قازاقستان قوعامىن قاتەرلى دەرت كەزىپ ءجۇر. قازىرگى كەۋلەگەن زاراردان قورعانىپ جاتقان ەشكىم جوق. زارار – تسيفرلى تەحنولوگيانىڭ «سيقىرى». مۇنى ەلىمىزگە جاسالعان كيبەرنەتيكالىق شابۋىل, «جاريالانباعان مايدان» دەسە دە قيسىندى شىعار.
بۇكىل الەۋمەتتىك جەلىدە, عالامتوردا وپ-وڭاي ولجاعا كەنەلۋگە بولاتىنىن, ول ءۇشىن «Kaspi Profit» پلاتفورماسى ارقىلى از سومامەن (50 مىڭ) ينۆەستيتسيا جاساساڭىز, كەلەسى ايدا 300-350 مىڭ ديۆيدەند الاتىنىڭىز جارنامالانادى. بوتەن بىرەۋ ەمەس, Kaspi بانكتىڭ باسقارما توراعاسى, ميللياردەر ميحايل لومتادزە جۇرتتى ۇيىتىپ سويلەپ تۇر. سويلەگەندە دە جاي مىنبەردەن ەمەس, «حابار» ارناسىنان. ءتىپتى Kaspi بانكتىڭ نەگىزگى قۇرۋشىسى, اكتسيونەرى, ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ۆياچەسلاۆ كيم ەكەۋىنىڭ ەلدىڭ جاۋاپتى تۇلعالارىنىڭ الدىندا الەۋمەتتىك جوبالاردى ۇسىنىپ وتىرعان سۋرەتىن جاريالاعان. ونىڭ ارتىنشا ءدال سونداي جولمەن قارجىنىڭ استىندا قالىپ, كولىك, باسپانا الىپ, قاعاناعى قارق, ساعاناعى سارق بولىپ جۇرگەندەر جۇرتتى يلاندىرا تۇسەدى. ال ەندى ءبىر روليكتەردە «بروكەرىڭ الداپ كەتتى مە, قارجىڭدى قايتارىپ بەرۋگە كومەكتەسەمىز» دەگەن سيپاتتا اڭگىمە قوزعالادى.
بەيرەسمي اقپارات مالىمەتى بويىنشا بىلتىر قازاقستان حالقى حالىقارالىق الاياقتارعا 263 ملرد تەڭگە شاماسىندا جەم بولعان ەكەن. بۇل – قاراپايىم جۇرتتىڭ قالتاسىن قاعۋ عانا ەمەس, ەل ەكونوميكاسىن دا شىعىنعا ۇشىراتاتىن كورىنىس... ءتىپتى مەملەكەت ەگەمەندىگىنە تونگەن قاتەر. ال بيىلعى الدانۋمەن تەككە شاشىلعان قارجىنىڭ كولەمى قانشا ەكەنى ءبىر اللاعا عانا ايان.
سونىمەن ءبارىن رەت-رەتىمەن باياندايىق...
الاياقتىقتىڭ جۇرتتى قالاي الداپ, تاقىرعا وتىرعىزاتىنىن ءوز كوزىممەن كورگىم كەلدى. سوسىن «Kaspi Profit» پلاتفورماسىن ناسيحاتتايتىن روليكتىڭ سوڭىنداعى «تولىعىراق» ءمان-جايدى بىلۋگە شاقىرعان باتىرماسىن باستىم. «اتى-ءجونىڭىز بەن بايلانىس تەلەفونىڭىزدى قالدىرىڭىز» دەگەن نۇسقاۋلىق بويىنشا دەرەك-دايەگىمدى جازدىم. ەرتەڭىندە ءبىر ايەل «Kaspi Profit»-كە ءوتىنىش قالدىرعان ەكەنسىز دەپ حابارلاستى. تەلەفون ءنومىرىن جازىپ الدىم 8-700-150-14-99. ول ماعان حالىقارالىق بيرجاعا قاتىسۋ ءۇشىن شوت اشىپ, پلاتفورماعا تىركەلۋگە كومەكتەسەتىنىن ايتتى. كەڭىرەك مالىمەت بىلگىم كەلىپ, مەكەمەلەرىنىڭ قايدا ورنالاسقانىن, مەكەنجايىن سۇرادىم. ول ماعان الماتىدا, ءال-فارابي داڭعىلى, 7-ءۇي, «نۇرلىتاۋ» بيزنەس ورتالىعىنىڭ 3-كورپۋسى, 17-قاباتتا وتىراتىندارىن ايتتى. سونداي-اق «Kaspi Profit» 80/20 سحەماسىمەن جۇمىس ىستەيتىنىن ۇعىندىردى. ياعني تابىستىڭ 80 پايىزى سىزدىكى, 20-سى – بىزدىكى. شوتىڭىزعا اقشا ءجۇز پايىز جولدانادى, سونى بانكومات كارتوچكاڭىزعا تۇسىرگەننەن كەيىن كورسەتىلگەن تەلەفونعا ءتيىستى سوماسىن اۋداراسىز دەدى.
