ولجاس بەكتەنوۆ قازاقستان–قىرعىزستان ۇكىمەتارالىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى

ەكى مەملەكەت باسشىلارى دەڭگەيىندە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتار شەڭبەرىندە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. كولىك-لوگيستيكا, ونەركاسىپ, سۋ رەسۋرستارى, ەنەرگەتيكا جانە باسقا دا سالالارداعى ءوزارا بايلانىستاردى ودان ءارى تەرەڭدەتۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلاندى. 

ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرىسى بارىسىندا تاراپتار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق سپەكترى بويىنشا تۇراقتى وڭ ديناميكانى اتاپ ءوتتى. بيىلعى 9 ايدا قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى $1,2 ملرد-تان استى, بۇل 2023 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1,6%-عا جوعارى. 

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قىرعىز رەسپۋبليكاسىمەن سەرىكتەستىكتى نىعايتۋعا زور كوڭىل بولەدى. قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى وداقتاستىق قاتىناستاردى تەرەڭدەتۋ جانە كەڭەيتۋ تۋرالى شارتقا قول قويۋ ناتيجەسىندە ەلدەرىمىزدىڭ ءوزارا ىقپالداستىعى ساپالى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ءبىز دوستىققا, باۋىرلاستىققا جانە تاتۋ كورشىلىككە نەگىزدەلگەن قارىم-قاتىناسىمىزدى جوعارى باعالايمىز. قازاقستان ۇكىمەتى قازاق-قىرعىز ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن سالادى», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ. 

قىرعىزستان مينيسترلەر كابينەتىنىڭ توراعاسى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى اقىلبەك جاپاروۆ ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.

«قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى سادىر نۇرعوجو ۇلى جاپاروۆ قازاقستانمەن دوستىق ءارى تاتۋ كورشىلىك قاتىناستاردى نىعايتۋعا زور ءمان بەرەدى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ بيىلعى ءساۋىر ايىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارى تاريحي سيپات الىپ, قىرعىز-قازاق قاتىناستارىندا جاڭا ءداۋىردى اشتى. بيىل قول قويىلعان وداقتاستىق قاتىناستاردى تەرەڭدەتۋ جانە كەڭەيتۋ تۋرالى شارت قىرعىز-قازاق ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشاتىنىنا جانە ەكى حالىق اراسىنداعى عاسىرلار بويعى باۋىرلاستىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا ۇلەس قوساتىنىنا سەنىمدىمىن», دەدى اقىلبەك جاپاروۆ.  

«قاراسۋ» جانە «اق-تىلەك» اۆتوجول وتكىزۋ پۋنكتتەرى اۋدانىندا يندۋستريالىق ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەن سالۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋ 2030 جىلعا قاراي ءوزارا ساۋدانى $3 ملرد-قا دەيىن جەتكىزۋ جونىندەگى بىرلەسكەن ماقساتقا قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتەدى. كەشەن وڭىردەگى جۇك اعىندارىن شوعىرلاندىرۋ, وڭدەۋ جانە ديستريبۋتسيالاۋ جونىندەگى ءىرى ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالادى. ونىڭ ىسكە قوسىلۋى ەكى ەلدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ وندىرىستىك كووپەراتسياسى مەن ينتەگراتسياسىن كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كەشەندى سالۋ ءۇشىن جەر ۋچاسكەلەرى ءبولىنىپ, جامبىل وبلىسىنىڭ اۋماعىندا «الاتاۋ» وڭىرلىك يندۋستريالىق ايماعى قۇرىلدى. 

بىرلەسكەن جەتى وتكىزۋ پۋنكتىن جاڭعىرتۋدى كوزدەيتىن قازاقستان–قىرعىزستان مەملەكەتتىك شەكاراسىندا اۆتوموبيل وتكىزۋ پۋنكتتەرىن دامىتۋ جونىندەگى جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. قازاقستان تاراپى بۇل جۇمىستى زاماناۋي جانە اۆتوماتتاندىرىلعان باقىلاۋ جانە تەكسەرۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋ ارقىلى جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. جالپى, وسى جىلدىڭ 8 ايىندا ەكى ەل اراسىنداعى جۇكتەردى اۆتوموبيل كولىگىمەن ەكسپورتتىق-يمپورتتىق تاسىمالداۋ كولەمى 4,1%-عا ۇلعايىپ, 3 ملن توننانى قۇرادى. فيسكالدىق قىزمەتتەر كولەڭكەلى تاۋار اينالىمىن قىسقارتۋ جانە ەكىجاقتى ۋاعدالاستىقتاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا سىندارلى بىرلەسكەن جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. 

بۇدان باسقا, وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتىڭ ۇلگىسىنە اينالعان جانە كولىكتىك بايلانىس, ءتۋريزمدى دامىتۋ, اۋا ساپاسىن جاقسارتۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكتورى, اگروبيزنەس, سونداي-اق كليماتتىق وزگەرىستەرگە دەن قويۋ سالاسىنداعى بىرقاتار زەرتتەۋلەر مەن جوبالاردى باستاعان «الماتى – بىشكەك ەكونوميكالىق ءدالىزى»  (ابەد) باستاماسىنا نازار اۋدارىلدى.

تاراپتار «الماتى – ىستىقكول» اۆتوموبيل جولىن سالۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋعا مۇددەلى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. ازيا دامۋ بانكىنىڭ گرانتتارى ەسەبىنەن ۇزىندىعى 280 شاقىرىم بولاتىن «الماتى – ۇزىناعاش – قاستەك – ميحايلوۆكا – شولپان-اتا» جاڭا باعىتىنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسىن ازىرلەۋ جونىندەگى جۇمىستى باستاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.

ۇكىمەتارالىق كەڭەسكە قاتىسۋشىلار سۋ-ەنەرگەتيكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جونىندەگى جوسپارلاردى دا قارادى. 2024 جىلعى سۋارۋ ماۋسىمى ۇكىمەتتەر قابىلداعان بىرلەسكەن شارالاردىڭ ارقاسىندا ءساتتى ءوتتى جانە وسى باعىتتا جۇيەلى جۇمىستى جالعاستىرۋ نيەتى ايتىلدى. 

كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا بىرقاتار قۇجاتقا, ولاردىڭ اراسىندا ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ 12-ءشى وتىرىسىنىڭ قورىتىندى حاتتاماسى, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوزارا جەتكىزۋدى ۇلعايتۋ جونىندەگى جول كارتاسى, سونداي-اق ءتۋريزمدى دامىتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. بۇدان باسقا, ىستىقكول وبلىسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان كۋرورتتىق-رەكرەاتسيالىق شارۋاشىلىق نىساندارىنا قازاقستاننىڭ مەنشىك قۇقىعىن رەتتەۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.