اسىرىلاتىنىن بىلدىرەدى. سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا ۇلت جوسپارىنىڭ – مەملەكەتتىك قۇرىلىستىڭ ودان ارعى 100 ناقتى قادامىنىڭ ۇسىنىلاتىنىن اتاپ كورسەتتى. شەشىمدەر قابىلداۋداعى وپەراتيۆتىلىك جانە جەدەلدەتە دامۋعا باعىت ۇستانۋ 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ تابىستى جۇزەگە اسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قۋاتتى سەرپىن بەرەتىن بولادى. سەرگەي سەليۆەرستوۆ, ساراپشى: – قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنان رەفورمالاردىڭ ورىندالۋى ءۇشىن جاۋاپتى جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ قىسقا مەرزىمدە قۇرىلۋىن ستراتەگيالىق سارالانعان ساياسي قادام دەپ سانايمىن. بۇل حالىقتىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋدى باستاۋدىڭ ءبىرىنشى قادامى. ۇلتتىق كوميسسيانىڭ العاشقى وتىرىسى دا تاياۋداعى كۇندەرى وتەدى دەپ ويلايمىن. مەملەكەت باسشىسى اتاپ كورسەتكەندەي, العاش­قى وتىرىستىڭ وزىندە-اق مەملەكەتتىك قۇرىلىستىڭ ودان ارعى 100 ناقتى قادامى ۇسىنىلاتىن بولادى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باسشى­لىعىمەن قازاقستاندا قازىردىڭ وزىندە كوكەيكەستى مىندەتتەردى تەز جانە ءتيىمدى شەشۋدىڭ تابىستى تاجىريبەسى بار. ءبىز «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىن مەرزىمىنەن بۇرىن جۇزەگە اسىردىق, يندۋستريالاندىرۋدىڭ ءبىرىنشى بەسجىلدىعى ىرعاقتى تۇردە اياقتال­دى, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدار­لاماسىنىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعى شەڭبەرىندەگى جۇمىستار جوعارى قارقىنمەن جۇرۋدە. وسى فاكتورلاردىڭ بارلىعىن ەسكەرە كەلگەندە, حالىقتىق رەفورمالاردى ومىرگە ەنگىزۋ ءتيىمدى, ساپالى جانە بەلگىلەنگەن مەرزىمدەردە جۇزەگە اسادى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. دەنيس كۋرگاننيكوۆ, ساياساتتانۋشى: – ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ ناعىز ۇلت كوشباسشىسى ەكەنىن تاعى دا دالەلدەدى. ەلباسىنىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسى قازاقستاندى قۋاتتى مەملەكەتكە اينالدىرۋدا باستى ءرول وينايتىنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. بارشامىز ەلباسىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا 5 ينستيتۋتتىق رەفورما ۇسى­نىلعانىن جاقسى بىلەمىز. سايلاۋدا داۋسىز جەڭىسكە جەتكەن پرەزيدەنت ەندى وسى اتالعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قۇلشىنا كىرىسپەك. ونىڭ يگىلىكتەرىن كوپ وتپەي-اق كورەتىن بولامىز. جالپى, ءبىزدىڭ ەلباسى سوزىندە تۇراتىن, ۋادەگە بەرىك باسشى رەتىندە مويىندالعان تۇلعا. سوندىقتان دا پرەزيدەنتىمىزگە حالىق ىستىق ىلتيپاتپەن, سەنىممەن قارايدى. ۇلىقتاۋ سالتاناتى كەزىندە مەملەكەت باسشىسى ەل پرەزيدەنتى جانىنان جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا قۇرىلاتىنىن ايتقان بولاتىن. ەندى سول كوميسسيا ايتىپ اۋىز جيعانشا قۇرىلىپ تا ۇلگەردى. ونىڭ نەگىزگى مىندەتى جوعارىدا ايتىلعان بەس رەفورمانى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرۋدى باسقارۋ بولماق. سونداي-اق, وسى قۇرىلىم ارقىلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, بيزنەس-سەكتور مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءىس-قيمىلى ۇيلەسىم تاپپاق. مەن بۇل ىستەن كورەگەن ساياساتكەردىڭ ابدەن ويلانىپ-تولعانىپ بارىپ جاساعان ساۋاتتى باستاماسىن اڭعاردىم.