سونىڭ ايتۋىمەن ءتيىستى انكەتانى تولتىرىپ, اقىرى «جەكە كابينەت» اشاتىن, اقشا اۋداراتىن شەشۋشى تۇسقا كەلدىك. شارتى بويىنشا كەمى ءجۇز دوللار سالۋىڭ كەرەك ەكەن. ماعان QR-كود كورسەتىپ, وسىندا جىبەرىڭىز دەدى.
– بىلمەيتىن بەيمالىم جاققا قالاي جىبەرەم؟
– ول – بەيمالىم ەمەس, ءسىزدىڭ ەسەپشوتىڭىز. ءبىزدىڭ وعان ەشقانداي قاتىسىمىز جوق. ول سوما بولماسا, ترەيدەر-اناليتيك سىزبەن جۇمىس ىستەي المايدى. مەنىڭ مىندەتىم – ءسىزدىڭ شارۋاڭىزدى ۇيلەستىرىپ بەرۋ.
– مەن سەنبەيمىن.
كوڭىلىمدى كۇمان جەڭىپ, ەكەۋمىزدىڭ ودان ءارى ءسوزىمىز ۇيلەسپەدى.
جارتى كۇننەن كەيىن ەندى ەر ادام بايلانىسقا شىقتى. ءنومىرى 8-747-046-92-63. ءوزىن «اتىم – ەۆگەني, «Kaspi Profit» پلاتفورماسىنىڭ مەنەدجەرىمىن, – دەپ تانىستىردى. الگىندە ۇزىلگەن اڭگىمە ارمەن جالعاستى. – ءسىز شوتىڭىزعا اقشا سالىپ, ينۆەستور بولاسىز. ءبارىن ءوزىڭىز كورىپ وتىراسىز. حالىقارالىق بيرجاداعى ۆاليۋتالار اعىمى مەن باعامىن باقىلايتىن كەستەنى, «جەكە كابينەتىڭىزدى» تولىق اشىپ, جابدىقتاپ بەرەتىن مامان حابارلاسادى», دەدى. كوپ ۇزاماي الماتى قالاسىنان (8-727-346-62-45) ماماندارى قوڭىراۋ شالدى. «جەكە كابينەتتى» سونىڭ ايتۋى بويىنشا سمارتفوننان اشتىق.
تەحنيكالىق-باعدارلامالىق قولداۋ اياقتالعاننان كەيىن, ءىزىن سۋىتپاي قايتا مەنەدجەر حابارلاستى. ۆاتساپتىڭ بەينەقۇرىلعىسى ارقىلى تىلدەسۋ كەرەك ەكەنىن ءتۇسىندىردى. سەبەبى ۆاليۋتالار اعىمىن باقىلايتىن كەستەمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ امال-ءتاسىلىن كورسەتۋى قاجەت ەكەن.
