ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن جاڭارتۋ, ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ جانە وقۋشىلارعا قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا «جايلى مەكتەپ» جوباسى قولعا الىنعان-دى. قاناتقاقتى جوبا اياسىندا سالىنعان ءبىلىم وشاقتارىنىڭ ءبىرشاماسى وقۋشىلاردى قابىلداپ ۇلگەردى.
جايلى مەكتەپتەردىڭ سالىنۋى مەن پايدالانۋعا بەرىلۋى ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ. سەبەبى كەيىنگى جىلدارى مەكتەپتەگى ورىن تاپشىلىعى, اۋىل مەن قالا اراسىنداعى الشاقتىق, اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەردىڭ كوبەيۋى ماسەلەسى وزەكتى بولا ءتۇستى. پرەزيدەنت سوڭعى جولداۋىندا «وسى وتە ماڭىزدى جۇمىستى «سامۇرىق-قازىنا» قورى قاداعالاپ وتىر. ۇكىمەت پەن اكىمدەر بۇل شارۋاعا بەلسەنە اتسالىسۋعا ءتيىس. دەپۋتاتتار دا ورتاق ىستەن شەت قالمايدى دەپ ويلايمىن. ۇكىمەت جايلى مەكتەپتەردى ارنايى باسقارۋ جۇيەسىن ەنگىزۋدى ويلاستىرۋى كەرەك», دەپ ماڭىزدى تاپسىرما بەردى.
«جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ەكى كەزەڭگە بولىنگەن. ءبىرىنشى كەزەڭدە 2024 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 208 جايلى مەكتەپتى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانسا, ەكىنشى كەزەڭدە 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 151 مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان.
ال بيىل 1 قىركۇيەكتەن بەرى 21 «جايلى مەكتەپ» جۇمىسىن باستاپ كەتتى. ونىڭ ىشىندە استانا قالاسىندا 9, قاراعاندى قالاسىندا 1, اقمولا وبلىسىندا 4, الماتى وبلىسىندا 3, الماتى قالاسىندا 1, جامبىل وبلىسىندا 1, قىزىلوردا وبلىسىندا 1, تۇركىستان وبلىسىندا 1 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى.
ۇلتتىق جوبا بويىنشا سالىنعان مەكتەپتەردىڭ سىيىمدىلىعى 300, 600, 900, 1200, 1500, 2000, 2500 ورىنعا ارنالعان. «جايلى مەكتەپتىڭ» جاي مەكتەپتەن اتاپ ايتار ارتىقشىلىقتارى دا كوپ.
بىرىنشىدەن, جايلى مەكتەپتەردىڭ اۋدانى قاراپايىم تيپتىك مەكتەپتەردەن 15-20 پايىزعا كەڭ, ال تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ ۇلەسى 4 ەسە ارتىق.
ەكىنشىدەن, سپورت زالداردىڭ سانى دا كوپ. ماسەلەن, 300 ورىندىق مەكتەپتەردە 1 ۇلكەن سپورتزال, 600 ورىندىق مەكتەپتەردە 1 ۇلكەن جانە 1 كىشى سپورتزال بار. 900 جانە 1200 ورىندىق جايلى مەكتەپتەردە 1 ۇلكەن جانە 2 كىشكەنتاي سپورتزالدان قاراستىرىلعان. 1500 ورىندىق نىسانداردا 1 ۇلكەن جانە 3 كىشكەنتاي زال بولسا, 2000-2500 ورىندىق مەكتەپتەردە 2 ۇلكەن جانە 2 كىشى سپورتزال بار.
ۇشىنشىدەن, ەرەكشە بالالارعا ارنالعان كەدەرگىسىز ورتا جاسالىپ, پاندۋستار, ليفتتەر, ارنايى دارەتحانا بولمەلەرى مەن ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ كابينەتتەرى جاساقتالعان.
تورتىنشىدەن, ءار قاباتقا اۋىز سۋ بۇرقاعى قويىلىپ, ءار وقۋشىعا جەكە زاتتارىن ساقتايتىن شكاف قاراستىرىلعان.
بەسىنشىدەن, بارلىق جايلى مەكتەپ بىركەلكى ەتىپ سالىنعان. قالاداعى جانە اۋىلداعى وقۋ وشاقتارى ءبىر-بىرىنەن سىرتقى جاعىنان دا, ىشكى جابدىقتالۋى بويىنشا دا ەرەكشەلەنبەيدى.
التىنشىدان, ءبىلىم وشاقتارى وزىق STEM-زەرتحانالارمەن, روبوتوتەحنيكا كابينەتتەرىمەن, حورەوگرافيالىق زال, دەمالىس جانە كوۆوركينگ ايماقتارىمەن جابدىقتالعان.
جەتىنشىدەن, مەكتەپتەر ەڭ زاماناۋي بەينەباقىلاۋ, كىرىپ-شىعۋدى باقىلاۋ جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. عيماراتتار ءورت قاۋىپسىزدىگى, سانيتارلىق جانە باسقا دا تالاپتارعا تولىق ساي كەلەدى.
«جايلى مەكتەپ» جوباسى قازاقستانداعى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ جاڭارۋىندا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. مەكتەپتەردە جاسالعان جايلى جاعداي وقۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىن دامىتاتىنى, وقۋعا دەگەن ىنتاسىن ارتتىراتىنى انىق. جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, ءبىلىم وردالارىندا قاۋىپسىزدىك شارالارى قاتاڭ ساقتالادى.