ماقساتىمىز ايقىن

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلىقتاۋ سالتاناتىندا سويلەگەن سوزىندە: «تاعدىرى تۇتاس, تىلەگى ۇقساس قازاقستان حالقى وسى كەزەڭدە عاسىرلىق ءمانى بار عالامات تابىستارعا جەتتى», دەپ ەگەمەندىك العاننان كەيىنگى جىلدارداعى ەلىمىزدىڭ قول جەتكەن جەتىستىكتەرىن ايشىقتاپ اتاپ كورسەتتى. مەملەكەت باسشىسى از عانا ۋاقىت ارالىعىندا الاش جۇرتىنىڭ الەۋەتى اسقان, داۋلەتى تاسقان, ىرگەسى بەرىك, بەدەلى زور ايدىندى ەلگە اينالعاندىعىن ايتا كەلىپ, بويىندا كۇش-قۋاتى, ومىردەن ءتالىم ەتىپ العان مول تاجىريبەسى باردا ارقاشاندا تىلەگى ءبىر ەلدىڭ تىرەگى بولىپ قىزمەت ەتە بەرۋگە دايىن ەكەندىگىن جەتكىزدى. ەلباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى وزىنە سەنىم ارتقان حالقىنىڭ كوسەگەسىن كوگەرتۋ ەكەندىگى انىق. پرەزيدەنتتىڭ ۇلىقتاۋ راسىمىندەگى حالىققا ارناۋى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حVI سەزىندە سويلەگەن باعدارلامالىق سوزىمەن ۇندەسىپ جاتتى. اتالعان باعدارلامادا  ەل بولاشاعىنىڭ جارقىن بولۋى ءۇشىن ەڭ اۋەلى ەكونوميكالىق باعدارلامالاردى ساپالى جۇزەگە اسىرۋدى جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قازىرگى زامانعى, كاسىبي مەملەكەتتىك اپپاراتتى قالىپتاستىرۋ, بولاشاعى ءبىرتۇتاس ۇلت قۇرۋ, ترانسپارەنتتى جانە ەسەپ بەرۋشى مەملەكەتتى ورنىقتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. قازاقستاندىق سايلاۋشىلاردىڭ ايقىن داۋىسىنا يە بولىپ, قايتا سايلانعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى ايشىقتاپ ايتقانداي, حالقىنىڭ كورسەتكەن قولداۋى – ەلباسىنا سارقىلماس كۇش-جىگەر بەرەتىندىگىنە جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى باستاماشىسى بولعان بەس حالىقتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدا الدا تۇرعان مىندەتتەردىڭ ۇدەسىنەن شىعاتىندىعىمىزعا سەنىمدىمىز. گۇلدارا نۇرىموۆا, جامبىل وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى. تاراز.

قازاقستان حالقى جۇمىلىپ, ەلباسىنا كومەكتەسۋىمىز كەرەك

قازاقستان حالقى ۇلكەن-ۇلكەن تاريحي وقيعالارعا كۋا بولىپ جاتىر. كەشە عانا ەلباسى – قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن سال­تاناتتى تۇردە ۇلىقتاۋ ءراسىمى ءوتتى. تاۋەلسىزدىكتىڭ قيىن-قىستاۋ ساتىندە تۋرا جولدى تابا ءبىلىپ, حالىقتىڭ جاعدايىن جاقسارتتى, ەل ەكونوميكاسىن دامىتىپ, شەكارامىزدى شەگەندەدى, بار ۇلتتى ۇيىستىرىپ, تاتۋ ءومىر ورناتتى. مىنە, ەندى قازىر قازاقستان –  الەم مويىنداعان ىرگەلى ەل. ۇلى ويشىل ۆولتەردىڭ: «مەملەكەتتى قۇتقارۋ ءۇشىن ءبىر عانا ۇلى ادام جەتكىلىكتى», دەگەن ءسوزى بار. مەن ەلباسىمىزدى وسىنداي ۇلى تۇلعا دەپ ەسەپتەر ەدىم. ەلباسى سايلاۋالدى تۇعىر­ناما­سىندا جاريالاعان ماقساتتاردى ورىنداۋعا كىرىسىپ تە كەتتى. ەندىگى جەردە الداعى قويعان مىندەتتەرگە بۇكىل قازاقستان حالقى جۇمىلىپ, ەلباسىنا كومەكتەسۋىمىز كەرەك. ءار­بىر مەملەكەتتىك قىزمەتكەر, ءار­بىر قازاقستان ازاماتى سايلاۋداعى بەلسەن­دىلىگىنىڭ قارقىنىن ساقتاپ, ءارى قاراي دا وسى قولداۋدى جالعاس­تىرىپ, ەلىمىزدىڭ دامۋ ۇدەرىستەرىن ءارى قاراي بيىكتەرگە كوتەرۋگە جۇمىستانۋى كەرەك. بەكتاس بەكنازاروۆ, سەنات دەپۋتاتى.

