التىن شايىپ, مىس قازعان

«قازتسينك» قازبا بايلىقتاردى قارقىندى يگەرۋدە

شىعىس وڭىرىندەگى ىرگەلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – «قازتسينك» جشس. كاسىپورىنعا قاراستى ءبىر عانا مالەەۆ كەنىشىنەن جىلىنا 2 ملن. 250 مىڭ توننا قازبا الىنادى. ءحىح عاسىردىڭ سوڭىندا بارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىمەن, اتالعان كەنىشتى يگەرۋ وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارى عانا باستالدى. زىريان اۋدانىندا ورنالاسقان كەنىش 2000 جىلى تولىق قۋاتىنا جەتىپ, جىلىنا 2 ملن. توننادان استام ءونىم بەرە باستادى. سوڭعى 15 جىل بەدەرىندە بەتكى قاباتىنىڭ بارلىعى ارشىلعان كەنىشتىڭ تەرەڭدىگى 900 مەترگە جۋىقتاعان ەكەن. كەنىش باستىعى يگور موسكالەنكونىڭ ايتۋىنشا, مۇندا نەگىزىنەن مىرىش, مىس جانە قورعاسىن كونتسەنتراتتارى الىنادى. بارلانعان كەن قورى 20,6 ملن. توننا بولسا, ونىڭ 30 پايىزىن مىرىش پەن مىس, 70 پايىزىن پوليمەتالل كونتسەنتراتى قۇرايدى. وسكەمەن مىرىش زاۋىتىنىڭ بارلىق شيكىزاتى, «قازتسينك» كومپانياسى وڭدەيتىن مىستىڭ 85 پايىزى وسى مالەەۆ كەنىشىنەن وندىرىلەدى. سونداي-اق قازبانىڭ ءار تونناسىنان 0,54 گرامم التىن, 74,86 گرامم كۇمىس ايىرىلادى. قازىرگى كەزدە كەن قويناۋى 18 دەڭگەيلى جيەككە دەيىن ارشىلدى. كەنىش جەتەكشىسى الەمدىك تالاپتارعا ساي جۇمىس ىستەيتىن جوسپارلاۋ ورتالىعى ارقىلى جىل سوڭىنا دەيىن 19 قاتپاردى يگەرۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ءوڭىر باسشىسى دانيال احمەتوۆ زىريان اۋدانىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا كەنىشتىڭ 12-13 دەڭگەيلى جيەكتەرىندە بولىپ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ بەكەتىمەن, جول ارشۋ جانە بۇرعىلاۋ تەحنولوگيالارى, الىنعان كەندى جەر بەتىنە كوتەرىپ شىعارۋ, قازبادان بوساعان ۇڭعىما ۇڭگىرىن تولتىرۋ جانە سالماعى 11 توننالىق پۋلتپەن باسقارىلاتىن الىپ ماشينالاردىڭ وندىرىستەگى قىزمەتىمەن تانىستى. كەنىشتە ۇڭعى تۇرلەرى كوپ, ولاردىڭ قىزمەتى دە ءارتۇرلى. ماسەلەن, نەگىزگى ۇڭعى ارشىلعان قازبانى جەر بەتىنە شىعارۋعا ارنالعان. جەر بەتىنە شىعارىلعان قازبا Volvo اۋىر جۇك تاسۋ تەح­ني­كالارىنىڭ كومەگىمەن كەن بايى­تۋ فابريكالارىنا جونەلتىلەدى. زىريان كەن بايىتۋ فابريكاسىندا بايىتىلعان كەن وسكەمەن مەن ريددەر قالا­لارىنداعى زاۋىتتارعا تەمىرجول ارقىلى تاسىمالدانادى. قىز­مەتكەرلەردى تاسۋعا جانە اۋا الماس­تىرۋ ماقساتىندا پايدالانىلاتىن وزەك-ۇڭعىمالار دا بار. «قازتسينك» جشس پرەزيدەنتى نيكولا پوپوۆيچ قازىرگى كەزدە ەكى شاقىرىم تەرەڭدىكتە ورنالاسقان كونتسەنتراتتاردى بارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقاندىعىن جەتكىزدى. كاسىپ­ورىن باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بارلانعان كەن ورنى 2030 جىلعا دەيىن بۇگىنگى ەكى ميلليون توننالىق