ول ماعان دياگراممالىق كەستەنىڭ ءمانىن ۇعىندىرىپ, قالاي باسقارۋدى ۇيرەتتى. سوڭىندا شوتقا اقشا سالۋ ماسەلەسى قالدى. مەن تاعى دا ىركىلدىم. اقىرى ول «ەگەر كۇماندانساڭىز, اۋەلگىدە 10 دوللار كولەمىندە جىبەرىڭىز» دەدى. سونىمەن QR-كودقا ۆاليۋتا باعامى بويىنشا 4 815 تەڭگە جىبەردىم. ارادا بىرەر مينۋت وتپەي جاڭاعى «جەكە كابينەتتەگى» اتى-ءجونىم جازىلعان انكەتادا 10 دوللار دەگەن كورسەتكىش شىقتى. «ەندى مەنى اناليتيكپەن قوسىڭىز, سويلەسەيىن» دەسەم, «جوق, مۇنداي سوماعا اناليتيك جۇمىس ىستەمەيدى, كەمى 100 دوللار بولۋعا ءتيىس» دەگەنگە باسىپ, بروكەرمەن بايلانىستىرمادى. مامىلە ناتيجەسىز اياقتالدى.
كەلەسى كۇنى ەۆگەني قايتا بايلانىسقا شىقتى. ورتا جولدا قالعان شارۋانى اياقتاۋدى ۇسىندى. ءسوز اراسىندا مەنىڭ نەسيەلىك تاريحىما قاتىستى ساۋالدار قويدى. ونىڭ نە قاجەتىنىڭ بارىن سۇراعانىمدا, ء«سىز مىنانى ۇعىڭىز, – دەپ مەنى سابىرعا شاقىردى. – ءبىز سىزگە تابىستى جولدايمىز, ال بانك كارتوچكاڭىزدان قارىز نەسيەڭىزدى ۇستاپ قالادى. ناتيجەسىندە, ءبىز اقشاسىز قالامىز. مىنە, سول ءۇشىن سۇراپ جاتىرمىن» دەپ ءتۇسىندىردى. «ەشقانداي نەسيەم جوق» ەكەنىن ەستىپ, جىلماڭ قاقتى.
– ال ەندى شوتىڭىزدى 100 دوللارعا جەتكىزىڭىز, سودان كەيىن اناليتيكپەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيسىز. ول ادام ءسىز ءۇشىن بيرجادا رىنوكتى باقىلاپ, اناليز جاساپ وتىرادى. ۇتىمدى تۇسقا كەلگەندە وزىڭىزگە تەلەفونمەن بايلانىسقا شىعىپ, ءتيىستى ۆاليۋتالاردى ساتىپ الىپ, قولما-قول قايتا ساتىپ جىبەرەسىز. كۇنىنە ءبىر-ەكى مارتە مازالاپ, 5-6 مينۋت جۇمىس ىستەيسىز. ناتيجەسىندە, شوتىڭىزداعى سوما وسە بەرەدى. ۇناماسا, قالاعان كۇنى اقشاڭىزدى شەشىپ اپ, شىعىپ كەتە الاسىز.
اقشاڭىز وسە بەرەدى دەگەنگە قىزىنىپ, «ال, كانە» دەپپىن. دەرەۋ QR-كودىن كورسەتە قويدى. قالعان 43 مىڭ 461 تەڭگەنى اۋدارىپ, شوتىمدى 100 دوللارعا جەتكىزدىم.
– ەندى قازىر اناليتيكتەرمەن سويلەسەم, قايسىسى بوس, سونى قوسامىن, – دەدى. بايلانىس ءۇزىلدى. ارادا 20-25 مينۋت وتكەندە ەۆگەني تەلەفون سوقتى.
– ءسىزدى قۋانتىپ قويايىن, باعىڭىزعا قاراي وتە تاجىريبەلى اناليتيك ۇشىراستى. ول كىسىنىڭ اتى-ءجونى – ارتەم گەننادەۆيچ كۋليكوۆ, يسپانيانىڭ بارسەلونا قالاسىندا وتىرادى, – دەدى. – ساعات 15.20 مەن 15.50-ءدىڭ اراسىندا حابارلاسادى.