بەس مىندەتتىڭ شەشىلۋىنە بىلىمنىڭ قوسارى مول

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلىقتاۋ راسىمىندە ەلىمىز ءۇشىن ۋاقىت كولدەنەڭ تارتىپ وتىرعان ەڭ وزەكتى بەس مىندەتتى ورتاعا سالدى. ىشكى جاعدايىمىزدى نىعايتساق بۇكىل دۇنيەنى ويلانتىپ وتىرعان سىرتقى قاتەرلەر اينالىپ وتەتىنىن ەسكەرتتى.  ەكونوميكا دامىعاندا عانا  ەلىمىز تۇرعىندارىنىڭ  الەۋمەتتىك تۇرمىسى جاقسارادى. مۇنى ەلباسى ايتقانداي, ورتا تاپ جاسايدى.  بۇل شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ كەرەك دەگەن ءسوز. بۇل ءۇشىن بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندار كەرەك. بارلىعىن دا ماماندار شەشەدى. ال ولاردى ءبىلىم وشاقتارى عانا دايىندايدى. سونىمەن قاتار,  نۇرسۇلتان نازارباەۆ سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەسكە باسىمدىق بەرە ايتتى. ءبىلىم سالاسىن دامىتپاي, وعان وزىق ءادىس-تاسىلدەردى ەنگىزبەي قوعامنىڭ بۇل دەرتىنەن  قۇتىلا المايمىز. قوعامدى سىبايلاستىق دەرتى جايلاعان كەزدە عىلىم دا اقسايدى. ال عىلىم دامىماي يننوۆاتسيالىق جوبالار, جالپى  دامۋ باسەڭسيدى. ماماندار بولماي ءوندىرىس, ۇقساتۋ كاسىپورىندارى تۇل دەر ەدىم.  قازىر قوستاناي وبلىسىنىڭ ءوندىرىس سالاسىندا دا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا دا  ءتۇرلى ماماندارعا زارۋلىك جوق ەمەس. بىلىكتى ماماندار عانا جۇمىس ورىندارىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە مۇمكىندىك جاسايدى. مىنە, سوندىقتان ەلباسى  بۇل ماسەلەنى بۇرىننان ايتىپ كەلەدى, بۇل جولى دا دەر ۋاقىتىندا كوتەرىپ وتىر. رەسپۋبليكانىڭ بارلىق شالعايىن بىردەي دامىتۋدى قامتاماسىز ەتىپ, ىشكى رىنوكتى  كۇشەيتۋ دە ۋاقىت تالابى. بۇل نەگىزىنەن ەكونوميكاعا ءتيىستى سەكىلدى كورىنەدى. الايدا, مۇنىڭ  ءبىلىم سالاسىنا دا قاتىسى وراسان. اۋىلدارعا, شەت اۋداندارعا پەداگوگيكا ماماندارى قازىر وتە قاجەت بولىپ وتىر. جاس ۇرپاققا ءبىلىم بەرمەي, ماماندار دايىنداماي وڭىرلەر قالاي دامىماق؟ مۇنى دا مەملەكەت باسشىسى وتە دۇرىس تاپسىرىپ وتىر. بەس تاپسىرمانىڭ قاتارىنا تاريحتىڭ جاڭا كەزەڭىندە ۇلتتى ۇيىستىرا ءتۇسۋ, حالىقتىڭ بىرلىگىن نىعايتا ءتۇسۋ ماسەلەسى دە قوسىلدى. ەل ءۇشىن تىنىشتىقتىڭ قانشالىقتى  ماڭىزدى ەكەنىن اينالامىزعا قاراپ ءبىلىپ وتىرمىز.  ەندىگى ماقسات, العا قويعان وسى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىسۋ بولماق. قۋات بايمىرزاەۆ, قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور. قوستاناي.

