ەل تاريحىندا جەكە تۇلعانىڭ مۇنداي كولەمدە كومەك كورسەتۋى بۇرىن-سوڭدى بولماعان. ءبىزدىڭ قازاقستاندىقتار ءۇشىن ەڭ وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى - باسپانا. Freedom Finance Global كومپانياسىنىڭ 2023 جىلعى زەرتتەۋىنە سايكەس, حالىقتىڭ تەك 9,3% عانا بوس جالعا بەرىلەتىن جىلجىمايتىن م ۇلىككە يە ەكەن.
ونىڭ ۇستىنە, مەنشىك يەلەرىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى (45,6%) باسپانالارىن پايدا تابۋ ءۇشىن پايدالانادى.
ال جەكە پاتەرى جوق قازاقستاندىقتاردىڭ 47,8%-ى تۇرعىن ءۇيدى جالعا الادى, بۇل جالپى حالىقتىڭ 8,1%-ىن قۇرايدى. ارينە بۇل ساندار قولجەتىمدى باسپاناعا دەگەن قاجەتتىلىك كۇن تارتىبىندەگى ەڭ وزەكتى ماسەلە ەكەنىن كورسەتىپ تۇر.
مەملەكەتتىك باعدارلامالار: ناتيجەلەرى مەن اۋقىمى
مەملەكەتىمىز باسپانا ماسەلەسىن شەشۋدە بەلسەندى جۇمىستار اتقارىپ, ءتۇرلى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋدا. ماسەلەن, ءۇش جىل ىشىندە (2022-2024 جىلدار ارالىعىندا) الماتىدا 5,5 مىڭ وتباسى باسپانالى بولدى. تەك 2024 جىلدىڭ وزىندە قالادا مەملەكەتتىك باعدارلامالار بويىنشا 2 مىڭ پاتەر بەرىلدى. الۋشىلار قاتارىندا كوپ بالالى وتباسىلار, جاستار, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال ساناتتارىنىڭ وكىلدەرى بار. ارينە بۇل باسپانا ماسەلەسىن شەشۋگە ارنالعان ماڭىزدى قادامدار, بىراق ماسەلەنىڭ اۋقىمى كەڭ بولعاندىقتان قوسىمشا كۇش سالۋدى قاجەت ەتەدى.
بيزنەستى دامىتۋ: «حالىق» قورىنىڭ ۇلگىسى
بۇل جەردە ۇلكەن بيزنەس الاڭعا شىقتى. ماسەلەن, 2024 جىلى تيمۋر ق ۇلىباەۆ «حالىق» جەكە قايىرىمدىلىق قورى ارقىلى بۇرىن-سوڭدى بولماعان اۋقىمدى جوبانى قولعا الدى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 1400 ءۇي تەگىن سالىندى, بۇل شامامەن ەسەپتەگەندە 10 مىڭ قازاقستاندىقتى جەكە باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇل جوبا تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىنىڭ شەشىمى عانا ەمەس, ءوزارا كومەك كورسەتۋ ءداستۇرىن قايتا جاڭعىرتتى.
سۋ تاسقىنى: ەلدى بىرىكتىرگەن كۇشبيىل كوكتەمدە ەلىمىزەگى 17 وبلىستىڭ 10-ى تابيعي اپاتقا تاپ بولدى. تابيعاتتىڭ توسىن اپاتى 60 ەلدى مەكەندەگى ۇيلەر سۋ استىندا قالىپ, 119 مىڭنان استام ادام باسپاناسىن تاستاپ كەتۋگە ءماجبۇر بولدى.
قايعىلى وقيعا اسىرەسە اتىراۋ وبلىسىنا اۋىر ءتيدى. ماسەلەن, قۇلسارى قالاسىندا اۋماقتىڭ ۇشتەن ءبىرى سۋ استىندا قالدى. 60 مىڭ حالىقتىڭ تەڭ جارتىسى – ايەلدەر, بالالار جانە زەينەتكەرلەر ەۆاكۋاتسيالانۋعا ءماجبۇر بولدى. قالعان ەرلەر, ونىڭ ىشىندە مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر قالانى جانقيارلىقپەن قورعادى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كاسىپكەرلەردى زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋگە شاقىرعان بولاتىن. تيمۋر ق ۇلىباەۆ العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ءۇن قوستى. ونىڭ «حالىق» قورى باسپاناسىنان ايىرىلعاندارعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن 1 ميلليارد 445 ميلليون تەڭگە ءبولدى.
سونىمەن قاتار, ق ۇلىباەۆ اتىراۋ وبلىسىن قالپىنا كەلتىرۋگە جەكە ءوزى 30 ميلليارد تەڭگە ءبولدى. سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىن جويۋعا «حالىق قورى» حالىق بانكىمەن بىرلەسىپ بارلىعى 31,4 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولدى.
قايىرىمدىلىقتىڭ جاڭا دەڭگەيى
قوعامنىڭ بىرىگۋى, اسىرەسە ق ۇلىباەۆ پەن باسقا دا قازاقستاندىق كاسىپكەرلەردىڭ قولداۋى بىرىككەن كۇش-جىگەردىڭ الەۋەتىنىڭ قانشالىقتى قۋاتتى ەكەنىن كورسەتتى. تەك 2024 جىلدىڭ كوكتەمىندە بيزنەستەن 250,5 ملرد تەڭگە جيناۋعا مۇمكىندىك تۋدى. بۇل قاراجات تۇرعىن ءۇيدى, ينفراقۇرىلىمدى قالپىنا كەلتىرۋگە جانە ادامداردى قولداۋعا جۇمسالدى.
بۇل رەتتە «حالىق» قايىرىمدىلىق قورى جۇيەلى كومەك كورسەتۋدە كوشباسشى بولىپ قالا بەرەدى. ق ۇلىباەۆ قورى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋمەن قاتار, 2024 جىلى استاناداعى تۇرعىن ءۇي كەشەنىنەن 400 پاتەردى پايدالانۋعا بەرىپ, قولداۋعا مۇقتاج وتباسىلاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتتى.
2024 جىل قازاق قايىرىمدىلىق تاريحىنا بۇرىن-سوڭدى بولماعان قولداۋ مەن بىرلىك جىلى رەتىندە ەنەدى. ال «حالىق» قورىنىڭ كۇشىمەن سالىنعان مىڭداعان جاڭا ۇيلەر جاڭا قۋانىشتى ساتتەرگە نەگىز بولادى.