«جاقىندا اشىلعان 103 مەكتەپ جايلى مەكتەپتە بالالاردىڭ, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ, جالپى جۇمىس ىستەپ جاتقان پەداگوگتەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى شارالار ءبىرىنشى جولعا قويىلعان. ياعني بالانىڭ كىرىپ-شىعۋىن قاداعالايتىن ىشكى-سىرتقى بەينەكامەرالار بار. راسىندا دا جوبانىڭ تالاپتارىنا سايكەس بالا قاۋىپسىزدىگى ءبىرىنشى ورىندا تۇر. سونداي-اق بالا تاربيەسى دە – نەگىزگى ماسەلە. قازىرگى كەزدە «تازا قازاقستان» باعدارلاماسى بويىنشا دا ءىس-شارالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر», دەيدى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى جۇماگۇل مۇسابەك.
«جايلى مەكتەپ» جوباسى ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن وقۋشىلاردى دا نازاردان تىس قالدىرماعان. ولارعا ارنايى سىنىپ بولمەلەرى بار.
«بۇل مەكتەپتىڭ باسقا مەكتەپتەردەن ەرەكشەلىگى بالالاردى ءارى قاراي دامىتۋعا ارنالعان قۇرال-جابدىقتارمەن تولىق جابدىقتالعان. وقۋشىلار سىنىپتاعى زاتتاردى قولىمەن ۇستاپ, ءتۇسىن انىقتاپ كورە الادى. مىسالعا, بىزدە سويلەمەيتىن نەمەسە تىلىندە كەمىستىگى بار بالالار بولۋى مۇمكىن. ولارعا ءتۇسىن اجىراتىپ, سانىن كوزىمەن كورىپ, قولىمەن ۇستاتۋعا بارلىق جاعداي جاسالعان جانە ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز ەرەكشە بالاعا ەرەكشە قولداۋ كورسەتۋ», دەيدى 103 جايلى مەكتەپتىڭ ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ مۇعالىمى مادينا ساعىندىق.
«جايلى مەكتەپتەردىڭ جاعدايى اۋىلدا دا, قالادا دا بىردەي. بۇل ۇنەمى ساپاسى قالاداعى ءبىلىم وشاقتارىنان قالىس قالىپ قوياتىن اۋىل مەكتەپتەرى ءۇشىن زور قۋانىش. ماسەلەن, پايدالانۋعا بەرىلگەن 21 مەكتەپتىڭ 8-ءى اۋىلدا ورنالاسقان.
«وتكەن جىلى ءوزىمىزدىڭ كىشىگىرىم اۋىلىمىزدا استانالىق مەكتەپتەردەن ەشبىر جەرى كەم ەمەس وسىنداي زاماناۋي, ادەمى مەكتەپ اشىلادى دەپ ەلەستەتە دە الماپ ەدىك. ەندى, مىنە, نەمەرەم جاڭا مەكتەپتىڭ تابالدىرىعىن اتتادى. ەل بولىپ قۋانىپ جاتىرمىز», دەدى قاراوتكەل اۋلىنىڭ تۇرعىنى گۇلنۇر امانوۆا.
ال الماتى وبلىسى, قاراساي اۋدانى, دولان اۋلىنىڭ تۇرعىنى ابىلاي شايمەردەن «جايلى مەكتەپ» جارقىن بولاشاقتىڭ كەپىلى ەكەنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
«بۇرىن بالالار باستاۋىش سىنىپتى جابدىقتالماعان ءۇي سەكىلدى عيماراتتا وقىعان ەدى. مىنا مەكتەپتى كورىپ قۋانىپ جاتىرمىز. شىنىندا باستالعاننان بەرى كورىپ ءجۇرمىز. سىرتىنان كەلىپ قاراپ كەتەمىز. نەمەرەمدى وسى مەكتەپكە ورنالاستىرسام دەپ ءجۇر ەدىم. بالام قازىر وسىندا بەسىنشى سىنىپتا وقىپ ءجۇر. مۇندا بارلىق مۇمكىندىك بار ەكەن. ىشىندە دە, سىرتىندا دا جاقسى جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر. ءالى دە جاقسى بولادى دەگەن ويدامىن. وسى جايلى مەكتەپكە ارمانداپ كەلىپ وتىرمىز. بالالار جان-جاقتى داميتىنىنا سەنەمىز», دەيدى اۋىل تۇرعىنى.
«جايلى مەكتەپ» جوباسىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى اسپەكتىسى – سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ. جاڭا مەكتەپتەردە سپورتتىق, مادەني, شىعارماشىلىق ءىس-شارالارعا ارنالعان كەڭىستىكتەر ۇيىمداستىرىلىپ, وقۋشىلاردىڭ دەنە شىنىقتىرۋى مەن رۋحاني دامۋى ءۇشىن مۇمكىندىكتەر ارتادى. سپورتتىق الاڭدار, اسحانالار, دەمالىس ايماقتارى بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ مەن الەۋمەتتىك ورتادا ءوزىن-ءوزى دامىتۋىنا جاعداي جاسايدى.
«جايلى مەكتەپتىڭ» جۇزەگە اسۋى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى وزگەرىستەردىڭ باستاماسى. بۇل جوبا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جاڭارتىپ, ساۋاتتى ۇرپاق تاربيەلەۋگە جول اشادى.