قاراعاندى جاستارىنىڭ جالىنى

ەلباسىن ۇلىقتاۋ ءراسىمىن بارشا قازاقستاندىق جاستارداي قاراعاندىلىق زامانداستارى دا زور قۋانىشپەن قارسى الدى. ولار استاناداعى وسىناۋ سالتاناتتان سوڭ ىلە ە. ا. بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى الدىنداعى كەڭ « جاستار» الاڭىندا باس قوسىپ, ءوز ومىرلەرىندەگى ۇمىتىلماس وقيعاعا بايلانىستى فلەش-موب وتكىزدى. مىڭداعان جىگىتتەر مەن قىزدار ءبىر شاڭىراقتىڭ ۇلاندارىنداي قول ۇستاسا «العا, قازاقستان!», «ءبىز نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرگەمىز!» دەپ ۇرانداتىپ, قالانى كوڭىلدى ۇنگە جاڭعىرىقتىردى. ەلباسىن, وتانشىلدىق پەن بىرلىكتى قولداۋلارىن شىرقالعان ءان-جىرلارىمەن ءبىلدىردى. – بۇگىن ءبىز جاستارىمىزدىڭ قايتادان سايلانعان پرەزيدەنتكە, ەلىنە دەگەن تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكتەرىن سەزىنىپ, كەلەشەكتەرىنە سەنىمىنە قۋانىپ تۇرمىز. حالقىمىزدىڭ باسىم داۋسىمەن جەڭىسكە جەتكەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءۇشىن ءوز تاڭداۋىن جاساۋشىلاردىڭ قالىڭ بولىگى جاس قاۋىم ەكەنىن بىلەمىز. ولاردىڭ كەرەمەت تاريحي ساتكە شىنايى قۋانىشتارى ارقىلى ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى جارقىندىعى, اعا ۇرپاق ۇلگىلى ءۇردىسى بەرىك قولدا بولا بەرەتىندىگى كوڭىل ءوسىردى, – دەدى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى ءساليما نۇرماعامبەتوۆا. فلەش-موبقا اتالعان وقۋ ورنى ستۋدەنتتەرىمەن بىرگە جاستار قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى, كاسىپورىنداردىڭ جاس ەڭبەككەرلەرى قاتىستى. ايقىن نەسىپباي, «ەگەمەن قازاقستان». قاراعاندى.