ساعات 15.30-عا قاراي 8-707-479-04-28 دەگەن تەلەفوننان بەينەقوڭىراۋ سوعىلدى. ايتقانداي اناليتيك ەكەن, بىراق مۇنىڭ دا ديسپلەيىندە بەينە جوق.
«جەكە كابينەتكە» كىرىپ, بيرجاداعى ساتىلىمعا شىعارعان ۆاليۋتالار كەستەسىنە ۇڭىلدىك. شوتتاعى اقشانىڭ 10 پايىزىنا دوللار ساتىپ الدىق, ول اۆتوماتتى تۇردە قايتا كەرى ساتىلىپ كەتەدى ەكەن. شوتىمدا 104 دوللار 56 سەنت بولدى.
– مىنە, ءوستىپ اقشانى جينايمىز, ايدىڭ سوڭىندا شەشەمىز, – دەدى ترەيدەر-اناليتيگىم (بروكەرىم). – بىراق مەن وتە از قارجىمەن جۇمىس ىستەگىم كەلمەيدى. ءسىز – 107-كليەنتىمسىز. ماعان سوماسى قوماقتى ادامدارمەن جۇمىس ىستەگەن قولايلى. بۇل جەردە ءار وپەراتسياعا بىردەي ۋاقىت جۇمسالادى, سوندىقتان كوپ قارجى سالىپ وتىرعان ينۆەستورمەن جۇمىس ىستەگەنىم ءتيىمدى. شوتىڭىزدى تولتىرماق ويىڭىز بار ما؟
– ءبىر اي كورەيىن, ەگەر ءبارى دۇرىس بولسا, ول دا مۇمكىن.
مىنە, الداۋ ءوستىپ جالعاسا بەردى. ەكىنشى كۇنى ارتەمنىڭ ءسوزى بۇزىلدى. «سىزبەن مەنىڭ كومەكشىم جۇمىس ىستەيدى, مەن باسقا قالاعا كەتىپ بارا جاتىرمىن. مىناۋ +44-774-194-45-83 ەكىنشى ءنومىرىم, وسىدان حابارلاسادى» دەگەندى ايتىپ, قۇيقىلجىتا باستادى.
– جاقسى, وسى جەردەن توقتايىق, اقشامدى قايتارىڭىز دەدىم. بايلانىس ناشارلاپ كەتكەندەي ول «اللو-اللو» دەپ داۋىستاپ, جۇلگەنى ءۇزىپ جىبەردى. دەرەۋ ەۆگەنيمەن حابارلاسىپ, «اقشامدى قايتارىڭدار» دەدىم. ول «اناليتيككە ايت, مەنىڭ اقشانى شەشۋ ۇدەرىسىنە قاتىسىم جوق» دەپ بايەك قاقتى.
– افەريست, موشەننيك! – دەدىم. بايلانىس ءۇزىلدى. قايتا تەرىپ ەدىم, باسىپ تاستادى. الاياقتارعا تاپ كەلگەنىمە, ولاردىڭ قولىنا وتكەن قارجى ەشقاشان قايتارىلمايتىنىنا ناقتى كوزىم جەتتى. «ەندى نە ىستەۋ كەرەك؟» Kaspi بانككە تەلەفون سوقتىم. حالىققا بەرىپ قويعان 9999 نومىرىمەن حابارلاستىم. ەڭ اۋەلى سۇراعانىم «Kaspi Profit» پلاتفورماسى تۋرالى بولدى. ونداي جوق ەكەن. عالامتوردى شارلاپ, اقپارات ىزدەمەگەنىمە وكىندىم.