مەجەنى ۇستاپ تۇرۋعا تولىعىمەن جەتەدى. مالەەۆ كەنىشىنىڭ ەرەكشەلىگى, بوساعان كەنىشتى تولتىرۋعا كەيىنگى كەزدە بۇقتىرما تسەمەنتىمەن بىرگە گرانشلاكتاردى ۇگىتىپ قولدانا باستاۋى. سونداي-اق, ءوندىرىس قالدىقتارى جەر استىنا زالالسىزداندىرىلىپ كومىلەدى. ال زىريان كەن بايىتۋ فابري­كاسى مالەەۆ كەنىشىنەن وزگە گرەحوۆ كەن ورنى قازبالارىن, وسكە­مەندەگى مىس زاۋىتىنىڭ تەحنو­گەندىك مىس قالدىقتارىن بايى­تادى. فابريكا كەندى ۇنتاق­تاۋ, مايدالاۋ, قورعاسىن توزاڭ­دارىن وڭدەۋ, سۇزگى جانە قويىل­تۋ بولىمشەلەرىنەن تۇرادى. كە­شەن­نىڭ ديرەكتورى ۆلاديمير فيل­شيننىڭ ايتۋىنشا, جىل سايىن جاڭا تەحنيكا مەن تەحنولوگيا ەنگىزىلىپ جاتقان كەنىشتە جۇمىس ورىندارى قىسقارعان جوق. ءبۇ­گىن­دە بۇل كاسىپورىن مالەەۆ كەنى­شى­نىڭ-610, «قازتسينك-شاحتا­ستروي» جانە «قازتسينك-رەمسەر­ۆيس» سەرىكتەستىكتەرىنىڭ 450 قىزمەت­كەرىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ال «قازتسينك» جشس-ءنىڭ وسكە­مەندەگى مىس زاۋىتى تاياۋدا ەل­باسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جال­پى­ۇلتتىق تەلەكوپىر بارىسىندا تا­نىستىرىلعان بولاتىن. اتال­عان كاسىپورىن ءوز جۇمىسىن 2011 جىلى باس­تادى. تەلەكوپىردە «قازتسينك» جشس-ءنىڭ باس ديرەكتورى الەكساندر حمەلەۆ پرەزيدەنتكە مەملەكەتتىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا جاڭا تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن مىس جانە قورعاسىن وندىرەتىن ەكى زاۋىتتىڭ ىسكە قوسىلعانىن, ناتيجەسىندە جوعارى ساپاعا يە كاتودتى مىس پەن تازارتىلعان قورعاسىن الىنعانىن مالىمدەگەن ەدى. زاۋىت قولدانىسقا بەرىلگەننەن بەرى 420 مىڭ توننا ءونىم ءوندىرىلىپ, بارلىعى ەكسپورتقا شىعارىلدى. مىس زاۋىتى مەتالدى بالقىتۋدىڭ تىڭ تەحنولوگيالارى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. اتاپ ايتقاندا, جاڭا زاۋىت مىس كونتسەنتراتتارى مەن ونەركاسىپ ونىمدەرىن اۆستراليالىق Isasmelt زاماناۋي تەحنولوگياسى ارقىلى بالقىتۋعا كوشتى. سونىمەن قاتار, وندىرىستە گەرمانيا, فينليانديا جانە شۆەتسيا سىندى ەلدەردىڭ وزىق تەحنولوگيالارى قولدانىلۋدا. قازىرگى كەزدە قۋاتى جىلىنا 70 مىڭ توننا تازارتىلعان كاتودتى مىس شىعارۋعا جەتەتىن زاۋىتتا كورسەتكىش كولەمىن كەلەشەكتە 87500 تونناعا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بار. سونداي-اق, زاۋىتتىڭ اكىم­شىلىك-تۇرمىستىق كەشەنى, مۇرا­جايىمەن دە تانىسقان وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ «قازتسينك» جشس جەتەكشىلەرىنە قورشاعان ورتانى ءوندىرىس قالدىقتارىنان قورعاۋ, اۋا باسسەينىن لاستاماۋ, الەمدىك داعدارىسقا قاراماستان ءونىم كولەمىن تومەندەتپەۋ جونىندە تاپسىرمالار جۇكتەدى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». شىعىس قازاقستان وبلىسى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن سەرگەي سۋروۆ.