ۇلت جوسپارى ۇلى ىستەرگە جەتەلەيدى

ەلباسىنىڭ بۇرناعى كۇنگى ۇلىقتاۋ ءراسىمى بۇرىنعىدان وزگەشە بولدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى مەملەكەتتىڭ الدىندا تۇرعان مىندەتتەردى ايقىنداپ, جاسالاتىن جۇمىستىڭ جۇيەسىن ءتىزىپ بەردى. تۇتاس الەمنىڭ دامۋىنا تۇساۋ بولاتىن دۇنيەلەر بار. مەملەكەت باسشىسى جاھاندىق دەڭگەيدەگى بەس بىردەي سىن-قاتەرلەرگە توقتالدى. ونىڭ ارقايسىسىنا باعا بەرىپ, قاۋىپتىڭ ىقتيمالدىعىنا نازار اۋداردى. ماسەلەن, ەكسترەميزم مەن زورلىق-زومبىلىقتى جۇيەسىز پايدالاناتىن ويىنشىلاردىڭ بوي كورسەتۋى, سانكتسيالىق, «ۆاليۋتالىق» جانە ساۋدا سوعىسى بارلىق ەلدەردەگى پروبلەمالاردى ۋشىقتىرا تۇسكەنىن, كليماتتىڭ وزگەرۋ ۇدەرىستەرى بولجاپ بولمايتىن سالدارلارمەن ءوتىپ, ءتۇرلى كاتاكليزمدەرگە اكەپ سوقتىرىپ جاتقانىن, جاھاندىق تارتىپتەگى داعدارىس پەن الەمدىك ەكونوميكانىڭ تۇراقسىزدىعى حالىقارالىق ۇيلەستىرۋ جۇمىستارىنا كۇمانمەن قاراۋعا ماجبۇرلەپ جاتقانىن اشىق ايتتى. وسىنداي قاداۋ-قاداۋ ماسەلەلەر ءبىزدىڭ دە دامۋ جولىمىزعا جاڭا تالاپتار قويىپ وتىر. بۇل رەتتە, ەلباسى مەملەكەت الدىندا تۇرعان بەس اۋقىمدى مىندەتكە توقتالدى. «بىرىنشىدەن, بىزگە تۇراقتىلىعىمىزدىڭ تىرەگى رەتىندەگى ورتا تاپتىڭ ۇلەسىن ۇلعايتىپ, بيزنەستى دامىتۋ جانە ەلگە ورتا تابىسى بار تۇرعىندارىنىڭ سانى باسىم مەملەكەت بولۋعا كومەكتەسۋ كەرەك. ەكىنشىدەن, ءبىز – ۇلان-عايىر ەلمىز. سوندىقتان, بىزگە ءبىرتۇتاس ىشكى نارىقتى دامىتۋ جانە بۇكىل وڭىرلەردى تەڭدەستىرىپ دامىتۋ كەرەك. ۇشىنشىدەن, جەمقورلىقپەن كۇرەس ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. تورتىنشىدەن, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ, ول ءۇشىن يندۋستريالىق باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلىپ, بيزنەس دامىتىلۋدا. بەسىنشىدەن, تاريحتىڭ جاڭا بەلەسىندە ۇلتتىڭ بىرلىگىن نىعايتۋ», – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ەڭ باستىسى, ەلدىڭ ءارى قاراي وركەندەۋى ءۇشىن ۇلت جوسپارى جاسالاتىن بولدى. ۇلت جوسپارى حالقىمىزدى ۇلى ىستەرگە جەتەلەيدى دەپ سەنەمىن. ويتكەنى, مىناداي الماعايىپ زاماندا جوسپارلى جۇمىس قانا ءبىزدى جەتىستىككە جەتكىزە الادى. باقبەرگەن دوسمانبەتوۆ, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى. قىزىلوردا.

تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاماشا تابىسى

1991 جىلى 10 جەلتوقساندا الما­تى­داعى رەسپۋب­ليكا سارايىندا ءوت­كەن قازاقستان پرەزي­دەنتىنىڭ تۇڭعىش انت بەرۋ ءراسىمى ەسىمدە ۇمى­تىل­ماستاي قالىپ­تى. ول ۋاقىتتا مەم­لەكەت باسشىسى ساي­لاۋ­شىلاردىڭ 98,7 داۋىسىن جيناپ, جالپى­حالىقتىق قولداۋعا يە بولعان ەدى. بۇل جولعى يناۋگۋراتسيا–تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىنداعى بەسىنشى ۇلىقتاۋ ءراسىمى. بارىندە دە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ سىرالعى سەرىگى, ۇزەڭگىلەس دوسى رەتىندە سەنىمدى وكىلى بولۋ باقىتى بۇيىرىپتى. استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا سايلاۋشىلاردىڭ 97,75 پايىز داۋىسىن جيناپ, قايتا سايلانعان ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا انت بەرۋى – ەل ومىرىندەگى ايرىقشا وقيعا. وسى ساتتەن باستاپ رەسمي قىزمەتىنە كىرىسكەن پرەزيدەنتتىڭ حالقىما بۇرىنعىداي ادال قىزمەت ەتىپ, ەلىم مەن ۇلتتىق مۇددەمىزدى قورعايمىن دەگەن مالىمدەمەسى بارىمىزگە قانات ءبىتىرىپ, ەرەكشە جىگەر بەردى. قازاقستاننىڭ دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن, تۇراقتىلىعىمىزدىڭ ءدىڭ­گەگى سانالاتىن بەس قاعيداتتى جاريالاپ, سىرت­تان تونەتىن قاۋىپ-قاتەر­لەرگە قارسى ساقتىق شارا­لارىن كۇشەيتۋدى ءمىن­دەتتەدى. ىشكى جاع­دايى­­مىز جاقسارىپ, حالىق­تىڭ ءال-اۋقاتى مەن تۇر­مىس-تىرشىلىگى ارتاتىن بولسا, مەملە­كەتتىگىمىز دە كەمەلدەنە تۇسەرى داۋسىز. دەمەك, الداعى جىلدار تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاماشا تابىستارىن ودان ءارى ەسەلەي ءتۇسىپ, وزگەرىستەر داۋىرىنە جول اشارى انىق. گەننادي زەنچەنكو, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, «زەنچەنكو جانە ك» كومانديتتىك سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى, قىزىلجار اۋدانى.