قالالىق ىشكى ىستەر بولىمىنە حابارلاسىپ, قانداي امالى بارىن سۇرادىم. ولار «وي, اعا, مۇنداي ارەكەتتەر كوبەيىپ كەتتى. كيبەرپوليتسياعا حابارلاسىڭىز, سولار كومەكتەسەدى سىزگە», دەدى. ماڭگىلىك ەل داڭعىلى, 55/4 دەگەن مەكەنجايىن الىپ, تۋرا كەڭسەسىنە تارتتىم. كەڭسەلەرى ەكسپو اۋماعىندا ورنالاسىپتى. ەسىل اۋداندىق كيبەر ءبولىمىنىڭ باستىعى ەرعازى دەگەن ازامات ەكەن. بەكجان دەگەن قىزمەتكەرىنە تاپسىرما بەرىپ, مەنىڭ ماسەلەممەن اينالىسۋدى جۇكتەدى. بەكجانمەن سويلەسىپ, بۇكىل مالىمەتتى ۇسىندىم.
سونداعى ۇققانىم: بايلانىسىپ جۇرگەن مەنەدجەر, اناليتيك دەگەندەر باسقا مەملەكەتتە وتىرادى ەكەن. قولدارىندا قازاقستاننىڭ سيم-كارتالارى بار. سول ارقىلى سويلەسىپ, ەلدىڭ ىشىندەگى ازامات سياقتى سەنىمگە كىرۋگە ۇمتىلادى. بەينەروليكتەردىڭ ءبارى جاساندى زەردە ارقىلى جاسالىپ, ادەيى الەۋجەلىگە ورنالاستىرىلعان. ەڭ قاتەرلىسى – ينۆەستيتسيالىق سوماڭدى ارتتىرۋدى سۇراپ, نەسيە رەسىمدەتىپ, تويتيتىپ كەتۋ. ولاي بولماعان كۇندە, ايدىڭ سوڭىندا «شوتىڭىزدان كارتوچكاڭىزعا اقشا شىعارامىز» دەپ, كارتوچكاڭىزدىڭ 16 ساندىق ءنومىرىن, جەكە كۋالىگىڭىزدى قولعا تۇسىرەدى ەكەن. سوسىن جاساندى زەردە ارقىلى داۋسىڭدى, ءتۇرىڭدى اينىتپاي كەلتىرىپ, بانكتەردەن سەنىڭ اتىڭنان وزدەرى نەسيە رەسىمدەپ اكەتۋى مۇمكىن. مىنە, وسىنداي ارانداتۋعا ۇشىراعان قانشاما ادام باسپاناسىنان, كولىگىنەن ايىرىلىپ, دالادا قالىپ وتىر.
ءبىراز جايعا قانىقتىم. كيبەرپوليتسيا قىزمەتكەرى بەكزات مەن بەرگەن تەلەفون نومىرلەردى بازاعا ەنگىزگەندە ەشتەڭە شىقپادى. وعان كومەكتەسكەن تەلەفون نومىرلەرى ەمەس, اقشا اۋدارىلعانىن راستايتىن ەلەكتروندى تۇبىرتەك بولدى. اۋەلگى 4815 تەڭگە الماتى وبلىسىنىڭ قارابالىق پوسەلكەسى, رابوچايا 99ا, 1 دەگەن مەكەنجايعا تۇسكەن ەكەن دە, ەكىنشى 43 مىڭ 461 تەڭگە استانا قالاسى, قابانباي داڭعىلى, 59/1-گە بارىپتى.
– بۇل قالاي؟
– بىزدە بانكتە ەسەپشوتتارى بار كوپتەگەن يپ قوزعالىسسىز تۇرادى. الاياقتار سولاردىڭ يەلەرىن تاۋىپ الىپ, ء«بىز ساعان اقشا تۇسىرەمىز, 30 پايىزىن الىپ, 70-ءىن اۋدارىپ وتىراسىڭ» دەيدى. ولار قۋانا كەلىسەدى. ءسويتىپ, ەكى جاق تا وڭاي جولمەن كەلگەن اقشاعا قارىق بولىپ جاتىر.
استاناداعى مەكەنجاي بويىنشا بازادان يەسى كىم ەكەنىن تاۋىپ الا قويدى. اتى-ءجونى, تەلەفونى, جەكە كۋالىگى, كولىك جۇرگىزۋ كۋالىگى – ءبارى تۇر. بىراق تەلەفونى ءوشىرۋلى. بۇكىل وتباسىنىڭ مالىمەتى كوز الدىڭدا. ستۋدەنت بالاسى بار ەكەن, سوعان حابارلاستى. اكەسى استانادا بولىپ شىقتى. جۇمىستا, اۋلا سىپىرۋشىسى ەكەن. قايتا تەلەفون سوعىپ ەدى, كوتەردى. پوليتسيا حابارلاسىپ وتىرعان شارۋاسىن ايتتى. «كەشە ءسىزدىڭ شوتىڭىزعا وسىنداي ادامنان اقشا ءتۇستى. سونى قازىر تەلەفونىنا قايتا اۋدارىپ جىبەرىڭىزدەر», دەدى.
بەكجان ەكىنشى اداممەن دە تىلدەستى. اسقار يمانباەۆ دەگەن جىگىت ەكەن. ول ءازىر جۇمىستا ەمەس ەكەنىن, ەرتەڭ كاسسانى كورەتىنىن, بولسا قايىراتىنىن ايتتى. بەكجان:
– اعا, 43 مىڭدى الساڭىز جاقسى, ال مىنا بەس مىڭدايدى ساداقا جاسايسىز عوي. انانىڭ ءسوز ساپتاۋى ۇنامادى دەدى. «ماقۇل» دەپ العىسىمدى ايتىپ, سىرتقا شىقتىم.
«الاياقتار الداپ تۇسىرگەن ميللياردتاعان اقشا قانداي ماقساتقا جۇمسالادى ەكەن دەپ ويلادىم, ويتكەنى كوز الدىمدا 2023 جىلعى 263 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى سوما تۇردى. – ەكسترەميستىك باعىتقا, سوعىسقا, ەسىرتكىگە؟.. جالعان جارنامانى Kaspi بانك بىلمەي مە, بىلسە نەگە قامسىز وتىر؟ شاماسى بىلەتىن سىڭايلى, ولارعا بۇل – جالپى بۇقارالىق جانە وتە الەۋەتتى تەگىن جارناما. سودان كەيىن كوز جۇمىپ, قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرعان بولار... ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى تىركەلمەگەن نومىرلەردى نەگە وشىرمەيدى, الدە ولاردان قىرۋار قارجى تۇسە مە ەكەن؟ تۇسكەن كۇندە دە, وسىدان 6-7 جىل بۇرىن جالپىحالىقتىق شارا رەتىندە ۇيىمداستىرىلعان مىندەتتى تىركەۋ ەرەجەسى قايدا قالادى؟ ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ قىزمەتىن قاداعالايتىن قۇزىرەتتى ورگان تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى قايدا قاراپ وتىر؟
ءبىر جارىم ساعاتتىڭ كولەمىندە اقشام ءتۇستى. ەكى تاۋلىكتەن كەيىن ا.يمانباەۆتان اقشا تۇسكەن جوق دەگەن حابارلاما كەلىپتى. بەكجاننىڭ ايتقانى تۋرا بولدى.
بۇنىڭ ءبارىن ەگجەي-تەگجەيلى تاپتىشتەۋىمىز, قوعامداعى ۇلكەن دەرتتىڭ الدىن الۋ جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىن قورعاۋدى, دەر ۋاقىتىندا دۇرىس اقپارات بەرۋدى كوزدەگەندىكتەن تۋىنداپ وتىر.
بۇل رەتتە ايتپاعىمىز: ەل مەن مەملەكەتتىڭ ءىرى تۇلعالارىنىڭ ابىرويىن قورعاۋ ماقساتىندا قۇزىرلى ورىندار تاراپىنان لاۋازىمدى ازاماتتارىمىزدىڭ بەينەسى قاتىستىرا وتىرىلىپ جاسالعان اقپاراتتىق ونىمدەرگە مۇقيات قاراپ, تىيىم سالعانى ءجون.