كەلەشەگىمىزدىڭ كەمەلدىگىندەي كورىندى

مەن ەلباسىن ۇلىقتاۋ راسىمىنە ءبىرىنشى رەت قاتىستىم. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ  حالقىنىڭ الدىندا انت بەردى. ءوزىنىڭ سارابدال, دانا ساياساتىمەن ەلىمىز ەكونوميكاسىن دامىتىپ, الەۋمەتتىك جاعدايىمىزدى جاقسارتىپ, قازاقستاندى مويىنى وزىق وتىز ەلدىڭ قاتارىنا قوسۋعا باستاپ بارا جاتقان ەلباسىمىزدىڭ حالقىمىز الدىندا بەرگەن انتى مەنى ەرەكشە تولقىتتى. ەلباسى حالقىن ۇلىق تۇتادى. بولاشاق تىزگىنى سەنىمدى قولدا ەكەنىن سەزىنە تۇسكەندەيمىز.

بەرەكە بىتكەن ەلدىڭ مەرەكەسىن كوپتەگەن  شەتەلدەر وكىلدەرى دە كەلىپ تاماشالادى. وزگە جۇرت بۇل سالتاناتتان ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى ىنتىماق پەن بىرلىكتى, كەڭدىكتى, بولاشاققا قاراي نىق باسقان قادامدى كورىپ كەتكەندەي بولدى. مۇنىڭ ءوزى حالقىنا انت بەرگەن ەلباسىمىزدىڭ شاراپاتى دەسەك بولماي ما؟! ءاليا ساپاروۆا, «نۇر وتان» پارتياسى قوستاناي وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. قوستاناي.

ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇعىرلى قۇندىلىعى

نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالقىمىزدىڭ قالاۋى بويىنشا قازاقستان پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى. ۇلىقتاۋ ءراسىمى وتە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. وعان كۇللى وتانداستارىمىز تەلەديدار ارقىلى كۋا بولدى. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن دەلەگاتسيالار كەلدى. وسى ورايدا استانانىڭ تورىندە وتكەن سالتاناتتى ۇلىقتاۋ راسىمىنە قاتىسقانىمدى, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تاريحي كۇنىنە ورتاقتاسقانىمدى باقىت سانايمىن. بۇل – بۇگىنگى ءبىزدىڭ قول جەتكىزگەن ەڭ باستى قۇندىلىقتارىمىز. ۇلىقتاۋ سالتاناتىنا كۋا بولىپ وتىرعاندا, باياعىدا ات جالىندا ءجۇرىپ, وسى دالانى بىزگە اماناتتاپ كەتكەن بابالارىمىز ەسىمە ءتۇستى. بارشا قازاق دالاسى جيىلىپ, حان كوتەرگەن ۇلى تاريحىمىز جادىعا ورالدى. مىنە, ەندى جاڭا تۇرپاتتى قازاقستان مەملەكەتىن قۇرعان تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ قولداۋىمەن وتانىمىزعا قىزمەت ەتۋدىڭ جاڭا بەلەسىن باستاماق. ءبىز, كۇللى قازاقستاندىقتار ەلباسىنىڭ العا قويعان مىندەتتەرى مەن تاپسىرمالارى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن ىلگەرىلەتۋ, حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ ەكەنىن جوعارى جاۋاپكەرشىلىكپەن تۇسىنە وتىرىپ, وعان ەسەلى ەڭبەگىمىزبەن ۇلەس قوسا بەرەيىك! اسەمقان دوسقوجانوۆ, «سەماز» جشس باس ديرەكتورى, شىعىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى. سەمەي.