ەڭ الدىمەن باس پروكۋراتۋرا ءتيىستى مينيسترلىكپەن بىرلەسە الەۋمەتتىك جەلىدەگى جالعان جارنامالىق اقپاراتتىڭ الدىن العانى ابزال. ولارعا ءۇزىلدى-كەسىلدى توسقاۋىل قويىلۋى كەرەك. رەسپۋبليكا كۇنى قارساڭىندا م.لومتادزەنى سويلەتە وتىرىپ جاسالعان, وتىرىككە قۇرىلعان جارنامالىق روليكتەر تاعى دا قاپتاپ كەتتى. «Kaspi Profit» پلاتفورماسىنا العاشقى قاتىسۋ سوماسىن 75 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىپتى. ياعني «الداۋ وپەراتسياسى» ءوز ناتيجەسىن بەرىپ جاتىر دەگەن ءسوز.
ەكىنشى, باس پروكۋراتۋرا تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىن قاتىستىرا وتىرىپ, ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ ابونەنتتەرىنە تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, تىركەلمەگەن سيم-كارتالاردى ءبىر جۇمانىڭ ىشىندە ءوشىرۋىن تالاپ ەتۋ. ەندىگى ۋاقىتتا يەسىز نومىرلەردەن بوگدە ادامدار بايلانىسىپ جاتسا, بايلانىس وپەراتورلارىن قاتاڭ جاۋاپقا تارتۋ شاراسىن قاراستىرعان ءجون.
ءۇشىنشى, Kaspi بانككە باسقارما توراعاسى, ميللياردەر ميحايل لومتادزەنىڭ اتىنان جاسالىپ جاتقان جالعان جارنامالاردىڭ جولىن كەسۋ, ءتيىستى ورىندارعا شاعىمدانۋ شاراسىن مىندەتتەۋ. سونداي-اق «Kaspi Profit» پلاتفورماسىنىڭ جالعاندىعى تۋرالى حالىققا ۇدايى اقپارات بەرىپ وتىرۋ.
ءتورتىنشى, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى «ينۆەستور رەتىندە قارجى سالىپ, اي سايىن وسىنشا اقشا تاۋىپ وتىرمىن» دەپ, «Kaspi Profit» پلاتفورماسىن (وزگە دە قارجىلىق الاياقتىققا باستايتىن) ۋاعىزدايتىن روليكتەگى ادامداردى تاۋىپ, ولارعا شارا قولدانۋ قاجەت.
وسى ماقالانى جازۋداعى باستى ماقساتىمىز ءبىر قولىن ەكى, ەكى تيىنىن ءتورت ەتە الماي وتىرعان قاراپايىم حالىققا «Kaspi Profit» تۋرالى تاراتىلاتىن اقپاراتتىڭ جالعان ەكەنىن, ونىڭ شىنتۋايتىندا دا كاسپي بانككە ەش قاتىسى جوق ەكەنىن جەتكىزگىمىز كەلەدى.
سونداي-اق, الاياقتار Kaspi بانكتىڭ, «حابار» ارناسىنىڭ, وزگە دە تەلەارنالاردىڭ لوگوتيپتەرىن ءوز مۇددەلەرىنە قولدانىپ, ەل اراسىنداعى سەنىمدىلىكتى مەيلىنشە نىعايتقان. تەك مۇنى كورسە دە كورمەگەندەي بولىپ وتىرعان Kaspi بانكتىڭ, «حابار» اگەنتتىگىنىڭ ارەكەتى تۇسىنىكسىز.
الداعى ۋاقىتتا جەكە دەرەكتەردى كۇدىكتى سايتتاردا قالدىرماۋدى, كۇماندى انكەتالار مەن فورمالاردى تولتىرماۋدى, كورسەتىلگەن شوتتارعا اقشا اۋدارماۋدى قاتاڭ تۇردە ۇستانعان دۇرىس. ونداي تۇسىنىكسىز جاققا جىبەرىلگەن قاراجات ەشقاشان قايتپايدى. ويتكەنى ىلىك بولار دەرەك-دايەكتەن جۇرداي. ەندىگى ۋاقىتتا اقى تولەپ, الدانۋدىڭ قاجەتى جوق.
ادىلبەك ىبىرايىم ۇلى,
جازۋشى